چرا آمریکا جزیره خارگ ایران را هدف قرار داد؟

دونالد ترامپ گفته است ارتش آمریکا جزیره‌ خارگ در سواحل ایران را بمباران کرده است؛ جزیره‌ای که میزبان یک پایانه بزرگ نفتی است و شریان حیاتی اقتصاد این کشور به شمار می‌رود.

رئیس‌جمهور آمریکا گفت تاسیسات نظامی جزیره خارگ «به طور کامل نابود شده‌اند» اما افزود که از هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی این جزیره خودداری کرده است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های کشتیرانی جهان است و در جنوب سواحل ایران قرار دارد.

آقای ترامپ هشدار داد اگر ایران یا دیگران «هر اقدامی برای اخلال» در عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز انجام دهند، او در تصمیش برای هدف قرار ندادن تاسیسات نفتی جزیره خارگ بازنگری خواهد کرد.

ایران اعلام کرد در صورتی که زیرساخت‌های نفتی خارگ هدف حمله قرار گیرد، زیرساخت‌های نفت و انرژی متعلق به شرکت‌هایی که با آمریکا همکاری می‌کنند «بلافاصله نابود خواهند شد».

چرا جزیره خارگ برای ایران مهم است؟

جزیره خارگ، جزیره‌ای کوچک و سنگی است که تنها ۲۴ کیلومتر از ساحل ایران فاصله دارد

با وجود اندازه کوچک آن، این جزیره یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های زیرساخت انرژی ایران به شمار می‌رود.

حمله آمریکا به این جزیره کوچک اما حیاتی در شمال خلیج فارس مانند هدف قرار دادن شریان حیاتی اقتصاد ایران است.

۹۰ درصد نفت خام ایران از طریق پایانه‌ای در این جزیره صادر می‌شود؛ نفتی که از طریق لوله‌ها به آن منتقل می‌شود.

نفتکش‌های بسیار بزرگ که می‌توانند تا ۸۵ میلیون گالن نفت حمل کنند، قادرند به اسکله‌های طولانی این جزیره نزدیک شوند و نفت را بارگیری کنند. سواحل جزیره برخلاف سواحل کم‌ عمق سرزمین اصلی ایران، به آب‌های عمیق نزدیک است.

این نفتکش‌ها سپس از خلیج فارس و از تنگه هرمز عبور می‌کنند تا به چین، خریدار اصلی نفت ایران برسند.

این جزیره که پایانه صادرات نفت ایران محسوب می‌شود، یکی از منابع مهم درآمد برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.

آمریکا و ایران درباره این حمله چه گفته‌اند؟

آقای ترامپ روز جمعه گفت «سنتکام یکی از قدرتمندترین حملات هوایی تاریخ خاورمیانه را انجام داده و همه اهداف نظامی را در مهم‌ترین نقطه راهبردی ایران، کاملاً نابود کرده است.»

او افزود که «به دلایل انسانی» تصمیم گرفته است «زیرساخت‌های نفتی جزیره را نابود نکند».

سنتکام اعلام کرد نیروهای آمریکایی «بیش از ۹۰ هدف نظامی ایران در جزیره خارگ را هدف قرار داده‌اند، در حالی که زیرساخت‌های نفتی حفظ شده‌اند».

فرماندهی نظامی منطقه‌ای امریکا گفت تاسیسات ذخیره مین‌های دریایی، پناهگاه‌های نگهداری موشک و شمار زیادی از سایت‌های نظامی دیگر را نابود کرده است.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که هیچ آسیبی به تاسیسات نفتی جزیره وارد نشده است. خبرگزاری نیمه‌رسمی فارس اعلام کرد حملات آمریکا سامانه‌های پدافند هوایی، یک پایگاه دریایی، برج کنترل فرودگاه و آشیانه بالگرد را هدف قرار داده است.

احسان جهانیان، معاون سیاسی استاندار بوشهر در جنوب ایران، گفت: «در این حمله هیچ‌ یک از نیروهای نظامی، کارکنان شرکت‌های نفتی یا ساکنان جزیره تلفات نداشتند و همه بخش‌ها به فعالیت‌های عادی خود ادامه می‌دهند.»

به گزارش خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران، آقای جهانیان گفت روند صادرات نفت از خارگ «به طور کامل در جریان است» و «فعالیت شرکت‌های مستقر در جزیره بدون وقفه ادامه دارد».

پس از این حملات، ایران هشدار داد اگر تاسیسات انرژی این کشور هدف قرار گیرد، زیرساخت‌های نفت و انرژی شرکت‌هایی که با آمریکا همکاری می‌کنند «بلافاصله نابود و به تلی از خاکستر تبدیل خواهد شد».

چرا آمریکا تاسیسات نفتی جزیره را هدف قرار نداد؟

اقدام نظامی برای نابودی زیرساخت‌های جزیره می‌تواند خسارت بسیار بزرگی به ایران وارد کند.

اما چنین اقدامی همچنین به معنای تشدید قابل توجه درگیری خواهد بود.

این اقدام احتمالا باعث افزایش شدید قیمت جهانی نفت می‌شود و ممکن است ایران را به هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی بیشتری در سراسر خاورمیانه سوق دهد.

دو هفته پس از آغاز جنگ، ایران همچنان توانایی شلیک تعداد زیادی پهپاد ارزان‌ قیمت اما با قدرت انفجاری بالا را به سوی همسایگان عرب خود در خلیج فارس و همچنین کشتی‌های عبوری دارد.

ایران همچنین ممکن است دامنه اهداف خود را به زیرساخت‌های حیاتی مانند تاسیسات آب‌شیرین‌کن گسترش دهد؛ تاسیساتی که آب آشامیدنی میلیون‌ها نفر را تامین می‌کنند.

جاستین کرامپ، تحلیلگر نظامی و افسر پیشین ارتش بریتانیا گفت این بمباران تلاشی از سوی آقای ترامپ برای بازداشتن ایران از تشدید بیشتر درگیری بوده است.

او که مدیرعامل شرکت مشاوره اطلاعاتی «سیبیلین» است، به بی‌بی‌سی گفت: «او طوری نشان می‌دهد که انگار هنوز از شدت عمل خودداری کرده، اما می‌گوید اگر بخواهد می‌تواند با هدف گرفتن تأسیسات نفتی فشار بسیار شدیدتری بر سپاه پاسداران وارد کند.»

آقای ترامپ پیش‌تر گفته بود هدف جنگ این است که مردم ایران بتوانند علیه حکومت جمهوری اسلامی قیام کنند و آن را سرنگون کنند.

هرچند او بعدا انگیزه‌های دیگری را نیز برای جنگ مطرح کرد، جاستین کرامپ گفت هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی جزیره «دشوار» است، زیرا چنین اقدامی شریان حیاتی اقتصاد کشور را برای مدت طولانی نابود می‌کند.

او گفت: «این واقعا پیام خوبی درباره آینده مردم ایران نمی‌دهد.»

آقای کرامپ افزود زمانی که زیرساخت‌های نفتی جزیره در جریان جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ نابود شد، بازسازی آن زمان زیادی طول کشید.

آیا آمریکا تلاش خواهد کرد جزیره را تصرف کند؟

گمانه‌زنی‌هایی درباره این موضوع مطرح شده است که آیا نیروهای آمریکایی در مقطعی تلاش خواهند کرد کنترل جزیره خارگ را در دست بگیرند یا نه.

تصرف این جزیره نه تنها صادرات نفت ایران را متوقف می‌کند بلکه می‌تواند به سکویی برای انجام حملات علیه سرزمین اصلی ایران تبدیل شود.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند کشتی‌های آبی - خاکی حامل تا پنج هزار تفنگدار دریایی و ملوان در حال اعزام به خلیج فارس هستند؛ موضوعی که به این گمانه‌زنی‌ها دامن زده است.

پنتاگون از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است.

مایکی کی، تحلیلگر امنیتی بی‌بی‌سی، می‌گوید تصرف این جزیره عملا شریان اقتصادی سپاه پاسداران را قطع می‌کند و توانایی آن برای ادامه جنگ را تحت تاثیر قرار می‌دهد.