اردوغان برای «آخرین» بار نامزد ریاست‌جمهوری ترکیه می‌شود؟

بخش مانیتورینگ، بی‌بی‌سی

رجب طیب اردوغان خواهان حمایت رای‌دهنده‌ها برای «آخرین بار» در انتخابات ۲۰۲۳ شد

منبع تصویر، ULKE TV

توضیح تصویر، رجب طیب اردوغان خواهان حمایت رای‌دهنده‌ها برای «آخرین بار» در انتخابات ۲۰۲۳ شد

سخنان رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه، درباره این که انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۳ برای او «آخرین» مرتبه به عنوان نامزد خواهد بود، باعث حدس و گمان‌هایی در رسانه‌های ترکیه درباره معنی حرفهایش شده است.

آقای اردوغان دهم دسامبر در استان شمالی سامسون ترکیه گفت: «در سال ۲۰۲۳ با قدرتی که از حمایت‌ ملت برای آخرین بار می‌گیریم، روند تحقق 'قرن ترکیه' را آغاز خواهیم کرد.» 

او اضافه کرد: «سپس این پرچم مقدس را به جوانان‌مان تحویل خواهیم داد.» 

ترکیه در ژوئن ۲۰۲۳ انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری برگزار می‌کند.

رجب طیب اردوغان از زمان انتخاب مستقیم با رای مردم در سال ۲۰۱۴ پیوسته رییس‌جمهور ترکیه بوده است. او قبل از آن به انتخاب حزب در قدرت عدالت و توسعه نخست‌وزیر کشور بود.

کبری پار، تحلیلگر وب‌سایت خبری پرخواننده خبرترک ۱۲ دسامبر در تحلیلش نوشت که اردوغان با اعلام «آخرین» نامزدی خود در انتخابات می‌تواند از لحاظ احساسی رای‌دهندگانی را که هنوز تصمیم‌نگرفته‌اند، تحت تاثیر قرار دهد.

او نوشت «حتی ممکن است کسانی که از اردوغان عصبانی یا بلاتکلیف هستند، در آخرین ابراز وفاداری به او رای دهند». کبری پار اضافه کرد شبح «آخرین انتخابات اردوغان» در حال حاضر یکی از «عوامل اصلی» است که می‌تواند بر جریان انتخابات ۲۰۲۳ اثر بگذارد. 

برهان‌الدین دوران، نویسنده روزنامه صباح که حامی دولت است، در ۱۳ دسامبر بر اهمیت زمان‌ اظهارات اردوغان تاکید کرد.

او نوشت در میان تردیدهای گسترده جهانی، اظهارات اردوغان مورد پسند رای‌دهندگانی است که او را یک رهبر «با تجربه» و اطمینان‌بخش می‌بینند.

برهان‌الدین دوران گفت: «[در نتیجه این اظهارات] افرادی که به حکمرانی اردوغان عادت کرده‌اند، حتی کسانی که از او خسته شده‌اند، این واقعیت را دوباره ارزیابی خواهند کرد که ترکیه را رهبری اداره می‌کند که در سیاست بین‌الملل تجربه‌ای عمیق دارد.» 

او همچنین اشاره کرد که اردوغان به دنبال مقابله با «خطر بی‌ثباتی» است که ائتلاف شش حزب مخالف تحمیل می‌کند.

عبدالقادر سلوی، تحلیلگر روزنامه حریت هم سخنان اردوغان را به عنوان رییس‌جمهوری که «قلب میلیون‌ها نفر را در ۲۰ سال گذشته به دست آورده» اظهاراتی «شگفت‌انگیز» خواند.

او با اشاره به اینکه این اظهارات احتمالا برای تحریک رای‌دهندگان بوده، نوشت: «من [بعدا] پشت صحنه گفت‌وگوهای حزب عدالت و توسعه را گوش کردم و به این نتیجه رسیدم که می‌تواند استراتژی انتخاباتی ۲۰۲۳ خود را بر پایه [شخصیت] اردوغان بنا کند.» 

این تحلیلگر حریت همچنین گفت که اردوغان در میان رای‌دهندگان ترکیه‌ای «محبوب‌تر» از حزب عدالت و توسعه است و به گفته او حتی منتقدان محافظه‌کار تمایل دارند به او رای بدهند. 

اردوغان

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، به دلیل سقوط ارزش لیره، افزایش شدید تورم و افزایش قیمت کالاهای اصلی و انرژی محبوبیت حزب حاکم عدالت و توسعه کاهش یافته است

بدبینی مخالفان

در این میان منتقدان و مخالفان درباره نیت اردوغان ابراز بدبینی کرده‌اند.

یکی از کاربران در وبسایت اکسی سوزلوک که بزرگ‌ترین شبکه اجتماعی ترکیه است، نوشت: «این یا اعلام بازنشستگی است یا اطلاعیه درباره اینکه بعد از سال ۲۰۲۳ دیگر هیچ انتخاباتی برگزار نخواهد شد. امیدوارم دومی نباشد!»

کاربری دیگر گفت: «این هم استراتژی دیگری برای القای حس قربانی شدن و جلب نظر رای‌دهنده‌ها است… او پنج سال دیگر دوباره می‌آید و درخواست رای می‌کند.» 

مصطفی بالبی، تحلیلگر روزنامه سکولار جمهوریت از منتقدان دولت در نظری مشابه ادعا کرد که هدف از اظهارات اردوغان «هموار کردن راه مظلوم‌نمایی است.» 

او همچنین استدلال کرد که از لحاظ قانونی و بر اساس قانون اساسی ۱۹۸۲ اردوغان نمی‌تواند بار دیگر برای ریاست‌جمهوری نامزد شود. به گفته او بر اساس قانون ترکیه ریاست‌جمهوری یک فرد نمی‌تواند بیش از دو دوره پیوسته باشد.

در همین حال مصطفی علیم‌اوغلو یکی از کاربران توییتر ویدیویی را از اظهارات اردوغان به اشتراک گذاشت که در آن از سال ۲۰۰۹ به بعد بارها گفته «برای بار آخر» در انتخابات شرکت می‌کند.