بحث درباره رفع انسداد از غلات اوکراین و جنگ سوریه در نشست سه‌جانبه تهران

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه روز سه‌شنبه در تهران با روسای جمهور ایران و ترکیه دیدار کرده است. این دومین سفر خارجی او از زمان حمله روسیه به اوکراین در ماه فوریه است.

رفع انسداد از صادرات غلات اوکراین از طریق دریای سیاه از موضوع‌های مهم مورد بحث در این دیدار بود و آقای پوتین گفت که پیشرفت‌هایی در این زمینه به دست آمده است.

در مورد جنگ داخلی سوریه که ایران و روسیه در آن از دولت بشار اسد و ترکیه از برخی مخالفان آن حمایت می‌کند هم بحث شد.

این اجلاس فرصتی برای آقای پوتین بود تا نشان دهد هنوز متحدانی در سطح جهان دارد.

آمریکا گفت که بازدید رهبر روسیه از ایران نشان می‌دهد که مسکو در پی حمله به اوکراین چقدر منزوی شده است.

حمله به همسایه‌تان، که یک کشور مستقل است، معمولا باعث می‌شود دوستان خود را از دست بدهید.

و روسیه بعد از حمله به اوکراین دوستان زیادی را از دست داد. از نظر غرب مسکو اکنون در موقعیت انزوا قرار گرفته است.

اما کرملین مشتاق است نشان دهد که تحریم‌های بین‌المللی مانع انزوای روسیه، بزرگترین کشور جهان، شده و برخی از دوستانش وفادار مانده‌اند. مثل ترکیه و ایران.

روسیه از این اجلاس سه‌جانبه در مورد سوریه استفاده خواهد کرد تا نشان دهد که متحدان قدرتمندی دارد و نفوذ ژئوپولیتیکی‌اش حفظ شده.

اما صحبت از یاران شفیق مادام‌العمر نیست. ترکیه و ایران همچنین رقبای روسیه هستند. ترکیه و روسیه از طرف‌های متقابل درگیری در سوریه و لیبی حمایت می‌کنند؛ آنها برای نفوذ در قفقاز جنوبی رقابت دارند؛ پهپادهای رزمی ترکیه توسط ارتش اوکراین در جنگ با روسیه به کار گرفته شده. در مورد ایران، این کشور در بازار جهانی انرژی با روسیه رقابت می‌کند.

البته درست است: روسیه، ترکیه و ایران دارای برخی منافع مشترک هستند. اما این به معنی یک دوستی پایدار در درازمدت نیست.

آقای پوتین در تهران همچنین اولین دیدار رو در رو از زمان شروع جنگ اوکراین با رهبر یک عضو ناتو – رجب طیب اردوغان – را انجام داد.

ترکیه علیرغم عضویت در این پیمان نظامیِ غربی، از پیوستن به تحریم‌های بین‌المللی علیه مسکو خودداری کرده است و دولت اردوغان سعی داشته نقش میانجی را بازی کند.

آنکارا در تازه‌ترین قدم سعی کرده است برای پایان انسداد غلات اوکراین از طریق دریای سیاه مذاکره کند، مشکلی که مانع صدور میلیون‌ها تن غلات به شدت مورد نیاز از اوکراین به کشورهای اطراف جهان شده است.

گفته می‌شود که ناوگان دریای سیاه روسیه راه ورود یا خروج هرگونه کشتی باری را بسته و بی‌بی‌سی شواهد فزاینده‌ای یافته که نیروهای روسیه غلات اوکراین را دزدیده و صادر کرده‌اند. سایر مسیرها هم به شدت مین‌گذاری شده است.

روز سه‌شنبه آقای پوتین گفت که در این زمینه پیشرفت به دست آمده و از آقای اردوغان به خاطر میانجیگری گفتگوها میان مسکو و کی‌یف قدردانی کرد.

روسای جمهور سه کشور همچنین درباره جنگ داخلی دیرپای سوریه گفت و گو کردند.

ترکیه تهدید کرده است حمله تازه‌ای را در شمال سوریه علیه شبه‌نظامیان کرد مورد حمایت آمریکا شروع خواهد کرد، حرکتی که ایران و روسیه هر دو با آن مخالفند. این عملیات بخشی از طرح‌های آقای اردوغان برای ایجاد یک نوار 30 کیلومتری در طول مرز ترکیه با سوریه است.

آقای اردوغان گفت که انتظار حمایت روسیه و ایران را «در جنگ با تروریسم» دارد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد هفته پیش با تمدید شش ماهه تحویل کمک‌های فرامرزی به ناحیه تحت کنترل شورشیان در سوریه موافقت کرد. روسیه پیشتر تمدید یک ساله این طرح را مسدود کرده بود.