جایزه گنکور برای میشل ولبک، نویسنده فرانسوی

میشل ولبک، نویسنده فرانسوی که از چند سال پیش نامزد دریافت جایزه ادبی گنکور بود، سرانجام مهمترین جایزه ادبی فرانسه را دریافت می‌کند. هیئت داوران جایزه گنکور در پاریس اعلام کرد که این جایزه امسال به نویسنده رمان "ذره ذره شده" تعلق می‌گیرد.

میشل ولبک، یکی از نامدارترین نویسندگان زنده فرانسه، پیش از این در سالهای ۱۹۹۸ و ۲۰۰۵ در لیست نامزدهای مهمترین جایزه ادبیات فرانسه قرار داشت. امسال او این جایزه را به خاطر آخرین رمان خود "نقشه و قلمرو" دریافت می‌کند. میشل ولبک درباره این رمان گفته است که مطمئن نیست بهترین اثر او باشد، اما می گوید که خواندن آن از سایر رمان‌هایش آسانتر است.

این نویسنده ۵۲ ساله فرانسوی، به خاطر طنز نیشدار و رندانه خود به شهرت رسید، و در سراسر جهان مخالفان و ستایشگران بسیاری پیدا کرد. او در آخرین رمانش، قتل خود را توصیف می‌کند و با نوعی بیزاری سادیستی از زندگی شخصی خود سخن می‌راند. این کتاب را بسیاری از منتقدان شاهکار خواندند، درحالیکه برخی دیگر، مانند طاهر بن جلون، نویسنده مراکشی‌تبار فرانسوی، آن را مبتذل دانستند.

اتهام "سرقت ادبی"

دو ماه پیش، سایت اینترنتی سلات، میشل ولبک را متهم کرد که به "سرقت ادبی" دست زده و بندهایی از ویکی پدیا، فرهنگ اینترنتی "ویکی پدیا" را به طور کامل در آخرین کتاب خود رونویسی کرده است.

ولبک در مصاحبه‌ای ویدیویی که در سایت مجله "نوول اوبزرواتور" منتشر شد، این اتهام را "مسخره" و توهین به خود دانست.

ولبک همچنین توضیح داد: "وقتی واژه مهمی مانند "سرقت ادبی" را به کار می‌برید، حتی اگر این اتهام مسخره و بی‌اساس باشد، باز هم در اذهان باقی می‌ماند... این مانند نژادپرستی است، و اگر بعضی از مردم واقعا چنین ذهنیتی دارند، پس کوچکترین درکی از ادبیات ندارند. این بخشی از سبک و روش من است."

او یادآوری کرد که بسیاری از نویسندگان بزرگ از خورخه لوئیس بورخس نویسنده آرژانتینی تا ژرژ پره نویسنده فرانسوی از تکنیک آمیختن نوشته‌های مستند با متون ادبی استفاده کرده‌اند.

میشل ولبک در جزیره ریونیون به دنیا آمد و در شرایطی دشوار و ناهموار بزرگ شد. زندگی و آرزوهای کودکی او هیچ ربطی به ادبیات نداشت. او در سال ۱۹۸۰ در مهندسی کشاورزی مدرک گرفت.

ولبک در سال ۱۹۸۵ اولین اشعار و متن‌های ادبی خود را نوشت و پس از انتشار چند نوشته کم‌اهمیت، در سال ۱۹۹۴ با کتاب "ذره ذره شده" به شهرت جهانی رسید. این کتاب با استقبالی فراوان روبرو شد و در مدتی کوتاه به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شد.

ای کتاب دو سال بعد توسط اسکار رولر، کارگردان آلمانی به فیلم تبدیل شد.

ولبک در آثارش لحنی تلخ و نیشدار به کار می‌برد. آثار او سرشار از پرده‌دری‌های جنسی، دلزدگی و بیزاری از جنبه‌های روزمره زندگی اجتماعی است.

ولبک در سال ۲۰۰۱ به دین اسلام دشنام گفت و در مصاحبه‌ای آن را "احمقانه‌ترین مذهب" خواند. او به خاطر این اظهارات در برابر دادگاه قرار گرفت، و با این که از اتهام "عقاید فاشیستی" و "اسلام‌ستیزی" تبرئه شد، اما فرانسه را ترک کرد و از آن هنگام در اسپانیا و ایرلند زندگی می‌کند.

از میشل ولبک کار مستقلی در ایران منتشر نشده است، اما بعضی از کارهای او به زبان فارسی در اینترنت در دسترس قرار دارد.