سالگرد هفت اکتبر؛ گفت‌وگوی بی‌بی‌سی با بلندپایه‌ترین مقام حماس در خارج از غزه

خلیل الحیه، معاون رهبری حماس
توضیح تصویر، خلیل الحیه، معاون رهبری حماس

بلندپایه‌ترین رهبر حماس در خارج از غزه در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت بحرانی که این گروه در خاورمیانه ایجاد کرده و در یک سال گذشته به کشته شدن هزاران نفر در منطقه منجر شده، توجیه‌پذیر است.

خلیل الحیه، معاون رهبری حماس، در پاسخ به سوال جرمی بوئن، سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی، شواهد گسترده‌ای را که نشان می‌دهد نیروهای حماس در حملات ۷ اکتبر سال گذشته غیرنظامیان را هدف قرار داده‌اند، رد کرد.

حدود ۱۲۰۰ نفر، که عمدتا غیرنظامیان اسرائیلی بودند، کشته شدند و بیش از ۲۵۰ نفر به‌ عنوان گروگان به غزه منتقل شدند. آمریکا، بریتانیا و برخی کشورهای دیگر حماس را یک سازمان تروریستی می‌دانند.

این مصاحبه در دوحه، پایتخت قطر انجام شد، جایی که بیشتر رهبران سیاسی حماس در آن مستقر هستند.

خلیل الحیه پس از آن که اسرائیل، اسماعیل هنیه، را در ماه ژوئیه در تهران ترور کرد، به عنوان معاون دفتر سیاسی حماس منصوب شد و در حال حاضر بلندپایه‌ترین مقام این گروه در خارج از غزه است.

حدود یک ساعت پس از ضبط این مصاحبه، ایران با موشک‌های بالستیک اسرائیل را هدف قرار داد.

جرمی بوئن: برگردیم به ۷ اکتبر سال گذشته، چرا حماس به اسرائیل حمله کرد؟

خلیل الحیه: ما مجبور بودیم به جهان هشدار بدهیم، به آنها بگوییم که ما مردمی هستیم با یک آرمان، و خواسته‌هایی داریم. این ضربه‌ای به اسرائیل، دشمن صهیونیستی، بود و زنگ خطری برای جامعه بین‌المللی.

ما باید کاری می‌کردیم که به جهان بگوید مردمی وجود دارند که دهه‌ها تحت اشغال بوده‌اند.

جرمی بوئن: چرا مردان شما این همه غیرنظامی، حتی کودکان را کشتند؟

خلیل الحیه: ما در روز ۷ اکتبر به رزمندگان مقاومت دستور دادیم که غیرنظامیان – زنان و کودکان – را هدف قرار ندهند.

هدف، سربازان اشغالگر بودند که همیشه در غزه کشتار، بمباران و تخریب می‌کردند. ما تایید نمی‌کنیم که به غیرنظامیان آسیب برسد.

در عمل، قطعا اشتباهات شخصی و مسائلی اتفاق افتاد. ممکن است رزمندگان احساس کرده باشند که جانشان در خطر است.

جرمی بوئن: جان مردان شما در خطر نبود. آنها با غیرنظامیانی وحشت‌زده که روی زمین نشسته بودند، روبه‌رو شدند و بالای سر آنها با اسلحه ایستاده بودند. این یک نبرد نبود.

خلیل الحیه: ما همه دیدیم که چگونه رزمندگان به داخل خانه‌ها رفتند. آنها با خانواده‌ها صحبت کردند، غذا و آب خوردند.

جرمی بوئن: ببخشید ولی آنها تیراندازی می‌کردند. ویدیوهایش وجود دارد.

خلیل الحیه: وقتی داخل بعضی از خانه‌ها شدند، هیچ‌کدام از زنان و کودکانی که با آنها مواجه شدند، وحشت‌زده نبودند. این ویدیوها توسط اشغالگران اسرائیلی منتشر شدند. آنها را ما منتشر نکردیم.

حماس
توضیح تصویر، مصاحبه جرمی بوئن، سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی با خلیل الحیه، معاون رهبری حماس در دوحه

جرمی بوئن: بیایید به آنچه بعد از ۷ اکتبر اتفاق افتاد بپردازیم. تقریبا یک سال بعد، غزه در ویرانی است، بیش از ۴۰ هزار نفر کشته شده‌اند که بسیاری از آنها غیرنظامی هستند. توانایی شما برای مبارزه با اسرائیل به شدت کاهش یافته است. آیا همه اینها ارزشش را داشت؟ آیا فکر می‌کردید که چنین وقایعی رخ دهد؟

خلیل الحیه: چه کسی مسئول این وقایع است؟ اشغالگران و ارتش آنها. چه کسی غزه را نابود کرد؟ چه کسی مردم آن را کشت؟ چه کسی اکنون غیرنظامیان را در پناهگاه‌ها، مدارس و بیمارستان‌ها می‌کشد؟

از جهان بپرسید و از کسانی که قوانین بین‌المللی را وضع کرده‌اند. ما از خودمان دفاع می‌کنیم. اگر ۱۲۰۰ نفر از اشغالگران کشته شوند، چگونه این موضوع کشتن ۵۰ هزار نفر به دست اسرائیل و نابودی تمام غزه را توجیه می‌کند؟ آیا این برای آنها کافی نیست؟ آنها از شهوت کشتن، اشغال و نابود کردن انگیزه می‌گیرند.

جرمی بوئن: اسرائیلی‌ها به‌ صراحت می‌گویند که به قوانین جنگی احترام می‌گذارند و دلیل کشته شدن این همه غیرنظامی این است که شما و حماس در میان جمعیت غیرنظامی می‌جنگید و از آنها به عنوان سپر انسانی استفاده می‌کنید.

خلیل الحیه: این واقعیت ندارد. آنها مساجد را روی سر صاحبان آن تخریب کردند، زمانی که هیچ رزمنده‌ای در آنجا نبود. آنها خانه‌ها و ساختمان‌های بلند را تخریب کردند، زمانی که کسی در آنها نبود. آنها خانه‌ها را بمباران کردند، وقتی که هیچ رزمنده‌ای در آنها نبود. این‌ها همه تبلیغات اسرائیلی است.

جرمی بوئن: درباره گروگان‌ها صحبت کنیم، چه لزومی داشت که بیش از ۲۵۰ نفر، از جمله زنان و کودکان، گروگان گرفته شوند؟

خلیل الحیه: یکی از اهداف ۷ اکتبر این بود که گروه کوچکی از سربازان اسرائیلی را اسیر کنیم تا آنها را با زندانیان فلسطینی مبادله کنیم. اما زمانی که لشکر غزه در برابر رزمندگان مقاومت کاملا فروپاشید، ما تعداد زیادی اسیر گرفتیم. در برنامه ما نبود که غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان را به اسارت بگیریم.

جرمی بوئن: بعضی از آن زنانی که آزاد شدند، گفتند مورد تعرض جنسی قرار گرفته‌اند.

خلیل الحیه: دستورات و اخلاقیات تمام فلسطینی‌ها – و رزمندگان مقاومت – انسانی بود. ما بر اساس دین اسلام، فرهنگ و تمدن ملی خود بزرگ شده‌ایم. ما از آنها محافظت می‌کنیم همان‌طور که از خودمان محافظت می‌کنیم. تعرض جنسی – یا غیرجنسی – هرگز اثبات نشده است.

جرمی بوئن: نه، بعضی از زنان می‌گویند که مورد تعرض جنسی قرار گرفته‌اند، زنان جوانی که در جشنواره موسیقی بودند. زنانی که می‌گویند در ۷ اکتبر و بعد از آن مورد تعرض جنسی قرار گرفته‌اند، شواهد در حال انباشته شدن است.

خلیل الحیه: به شما گفتم که دستورالعمل‌ها واضح بود. ممکن است رفتارهای غیرعادی از سوی افراد غیرمسئول رخ داده باشد، اما این‌ها فقط ادعا است.

پای آسیب دبده خلیل الحیه پس از حمله به اسماعیل هنیه در تهران
توضیح تصویر، پای آسیب دیده خلیل الحیه پس از حمله به اسماعیل هنیه در تهران

جرمی بوئن: درباره آتش‌بس صحبت کنیم. اسرائیل می‌گوید که در شرایط مناسب، آتش‌بس برقرار خواهد شد. درباره این که شما گروگان‌ها را بازگردانید و جنگ به پایان برسد، چه می‌گویید؟ آیا این را می‌پذیرید؟ می‌دانم که درباره این موضوع صحبت شده است.

خلیل الحیه: سوال این است که نتانیاهو چه زمانی تصمیم می‌گیرد جنگ را متوقف کند؟ چه زمانی جهان او را مجبور به توقف جنگ می‌کند؟ تصمیم ادامه جنگ با نتانیاهو و نیروهای اشغالگر است.

جرمی بوئن: شما می‌توانید این کار را انجام دهید. می‌توانید تسلیم شوید.

خلیل الحیه: چگونه می‌توانیم تسلیم شویم؟ کسانی که در برابر اشغال مقاومت می‌کنند، تسلیم نمی‌شوند. اگر ما تسلیم شویم، که غیرممکن است، فرزندان و مردم ما تسلیم نخواهند شد.

چرا باید تسلیم شویم؟ اشغالگران باید کشتار را متوقف کنند. رسیدن به توافق آتش‌بس در دوم ژوئیه در دسترس بود. چه کسی شرایط جدیدی مطرح کرد؟ نتانیاهو! به همین دلیل توافق حاصل نشد.

جرمی بوئن: شما در حال باختن جنگ خود هستید، غزه در حال ویران شدن است، ده‌ها هزار نفر کشته شده‌اند، اسرائیل به لبنان نیز حمله می‌کند و اکنون آنها احساس قدرت می‌کنند. شما در حال پیروزی نیستید، این طور نیست؟

خلیل الحیه: خانواده‌ام، فرزندانم، بستگانم و همسایگانم در غزه هستند. ما از چشمان آنها نگاه می‌کنیم. درد آنها را حس می‌کنیم. برای زخم‌هایشان گریه می‌کنیم. آنچه به آنها آسیب می‌زند، به ما نیز آسیب می‌زند.

اگر جهان حقوق مشروع ما را به ما بدهد، این چرخه خشونت متوقف خواهد شد. اما اسرائیل این را نمی‌خواهد. جهان باید بفهمد که اسرائیل می‌خواهد تمام منطقه را بسوزاند.

اگر فلسطینیان به حق خود برای داشتن یک کشور، بازگشت پناهجویان و حق تعیین سرنوشت خود نرسند، منطقه آرام نخواهد شد، هر چقدر هم که مرگ و کشتار رخ دهد.

جرمی بوئن: آیا برای شما کشور اسرائیل بخشی از آینده است؟ منشور حماس گفته که دولت صهیونیستی باید نابود شود.

خلیل الحیه: ما می‌گوییم که اسرائیل می‌خواهد حماس و فلسطینیان را نابود کند.

اسرائیل فریاد می‌زند و ادعا می‌کند که حماس و فلسطینی‌ها می‌خواهند آن را نابود کنند. باید بپرسیم اسرائیل درباره فلسطینیان چه فکر می‌کند؟ حقوق ما را بدهید، یک دولت فلسطینی با حاکمیت کامل به ما بدهید.

جرمی بوئن: اسرائیلی‌ها می‌گویند دلیل اینکه آنها راه حل دو کشور را نمی‌پذیرند این است که می‌ترسند افرادی مانند شما بخواهند کشور آنها را نابود کنند و مردمشان را بکشند.

خلیل الحیه: تا الان، اسرائیل نه راه حل یک کشور را به رسمیت شناخته و نه راه حل دو کشور را. اسرائیل همه چیز را رد می‌کند؛ قطعنامه‌های بین‌المللی، قوانین بین‌المللی و حقوق ما را.

جرمی بوئن: آیا خودتان را یک تروریست می‌دانید؟ این توصیفی است که اسرائیل از شما دارد.

خلیل الحیه: من به دنبال آزادی هستم و از مردمم دفاع می‌کنم. برای اشغالگران، همه ما تروریست هستیم؛ رهبران، زنان و کودکان. شنیدید که رهبران اسرائیل ما را چه نامیدند. آنها گفتند که ما حیوان هستیم.