درگذشت تری ونبلز؛ از یورو ۹۶ رویایی تا باخت به ایران در بازی «خاطره‌انگیز» مقابل استرالیا

تری ونبلز، سرمربی سابق تیم ملی انگلیس، به دنبال یک بیماری طولانی در ۸۰ سالگی درگذشت. بسیاری از فوتبال‌دوستان جهان او را با تیم قدرتمند انگلیس در یورو ۱۹۹۶ در خاطر دارند و برای ایرانیان آقای ونبلز یادآور یکی از خاطره‌انگیزترین بازی‌های تاریخ تیم ملی است.

آقای ونبلز علاوه بر تیم‌های ملی انگلیس و استرالیا سابقه سرمربی‌گری در باشگاه‌های تاتنهام و بارسلونا را نیز داشت. او همراه با بارسلونا به فینال جام اروپا رسید و تاتنهام با هدایت او قهرمان جام حذفی انگلیس شد.

او به عنوان بازیکن دو بار پیراهن تیم ملی انگلیس را پوشید و بیش از ۵۰۰ بازی باشگاهی در تیم‌هایی مانند چلسی، کوئینز پارک رنجرز و تاتنهام داشت.

ونبلز سال ۱۹۵۸ و در حالی که ۱۵ ساله بود به عنوان بازیکن خط میانی به چلسی ملحق شد و در سال ۱۹۶۰ اولین بازی خود را مقابل وستهم انجام داد.

او در لیگ، ۲۰۲ بار پیراهن چلسی را پوشید و قهرمان جام اتحادیه فوتبال انگیس شد. ونبلز سپس برای تاتنهام، کوئینز پارک رنجرز و کریستال پالاس بازی کرد.

او در پایان فصل ۵-۱۹۷۴ بازنشسته شد و مربی‌گری را در کادر فنی ملکوم آلیسون از روی نیمکت کریستال پالاس در دسته سوم شروع کرد.

ونبلز سال ۱۹۷۶ جانشین آلیسون شد و در سال بعد از آن به دسته دوم صعود کرد. او سال ۱۹۷۹ با قهرمانی در آن دسته توانست پالاس را به بالاترین سطح فوتبال انگلیس برساند.

ونبلز یک دوره چهار ساله نیز در کوئینز پارک رنجرز حضور داشت و توانست این تیم را هم به دسته اول برساند. این عملکردهای درخشان، او را با سفارش بابی رابسون به نیمکت بارسلونا رساند، جایی که توانست این تیم را پس از ۱۱ سال (۱۹۸۵) قهرمان لالیگا کند.

او که به «ال تل» معروف بود، سال بعد بارسا را به فینال جام اروپا رساند، هرچند که تیمش در ضربات پنالتی به استوا بخارست باخت.

ونبلز به دنبال اخراج از بارسلونا در سال ۱۹۸۷ به فوتبال انگلیس بازگشت و همراه با تاتنهام قهرمان جام حذفی سال ۱۹۹۱ شد.

در حالی که به نظر می‌رسید او سال ۱۹۹۰ جای بابی رابسون را بگیرد، مسئولان فوتبال انگلیس گراهام تیلور را به او ترجیح دادند، ونبلز اما چهار سال بعد این سمت را به دست آورد.

انگلیس که در سال ۱۹۹۶ میزبان جام ملت‌های اروپا بود، با دو پیروزی به یاد ماندنی مقابل هلند و اسکاتلند از گروه‌اش صعود کرد. این تیم تا نیمه‌نهایی بالا رفت، اما به دنبال شکست مقابل آلمان در ضربات پنالتی، ونبلز هم با تیم ملی خداحافظی کرد.

این تیم یکی از خاطره‌انگیزترین تیم‌های تاریخ فوتبال انگلیس بود با حضور ستاره‌های نامداری مانند پل گاسکوئین و آلن شیرر. گرث ساوتگیت، سرمربی کنونی تیم ملی انگلیس، هم یکی دیگر از اعضای این تیم بود که با از دست دادن ضربه پنالتی مقابل آلمان، موجب حذف تیمش در ورزشگاه ومبلی شد.

ونبلز پس از آن سرمربی تیم ملی استرالیا شد و سپس یک بار دیگر به پالاس رفت و بعد روی نیمکت تیم‌های میدلزبورو و لیدز یونایتد نشست.

او یک بار دیگر به عنوان دستیار استیو مک‌لارن در سال ۲۰۰۶ به تیم ملی برگشت اما به دنبال ناکامی در راه یافتن به یورو ۲۰۰۸ کنار رفت.

ونبلز و ایران

تری ونبلز برای ایرانیان اما احتمالا بیش از هر چیز یادآوری یکی از بزرگ‌ترین و خاطره‌انگیزترین بازی‌های تاریخ تیم ملی فوتبال است: مسابقه ۸ آذر ۱۳۷۶ مقابل استرالیا که در رسانه‌های ایران به «حماسه ملبورن» مشهور شد.

از آخرین حضور ایران در جام جهانی ۲۰ سال می‌گذشت و در مسابقات مقدماتی هم تیم ملی جنجال‌های بسیاری را پشت سرگذاشت که منجر به اخراج محمد مایلی‌کهن، سرمربی وقت تیم ملی، شد.

ایران در نهایت برای رسیدن به جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه مجبور به بازی مقابل استرالیا، نماینده قاره اقیانوسیه شد. ایران و استرالیا قبل از آن دو بار در مقدماتی جام‌های جهانی قبلی به مصاف هم رفته بودند که در اولی (جام جهانی ۱۹۷۴) استرالیا برنده بود و در دومی (جام جهانی ۱۹۷۸) ایران.

رقابت این دو تیم اما این بار با جنجال‌های بیشتری هم همراه بود و گفته شد که تری ونبلز و شماری دیگر از مسئولان این تیم پیش از سفر به تهران قبل از بازی رفت، اظهارنظرهای منفی کرده‌اند و ایران را کشوری خطرناک خوانده بودند و حتی به بهانه قحطی در ایران با خود آب آشامیدنی برده بودند.

بازی رفت در ایران با نتیجه یک بر یک تمام شد و در بازی برگشت ایران به رغم برتری مطلق استرالیا توانست با گل‌های کریم باقری و خداداد عزیزی به تساوی ۲-۲ برسد و به دلیل گل زده بیشتر در خانه حریف راهی فرانسه شود.

لینه‌کر: بهترین و خلاق‌ترین مربی که داشتم

شماری از برجسته‌ترین چهره‌های فوتبال انگلیس به دنبال درگذشت تری ونبلز، به این سرمربی نامدار ادای احترام کردند.

گری لینه‌کر (کاپیتان پیشین تیم ملی انگلیس که ونبلز او را به تیم‌های بارسلونا و تاتنهام برد): از شنیدن خبر درگذشت تری ونبلز ناراحت شدم. بهترین و خلاق‌ترین مربی‌ای بود که افتخار و لذت بازی برایش را داشتم. او فراتر از یک مربی بزرگ بود. سرزنده، جذاب، شوخ و یک دوست واقعی بود. جای او بسیار خالی خواهد ماند.

آلن شیرر (مهاجم پیشین تیم ملی انگلیس و یکی از اعضای این تیم در یورو ۹۶): «خبری بسیار ناراحت‌کننده. تری ونبلز بزرگ درگذشت. روحت در آرامش رئیس. خیلی به تو مدیونم. تو فوق‌العاده بودی.»

گرث ساوتگیت (سرمربی کنونی تیم ملی انگلیس): «هر بازیکن به مربی‌ای که به او فرصت داده، احساس وابستگی زیادی می‌کند. اما شما بلافاصله پس از بازی کردن برای تری ونبلز متوجه می‌شدید که او یک مربی و مدیر برجسته است.»

«از نظر تاکتیکی فوق‌العاده بود، رفتاری عالی داشت و می‌توانست با همه، از جوان‌ترین بازیکن تا بزرگترین ستاره‌ها، کنار بیاید. او روشن‌فکر و آِینده‌نگر بود. کاملا از زندگی لذت می‌برد و محیط فوق‌العاده‌ای برای شکوفایی بازیکنانش فراهم کرد و به آن‌ها اجازه داد یکی از بزرگ‌ترین تورنمنت‌های تاریخ انگلیس را رقم بزنند.»

پل گاسکوئین، بازیکنی که زیر نظر ونبلز در تیم ملی انگلیس و تاتنهام بازی کرد، نیز درگذشت او را «یک روز واقعا ناراحت‌کننده» خواند.

بازیکنان تاتنهام و استون ویلا در بازی امروز در لیگ برتر فوتبال انگلیس بازوبند مشکی بستند و باشگاه تاتنهام گفت که «از درگذشت بازیکن و مربی سابق‌مان بی‌نهایت ناراحت شده‌ایم.»