برخورد یا سازش؟ رویکرد متفاوت دو دانشگاه آمریکایی با دانشجویان معترض به جنگ غزه

پلیس سحرگاه روز شنبه وارد عمل شد تا دستور بیرون راندن افراد «نفوذی» از چادرهایی که در اعتراض به جنگ غزه در داخل پردیس دانشگاه نورث ایسترن در بوستون بر پا شده بود، اجرا کند.

در طول یک ساعت، بیش از یکصد نفر شامل تعدادی دانشجو و غیردانشجو در این محل بازداشت و بسیاری از چادرهای آنها برچیده شدند.

پس از آن در حالی که ماموران پلیس ایالتی با تجهیزات کنترل شورش، مظنونین به اغتشاش را از چادرها بیرون می‌کردند، یک حرکت اعتراضی بزرگ شکل گرفت. این اقدام منجر به درگیری و آشوب شد.

مدیران پردیس دانشگاه نورث ایسترین شرقی گفتند که مجبور شده بودند از پلیس درخواست کمک کنند چون نفوذ افراد غیر دانشجو در میان معترضان «آشکارا به تشدید خشونت و فعالیت یهودستیزانه» تبدیل شده بود.

معترضان این اتهام را رد می‌کنند.

در حالی که اعتراضات دانشگاهی در ایالات متحده به دومین هفته کشیده شده، نورث ایسترن از جمله دانشگاه‌هایی است که تصمیم گرفته است با این اعتراضات مقابله کرده و درخواست معترضان به رد کمک شرکت‌های مرتبط با اسلحه سازی برای ارتش اسرائیل را نادیده بگیرد..

دانشگاه کلمبیا در نیویورک اولین مرکز آموزشی بود که اردوگاه دانشجویان را در روز ۱۸ آوریل از پردیس دانشگاه جمع کرد و گفت که‌ این افراد «محیطی ارعاب آور و تهدید آمیز برای بسیاری از دانشجویان ایجاد می‌کنند».

از آن زمان به بعد این دانشگاه مطالبات معترضان را کلا نادیده گرفته و برخی از دانشجویان را تعلیق کرده است.

این اقدام به تشدید واکنش منجر شده و معترضان روز سه‌شنبه ده‌ها ساختمان دانشگاه را اشغال کردند و به تخریب آنها پرداختند که در نتیجه، مدیران دانشگاه این افراد را تهدید به اخراج کردند.

سرانجام سه شنبه شب، پلیس به درخواست دانشگاه برای پایان دادن به اشغال مراکز پردیس وارد دانشگاه شد.

با این حال، سایر دانشگاه‌ها نشان داده‌اند که می‌توان از رویارویی، هرج و مرج و تشدید اختلاف اجتناب کرد.

اما وضعیت دانشگاه نورث وسترن (شمال غربی)، درست خارج از شهر شیکاگو، کاملا با وضعیت دانشگاه نورث ایسترن (شمال شرقی) در بوستون متفاوت بوده است.

اردوگاه اعتراضی این دانشگاه از صبح پنجشنبه ظاهر شد و مدیران دانشگاه هم با ممنوع کردن برپا کردن چادر و تهدید به درخواست کمک از پلیس به این اقدام پاسخ داند.

اما بعدا از به کار گرفتن ماموران منصرف شدند، هیچ بازداشتی صورت نگرفت و ماموران هم محوطه دانشگاه را ترک کردند.

روز دوشنبه، مدیران این دانشگاه اعلام کردند که به یک توافق دست یافته‌اند: معترضان اجازه دارند تا پایان کلاس‌ها در اول ژوئن (یک ماه دیگر) به اعتراضات خود در محوطه دانشگاه ادامه دهند به این شرط که چادرهایشان را جمع کنند و کسانی را که دانشجو نیستند یا با دانشگاه ارتباط ندارند به این اعتراضات راه ندهند.

البته دانشگاه از قبول درخواست دانشجویان برای خودداری از سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که با ساخت و فروش تسلیحات به اسرائیل ارتباط دلرند خودداری کرده اما گفته است که درخواست دانشجویان برای راه‌اندازی کمیته بررسی سرمایه‌گذاری‌های دانشگاه و شفافیت در مورد عملکرد حدود چهارده میلیارد دلار موقوفات آن را پذیرفته‌ است.

دانشگاه نورث وسترن همچنین قول داده است که بودجه لازم برای استخدام دو فلسطینی در هیات علمی و اعطای بورسیه تحصیلی به پنج دانشجوی فلسطینی را تامین کند.

به نظر می‌رسد فعلا بین دو طرف آتش‌بس برقرار شده است - حداقل فعلا.

دانشگاه‌های نورث وستیرن و نورث ایسترن هر دو دانشگاه خصوصی در ایالت‌هایی لیبرال و چپ‌گرا هستند. اما چرا واکنش آنها به شرایط و مطالبات یکسان اینقدر متفاوت بوده است؟

لورن لاسابه شپرد، استاد تاریخ در دانشگاه نیواورلئان، می‌گوید که اعتراضات طرفداران فلسطین به سطح التهاب و خشونت تظاهرات ضد جنگ ویتنام در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ نرسیده و با فشار برای سرنگونی حکومت همراه نبوده است.

با این حال، فراخواندن پلیس برای مقابله با دانشجویان خطر تشدید خشونت را افزایش داده است.

او گفت: «تقریباً همه دانشگاه‌های آمریکا دارای ماموران حفاظت پردیس هستند که کارکنان تمام وقت و اونیفورم پویش هستند و می‌توان از آنها برای حفظ نظم استفاده کرد اما فراخواندن پلیس شهری یا نیروهای گارد ملی یک استراتژی پرخطر است.»

صحنه‌های درگیری پلیس با معترضان در شبکه‌های اجتماعی پخش شده و ممکن است مردم عادی و کسانی هم که ارتباطی با آنها ندارند تحت تاثیر قرار گیرند.

در دانشگاه اموری در آتلانتا، کارکنانی مانند نوئل مک آفی، رییس دپارتمان فلسفه دانشگاه، از جمله افرادی بودند که هفته گذشته در جریان برخورد پلیس با دانشجویان توسط پلیس ایالتی بازداشت شد.

خانم مک‌آفی به بی‌بی‌سی گفت که معترضان وقتی شروع به تهاجم کردند که با تهاجم پلیس مواجه شدند. به گفته او، اعتراضات تا آن زمان مسالمت‌آمیز بود.

او گفت که از برخورد پلیس با یک معترض فیلم گرفت و بعد احساس کرد که مواد شیمیایی در فضا پخش شده است.

او گفت: «این واقعا ناراحت کننده بود. شروع کردم به فریاد زدن که بس کنید، و سعی می‌کردم فیلم هم بگیرم. یکی از ماموران پلیس به من گفت که باید محل را ترک کنم، که من در جای خودم خشکم زد.»

نوئل مک آفی بازداشت شد.

صدها مورد اعتراض در دانشگاه‌های سراسر آمریکا گزارش شده است هرچند در اکثر موارد مساله بدون نیاز به احضار ماموران پلیس حل و فصل شده است.

روز سه‌شنبه، معترضان و مدیران دانشگاه براون به توافقی مشابه با دانشگاه نورث وسترن دست یافتند. این توافق شامل وعده رای‌گیری در مورد سرمایه‌گذاری دانشگاه در شرکت‌های تولید اسلحه در پاییز است.

و اردوگاه اعتراضی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی - کانون جنبش اعتراضی دهه ۱۹۶۰ – به شیوه‌ای مسالمت‌امیز به اعتراض پرداخته و کسی هم به آن کاری نداشته است.

فشار سیاسی

کن پالسون، مدیر مرکز آزادی بیان در دانشگاه ایالتی تنسی، گفته است که فشارهای سیاسی، از جمله از سوی اعضای بلندپایه کنگره‌های ملی و ایالتی برخی از مدیران دانشگاه‌ها به اتخاذ اقداماتی بالقوه خطرناکی مجبور کرده که در برخی موارد نتیجه معکوس هم داشته است.

او گفت: «روسای دانشگاه‌ها به طور فزاینده در تلاش هستند تا به کنگره و جهان نشان دهند که به‌اندازه کافی قاطع هستند تا بتوانند موقعیت خود به عنوان رئیس دانشگاه حفظ کنند. و این بسیار یادآور اواخر دهه ۶۰ است زیرا نمایندگان رؤسای دانشگاه‌ها را به اخراج تهدید و اصرار می‌کنند که آنها نباید دانشجویان معترض را ناز و نوازش کنند.»

او گفت که فشار بر رهبران دانشگاه‌های خصوصی می‌تواند شدیدتر هم باشد، زیرا دانشگاه‌های دولتی براساس قانون اساسی، موظف به تضمین آزادی بیان از سوی دولت هستند و نمی‌توانند آنها را به خاطر ابراز نظر، هر نظری که باشد، از ادامه تحصیل محروم کنند.

آقای پالسون گفته است: «دانشگاه‌های خصوصی ملزم به رعایت حق آزادی بیان نیستند و در نتیجه نمی‌توانند در دفاع از عدم سختگیری با دانشجویان، به قانونگذاران بگویند که دستشان بسته است و نمی‌توانند کاری بکنند.»

اما زمان ممکن است به نفع مدیران پردیس‌ها باشد.

آقای پالسون گفته است که اکثر دانشجویان در این اعتراضات شرکت ندارند و ارتباطی هم با آنها ندارند. آنان در تلاش هستند تا سال تحصیلی را به اتمام برسانند اگرچه مراسم فارغ التحصیلی می‌تواند هدف اعتراضات قرار گیرد. به همین دلیل، برخی از دانشگاه‌ها مراسم فارغ‌التحصیلی یا آغاز دوره تحصلی را لغو کرده یا لغو آنها را در دست بررسی دارند.

لورن لاسبه شپرد گفته است: «اگر قرار باشد تاریخ تکرار شود، تا پایان ترم بهار، طی یک یا دو هفته آینده یک دوره پرتنش در پیش خواهیم داشت.»