همزمان با افزایش بهای انرژی در اروپا روسیه گاز خود را می‌سوزاند

مت مک‌گارت؛ گزارشگر محیط زیست

بر اساس یک بررسی که در اختیار بی‌بی‌سی هم قرار گرفته، همزمان با افزایش سرسام آور هزینه انرژی در اروپا، روسیه در حال سوزاندن مقادیر زیادی گاز طبیعی است.

کارشناسان می‌گویند این گاز قبلا به آلمان صادر می‌شد.

به گفته آنها تاسیساتی که در نزدیکی مرز فنلاند واقع شده هر روز مقادیر زیادی گاز به ارزش ۱۰ میلیون دلار را می‌سوزاند.

دانشمندان در مورد حجم زیاد دی اکسید کربن و دوده ایجاد شده در این محل نگران هستند زیرا این پدیده می‌تواند روند ذوب یخ‌های قطب شمال را تشدید کند.

گزارش موسسه ریستاد انرژی نشان می‌دهد که روزانه حدود ۴.۳۴ میلیون متر مکعب گاز در اینجا سوزانده می‌شود.

این گاز در یک کارخانه جدید گاز طبیعی مایع در پورتووایا، واقع در شمال غرب سنت پترزبورگ، تولید و به این محل منتقل می‌شود.

اولین نشانه‌های اینکه مشکلی وجود دارد توسط شهروندان فنلاندی ساکن مناطق نزدیک مرز گزارش شد که اوایل تابستان امسال شعله‌ بزرگی را در افق مشاهده کردند.

پورتووایا نزدیک یک ایستگاه فشار گاز (کمپرسور) در ابتدای خط لوله نورد استریم ۱ قرار دارد که گاز روسیه را از زیر دریا به آلمان می‌رساند.

انتقال گاز از طریق این خط لوله از اواسط ژوئیه محدود شده است و روس‌ها مسائل فنی را عامل این محدودیت معرفی کرده‌اند.

آلمان می‌گوید که این اقدام یک حرکت صرفا سیاسی پس از حمله روسیه به اوکراین بوده است.

اما از ماه ژوئن، دانشمندان افزایش قابل توجهی در گرمای ایجاد شده توسط این تاسیسات را ضبط کردند که تصور می‌شود ناشی از سوزاندن گاز طبیعی است.

در حالی که سوزاندن گاز در کارخانه‌های فرآوری گاز طبیعی امری معمول است که به دلایل فنی یا به جهت ایمنی انجام می‌شود، سوزاندن گاز در این مقیاس کارشناسان را متعجب کرده است.

دکتر جسیکا مک کارتی، کارشناس تحلیل داده‌های ماهواره‌ای در دانشگاه میامی در اوهایو می‌گوید: «من هرگز ندیده‌ام که یک کارخانه تولید گاز مایع تا این حد گاز بسوزاند. از حدود ژوئن، ما شاهد این افزایش قابل توجه در دما بودیم که از بین نرفت و به شکلی بسیار غیرعادی بالا بوده است».

مارک دیویس مدیر عامل شرکت کاپتریو است که در زمینه یافتن راه حل‌هایی برای سوزاندن گاز مازاد فعالیت دارد.

او می‌گوید که اشتعال گاز در این محل تصادفی نیست و به احتمال زیاد یک تصمیم عمدی است که به دلایل عملیاتی گرفته شده است.

او به بی‌بی‌سی نیوز گفت: «کارخانه‌های تولید گاز مایع معمولا مایل به تعطیل تاسیسات خود نیستند زیرا نگران هستند که ممکن است راه‌اندازی مجدد آن‌ از نظر فنی دشوار یا پرهزینه باشد و احتمالاً همین وضعیت در اینجا روی داده است».

برخی دیگر معتقدند که ممکن است علت آن چالش‌های فنی در مواجهه با حجم زیاد گاز باشد که قبلا وارد خط لوله نورد استریم می‌شد.

ممکن است شرکت روسی گازپروم در صدد استفاده از گاز مازاد برای تولید گاز مایع در تاسیاست جدید بوده باشد اما در این زمینه با مشکلاتی مواجه شده و امن‌ترین گزینه، سوزاندن گاز اضافی بوده است.

همچنین ممکن است دلیل آن تحریم تجاری اروپا علیه روسیه در پی حمله به اوکراین باشد.

اسا واکیلاینن، استاد مهندسی انرژی دانشگاه لوت فنلاند، می‌گوید: «این نوع سوزاندن گاز به مدتی طولانی ممکن است به این معنی باشد که برخی تجهیزات از میان رفته و باید تجدید شود».

او می‌گوید: «بنابراین، به دلیل تحریم تجاری علیه روسیه، روسیه قادر به ساخت شیرهایی باکیفیت مورد نیاز در تجهیزات فرآوری نفت و گاز نیست. بنابراین شاید برخی از سوپاپ‌ها شکسته باشد و روسیه نتواند آنها را جایگزین کند.»

این تاسیسات در مالکیت شرکت گازپروم، غول انرژی تحت کنترل دولت روسیه است. این شرکت به درخواست اظهار نظر در مورد افزایش اشتعال گاز در این محل پاسخ نداده است.

دانشمندان می‌گویند تا زمانی که گاز هنوز شعله‌ور است، هزینه مالی و زیست محیطی این اقدام هر روز افزایش می‌یابد.

سندره نوتسون، کارشناس شرکت ریستاد انرژی گفته است: «در حالی که دلیل دقیق این آتش ناشناخته است، حجم، نوع انتشار و محل آن را باید نشانه تسلط روسیه بر بازارهای انرژی اروپا تلقی کرد.»

او می‌گوید که سیگنالی روشن‌تر از این وجود ندارد که روسیه می‌تواند همین فردا قیمت انرژی را کاهش دهد.

با پایان قرنطینه ناشی از کووید و بازگشت اقتصاد کشورها به حالت عادی، قیمت انرژی در سراسر جهان به شدت افزایش یافت. بسیاری از محل‌های کار، تولید صنعتی و فراغت و تفریح همگی به طور ناگهانی و همزمان به انرژی بیشتری نیاز یافتند که فشار بی‌سابقه‌ای را بر منابع تامین انرژی وارد کرد.

پس از حمله روسیه به اوکراین، قیمت‌ها دوباره در فوریه امسال افزایش یافت.

دولت‌های اروپایی به دنبال راه‌هایی برای کاهش واردات انرژی از روسیه بوده‌اند زیرا روسیه قبلا ۴۰ درصد گاز مورد استفاده در اتحادیه اروپا را تامین می‌کرد.

در نتیجه قیمت‌های منابع جایگزین گاز افزایش یافت و برخی از کشورهای اتحادیه اروپا - مانند آلمان و اسپانیا - اکنون اقداماتی را برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی انجام می‌دهند.

اثرات زیست محیطی آتش زدن گاز در این محل دانشمندان را نگران کرده است.

به گفته محققان، سوزاندن گاز البته به مراتب بهتر از تخلیه گاز متان، یعنی ماده اصلی گاز طبیعی، در فضاست زیرا متان یک عامل بسیار قدرتمند در گرمایش آب و هوا است.

روسیه سابقه سوزاندن گاز را دارد و طبق گزارش بانک جهانی، این کشور از نظر حجم گازسوزی در رتبه اول قرار دارد.

این اشتعال گاز علاوه بر انتشار حدود ۹۰۰۰ تن معادل CO۲ در روز، باعث بروز مشکلات مهم دیگری نیز می‌شود.

کربن سیاه نامی است که به ذرات دوده‌ای داده می شود که از سوختن ناقص سوخت‌هایی مانند گاز طبیعی تولید می‌شود.

پروفسور متیو جانسون، استاد دانشگاه کارلتون در کانادا می‌گوید: «در مورد سوزاندن گاز در عرض‌های جغرافیایی قطب شمال نگرانی وجود دارد زیرا حرکت کربن سیاه به سمت شمال در برف و یخ قطبی رسوب و ذوب شدن آن را به طور قابل توجهی تسریع می‌کند.

برخی از بررسی‌های بسیار مورد اعتماد، اشتعال گاز را منبع اصلی رسوب کربن سیاه در قطب شمال می‌داند و هرگونه افزایش در سوزاندن گاز در این منطقه را به ویژه نامطلوب تلقی می‌کند.