جمهوری آذربایجان در برابر تهدید احتمالی روسیه به ترکیه پناه میبرد
منبع تصویر، TUR Presidency / Mustafa Kamaci/Anadolu via Getty Images
جمهوری آذربایجان و ترکیه تفاهمنامهای در زمینه تقویت امنیت نظامی دوجانبه امضا کردهاند.
وزرای دفاع دو کشور، این سند را در روز ۲۲ ژوئیه در جریان سفر ذاکر حسناف، وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، به استانبول برای شرکت در هفدهمین نمایشگاه بینالمللی صنایع دفاعی به امضا رسید.
به گزارش بخش مانیتورینگ بیبیسی، حسناف با یاشار گولر، همتای ترک خود، دیدار و درباره همکاریهای دفاعی دوجانبه و امنیت منطقهای گفتوگو کرد.
در همان روز کامران علیاف، دادستان کل جمهوری آذربایجان، در آنکارا با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، دیدار کرد.
علیاف در جریان حضور خود در ترکیه، درباره سقوط هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان در دسامبر ۲۰۲۴ هم اظهار نظر کرد؛ حادثهای که باکو پدافند هوایی روسیه را عامل آن میداند.
دادستان کل جمهوری آذربایجان گفت که این کشور در صورت امتناع روسیه از پذیرش مسئولیت و مجازات عاملان حادثه، این موضوع را به دادگاه بینالمللی خواهد برد. او افزود که باکو «از شرایط وقوع این حادثه به خوبی آگاه است» و «مدارک کافی» در این زمینه در اختیار دارد.
ترکیه در نقش «ضامن امنیتی» جمهوری آذربایجان
منبع تصویر، AFP via Getty Images
تفاهمنامه جمهوری آذربایجان و ترکیه برای تقویت همکاریهای مشترک در زمینه امنیت نظامی، در شرایطی امضا شد که روابط باکو و مسکو به دلیل حادثه سقوط هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان و بازداشت اتباع دو کشور دچار تنش شده است.
روسیه از پذیرش مسئولیت این حادثه و مجازات عاملان آن، بر اساس خواسته جمهوری آذربایجان، خودداری کرده است. از آن زمان تاکنون، باکو اقدامات متقابلی را در پیش گرفته تا نارضایتی خود را از نحوه برخورد روسیه با این پرونده نشان دهد.
حادثه سقوط هواپیما که در ماه دسامبر ۲۰۲۴ رخ داد، همچنان در صدر اخبار رسانههای جمهوری آذربایجان قرار دارد. اخیرا رسانهها اسامی افسران روسی را منتشر کردهاند که گفته میشود این هواپیما را بر فراز گروزنی هدف قرار دادهاند.
رسانههای دولتی آذربایجان، در واکنش به تهدیدهای نظامی که اخیرا از سوی مفسران طرفدار جنگ در روسیه مطرح شده، اعلام کردهاند که ترکیه، متحد نزدیک سیاسی و نظامی جمهوری آذربایجان، ممکن است در صورت تشدید رویارویی میان باکو و مسکو، وارد عمل شود.
وبسایت خبری مینوال روز ۲۳ ژوئیه نوشت: «هر گونه تلاش برای اعمال زور علیه جمهوری آذربایجان، بر منافع ترکیه تاثیر خواهد گذاشت، چرا که آنکارا نهتنها متحد، بلکه طبق اعلامیه شوشا در سال ۲۰۲۱، ضامن امنیت باکو نیز هست.»
این وبسایت افزود: «در صورت تشدید درگیری، بعید است که آنکارا بیطرف بماند.»
وبسایت کالیبر جمهوری آذربایجان نیز روز ۲۱ ژوئیه هشدار داد که «ترکیه به عنوان متحد باکو، یا حتی بازیگران جهانی، به دلیل نقش جمهوری آذربایجان در حوزه انرژی، ممکن است در صورت تشدید بیشتر تنش با روسیه، از جمله بروز حوادث مرزی یا یک درگیری تمامعیار، وارد عمل شوند.»
هر دو وبسایت مینوال و کالیبر، همچنین نوشتند که باکو ممکن است برای جلوگیری از حمله احتمالی روسیه «اقداماتی بازدارنده و رادیکال» از جمله استقرار پایگاه ناتو در منطقه خاچماز، در نزدیکی مرز روسیه را در نظر بگیرد.
یک وبسایت خبری نزدیک به دولت جمهوری آذربایجان (1news.az) نیز روز ۲۳ ژوئیه نوشت که مطرح شدن ایده میزبانی یک پایگاه نظامی خارجی در جمهوری آذربایجان، حتی اگر در سطح رسمی نباشد، «پیامی قوی» به روسیه میفرستد.
اخیرا برخی مفسران و وبلاگنویسان روس حامی ولادیمیر پوتین با انتقاد تند از الهام علیاف، اظهارات اخیر او را ضدروسی تلقی کرده و خواهان واکنش تند دولت شدند. برخی از مفسران مشهور طرفدار کرملین و حامی جنگ هم از درگیری مسلحانه اجتنابناپذیر میان روسیه و جمهوری آذربایجان سخن گفتند.
تنش در روابط دو کشور باعث نگرانی صدها هزار آذربایجانی ساکن روسیه شده است. این افراد به دلایل اقتصادی به روسیه مهاجرت کردهاند. در صورت تداوم تنشها، وضعیت حقوقی و اجتماعی صدها هزار آذربایجانی ساکن روسیه ممکن است دشوارتر شود.
