گاه‌شمار اعتراضات ۱۴۰۴؛ از اعتراض و کشتار تا «لغو اعدام بیش از ۸۰۰ نفر»

اعتراضاتی که یکشنبه هفت دی۱۴۰۴ با به خیابان آمدن کسبه و بازاریان تهران و بسته‌ شدن مغازه‌های آنان آغاز شد، خیلی زود به سراسر ایران سرایت کرد. اعتراضات با شعارهای معیشتی و اقتصادی آغاز شد، اما خیلی زود شعارها سیاسی شد و رهبر جمهوری اسلامی ایران و ساختار حکومت را هدف گرفت.

در روز دهم، تصاویر سیل جمعیت در شهر آبادانان ایلام به طور گسترده‌ای در شبکه‌های مجازی پخش شد و گستره اعتراضات را در گوشه و کنار ایران به نمایش گذاشت.

پس از حضور گسترده معترضان با فراخوان رضا پهلوی در روزهای پنج شنبه هجدهم و جمعه نوزدهم دی ماه و سرکوب و کشتار وسیع معترضان، و روشن شدن ابعاد آن با محکومیت سراسری در جهان روبرو شد.

واکنش حکومت ایران از همان ابتدا با مردم حتی پای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را هم وسط کشید و او هشدار داد در صورتی که جمهوری اسلامی ایران اقدام به کشتن مردم ایران بکند، وارد عمل خواهد شد. اما بعدا ترامپ با بیان این‌که رهبران ایران از اعدام مخالفان جلوگیری کردند از اقدام عملی نظامی علیه ایران خودداری کرد.

این گاه‌شمار مرور فشرده‌ و خلاصه‌ شده‌ای از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در ایران است و تا پایان روز بیستم را پوشش می‌دهد.

روز بیستم؛ پیام شاهزاده رضا پهلوی و تشکر ترامپ از رهبران ایران

جمعه بیست وشش دی: در این روز شاهزاده رضا پهلوی با برگزاری یک کنفرانس خبری در واشنگتن گفت: «هرکس چهار شرط اصلی تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از حکومت، برابری شهروندان در برابر قانون و حقوق فردی و حق انتخاب آزاد برای تعیین سرنوشت خود را قبول داشته باشد، می‌تواند سوار اتوبوس ما شود.»

ولیعهد پیشین ایران همچنین در نشست خبری‌اش گفت: «مردم ایران به او رو آورده‌اند و... من به ایران باز می‌گردم.»

او همچنین گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ کسی است که به حرف خودش وفا می‌کند و در نهایت کنار مردم ایران خواهد ایستاد.»

در این روز دونالد ترامپ از رهبران ایران به دلیل آنچه که «لغو اعدام بیش از ۸۰۰ نفر» خواند، تشکر کرد.

او در شبکه تروث سوشال نوشت: «من خیلی به این واقعیت که تمام اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده که قرار بود دیروز انجام شوند (بیش از ۸۰۰ مورد از آنها)، توسط رهبری ایران لغو شده است، احترام می‌گذارم.»

هم‌زمان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، گفت که امیدوار است مسائل ایران به جای راه‌حل نظامی از طریق دیپلماتیک حل و فصل شود.

در این روز کرملین اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در تماس‌های تلفنی جداگانه‌ای با نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس جمهور ایران، پیشنهاد میانجی‌گری داده است.

تلاش مسکو برای میانجی‌گری در حالی انجام می‌گیرد که در پی سرکوب مرگبار معترضان در ایران و هشدار آمریکا در مورد احتمال مداخله، نگرانی در مورد یک رویارویی نظامی در منطقه بالاگرفته است.

در حالیکه بسیاری از هنرمندان و نویسندگان جهانی مانند الیف شافاک، جی کی رولینگ و مدونا از معترضان حمایت کردند، راجر واترز، خواننده و آهنگساز انگلیسی، در یک مصاحبه جنجالی گفت معترضان ایرانی خواهان تغییر رژیم در ایران نیستند. گفته‌ای که با واکنش‌های فراوانی رو برو شد.

پلیس لندن اعلام کرد در شامگاه این روز تجمع شماری از ایرانیان مقابل سفارت جمهوری اسلامی در لندن، به خشونت کشیده شد و در جریان آن یک معترض بازداشت و چند مأمور پلیس مجروح شده‌اند.

هم‌زمان با اعتراضات سراسری در ایران، مخالفان جمهوری اسلامی در روزهای اخیر برای حمایت از معترضان در مقابل سفارت‌‌خانه‌ها و کنسولگری‌های ایران در لندن و دیگر شهرهای اروپایی تظاهرات برگزار کرده‌اند.

روز نوزدهم؛ نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران

پنج شنبه بیست و پنج دی: در این روز نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی وضعیت ایران برگزار شد.

این جلسه که به درخواست آمریکا تشکیل شده بود با سخنان معان دبیرکل آغاز شد. او در این سخنرانی خلاصه‌ای از وقایع دو هفته اخیر در ایران ارائه کرد: «تظاهرات‌کنندگان خواستار سرنگونی حکومت و به‌دست‌آوردن کرامت و حقوق بشر بودند.»

پس از آن سفرای کشورهای عضو درباره وضعیت ایران صحبت کردند. نماینده آمریکا گفت که دونالد ترامپ «مرد عمل است؛ نه حرف» و «همه گزینه‌ها برای پیش‌گیری از این سلاخی هم‌چنان روی میز است و مقام‌های ایران این را به‌خوبی می‌دانند.»

در این جلسه مسیح علی‌نژاد و احمد باطبی نیز در سخنان خود به سابقه حکومت ایران در برخورد قهرآمیز با معترضان و مخالفانشان در داخل و خارج از این کشور اشاره کردند. خانم علی‌نژاد از جمله توطئه سوقصد به جان خودش در آمریکا را ذکر کرد.

نماینده روسیه و چین در این نشست از مواضع ایران حمایت کردند و اساس تشکیل این جلسه را اتلاف وقت دانستند.

در پایان جلسه نیز سفیر ایران، آمریکا و اسرائیل را متهم به دخالت در اتفاقات هفته گذشته در این کشور کرد و گفت خانم علی‌نژاد و آقای باطبی نماینده مردم ایران نیستند.

پیشتر دونالد ترامپ، به گزارش‌هایی اشاره کرد که نشان می‌داد یک جوان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات ایران، برخلاف نگرانی‌های پیشین، با حکم اعدام روبه‌رو نیست.

در این روز غلامحسین محسنی‌اژه‌‌ای، رئیس قوه قضائیه، به خبرگزاری تسنیم گفت: «عناصری که به سرویس‌های بیگانه و سرپل‌ها متصل بودند و در میدان یا خارج از میدان، به عناصر اغتشاشگر و تروریست، خط می‌دادند، در زمره اولویت‌های محاکمه و مجازات هستند.»

یکی از مقام‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس به شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان آمریکا گفته است که در ۷۲ ساعت گذشته، چهار کشورعربی با رایزنی‌های فشرده دیپلماتیک برای کاهش تنش میان واشنگتن و تهران اقدام کرده‌اند.

به گفته این مقام، قطر، عمان، عربستان سعودی و مصر از آمریکا خواسته‌اند از هرگونه حمله علیه ایران خودداری کند. این کشورها هشدار داده‌اند که هرگونه اقدام نظامی ممکن است برای آمریکا و کل منطقه پیامدهای امنیتی و اقتصادی داشته باشد.

در این روز دولت آمریکا فهرستی تازه‌ از افراد و شرکت‌ها و نهادهایی منتشر کرد که مشمول تحریم‌ها علیه ایران می‌شوند. اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، گفته است تحریم‌های جدید علیه «معماران سرکوب اعتراضات در ایران» اعمال شده است. او هم چنین در گفت‌وگویی تلویزیونی با نیوزمکس گفت: «مقام‌های حکومت ایران در حال بیرون بردن پول‌هایشان از کشور هستند.»

بامداد این روز حریم هوایی ایران پس از چند ساعت بسته شدن، مجددا باز شد. این در حالیست که پس از گذشت یک هفته اینترت در ایران قطع است. به گفته عفو بین‌الملل این تلاشی است برای سرکوب اعتراضات سراسری و جلوگیری از انتشار اسناد و شواهد سرکوب.

روز هجدهم؛ ترامپ مدعی «توقف کشتار» در ایران شد

چهارشنبه بیست و چهار دی: در این روز دونالد ترامپ گفت که بر اساس اطلاعاتی، که به گفته او از «منابع موثق» دریافت کرده، کشتار در ایران متوقف شده و اعدام‌ها نیز انجام نخواهد شد.

اوافزود که طبق این اطلاعات، در حال حاضر برنامه‌ای برای اجرای احکام اعدام وجود ندارد. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین هشدار داد ازسرگیری کشتار یا اجرای اعدام‌ها، واکنش‌ امریکا رابه دنبال خواهد داشت.

پس از انتشار گزارش‌ها از کشته‌شدن هزاران نفر از معترضان در روزهای گذشته، به نظر می‌رسد بسیاری از معترضان در ترس از عواقب آن بسر می‌برند. مقام‌های قضائی ایران می‌گویند که محاکمه بازداشتی‌های اعتراضات را تسریع خواهند کرد.

آقای ترامپ، همچنین درباره شاهزاده رضا پهلوی به خبرگزاری رویترز گفت: «آدم خیلی خوبی به نظر می‌رسد اما نمی‌دانم در داخل کشور خودش چگونه عمل خواهد کرد. واقعا هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم. نمی‌دانم کشورش رهبری او را می‌پذیرد یا نه، و مسلما اگر بپذیرند، من حرفی ندارم.»

او در این مصاحبه گفت امکان سقوط حکومت تهران تحت فشار اعتراضات وجود دارد: «اینکه سقوط می‌کند یا نه، باید دید و جالب خواهد بود.»

هم‌زمان طبق گزارش‌ها دولت ایران از بسته شدن آسمان خود خبر داد و اعلام کرد این وضعیت بین ۱۴ ژانویه (چهارشنبه) و ۱۵ ژانویه (پنج‌شنبه) برقرار است. همچنین گزارش‌های زیادی از جابه‌جایی‌ها نیروهای آمریکایی و بریتانیایی در عدید، ‌پایگاه نظامی آمریکا در قطر، گزارش شد که بعدا اقدامی «احتیاطی» توصیف شد.

با تشدید تهدیدها، بریتانیا اعلام کرد که موقتا سفارت خود در تهران را تعطیل و سفیر و کارمندان را از خاک ایران خارج کرد. چندین کشور دیگر نیز از شهروندان خود خواستند ایران را ترک کنند و از سفر به این کشور خودداری کنند.

بیش از ۱۴۰ ساعت از قطع اینترنت در ایران گذشته است. تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در حال حاضر تنها راه دسترسی به اینترنت در این کشور است.

با وضعیت موجود، دسترسی به خبرها، به غیر از تلویزیون‌های خارج از ایران، در داخل ایران به تعداد انگشت‌شماری از رسانه‌های وابسته به حکومت محدود شده است.

روز هفدهم: «روزها و هفته‌های پایانی»

سه شنبه بیست و سوم دیماه: گزارش‌های دریافتی از ایران حاکی از خشونت بی‌سابقه در برخورد با معترضان است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز و سازمان‌های حقوق بشری، آمار کشته‌شدگان را بین ۲ تا ۵ هزار نفر برآورد کرده بودند. اما به مرور که خبرهای بیشتر از ایران به بیرون آمد، آمارها افزایش یافت. به دلیل قطع اینترنت و تلفن و محدودیت دسترسی به ایران، نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که آمارها احتمالا چندین برابر رقمی است که تاکنون تایید شده است.

شبکه تلویزیونی سی‌بی‌اس، همکار خبری بی‌بی‌سی در آمریکا،‌ سه‌شنبه شب شمار کشته‌شده‌ها را به نقل از یک منبع در داخل و یک منبع خارج ایران، حدود ۱۲ هزار نفر اعلام کرد با این توضیح که شاید آمار به ۲۰ هزار نفر هم برسد.

فاطمه مهاجرانی گفت که در روزهای اخیر «شاهد اختلال در دسترسی بودیم» و «محدودیت‌های فعلی اینترنت ناشی از شرایط امنیتی فعلی است.

تعدادی از مقامات کشورهای جهان هم با اظهار نگرانی از ابعاد خشونت صورت گرفته علیه معترضان واکنش نشان دادند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، پیش‌بینی کرد که حکومت ایران «روزها و هفته‌های پایانی» خود را می‌گذراند. او گفت: «وقتی یک رژیم تنها با استفاده از خشونت می‌تواند در قدرت بماند، عملا به پایان رسیده است. من بر این باورم که اکنون شاهد روزها و هفته‌های پایانی این رژیم هستیم.»

کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز اقدامات جمهوری اسلامی در نقض‌ جدی حقوق بشر در تظاهرات سراسری اخیر محکوم کردند.

مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران و سه گزارشگر دیگر این سازمان در امور اعدام‌های خودسرانه و فراقانونی و آزادی تجمع و تشکل این بیانیه را امضا کرده‌اند. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه امور حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان، هم از آن حمایت کرده است.

همچنین شاهزاده رضا پهلوی سه‌شنبه شب در شبکه ایکس، خطاب به معترضان در ایران گفت: «مبارزه را ادامه بدهید. نگذارید که این رژیم، شرایط را عادی جلوه بدهد. بعد از این‌همه کشتار اخیر، یک دریا خون بین ما و این رژیم هست. اسامی این جنایتکاران را یادداشت کنید. یک روز به سزای اعمالشان خواهند رسید.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال، از مردم ایران خواست به اعتراض ادامه دهند.

او نوشت: «وطن‌پرستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید. نهادهای دولتی را تصرف کنید. نام قاتلان و آزارگران را ثبت کنید. آنها بهای گزافی خواهند پرداخت. من همه مذاکرات با مقام‌های ایران را تا توقف کشتار بی‌معنی معترضان، لغو کرده‌ام. کمک در راه است. عظمت را به ایران برگردانیم.»

او پیش از این هم تاکید کرده بود که در صورت اعدام معترضان در ایران، آمریکا پاسخ سختی به حکومت ایران خواهد داد.

آقای ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هشدار داد اگر مقام‌های ایران این هفته اقدام به اعدام معترضان ضدحکومتی کنند، واشنگتن «اقدام بسیار جدی» انجام خواهد داد.

روز شانزدهم: محکومیت جهانی کشتار معترضان و تعرفه ترامپ

دوشنبه بیست و دوم دیماه: در این روز تلویزیون حکومتی ایران تصاویری از راهپیمایی طرفداران حکومت در چندین شهر ایران پخش کرد.

این تجمع با فراخوان نهادهای حکومتی برگزار شد و شبکه‌های مختلف صداوسیما به‌طور مکرر شهروندان ایرانی را به شرکت در این راهپیمایی فرا می‌خوانند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیامی مکتوب از تظاهرات دولتی این روز تمجید کرد و گفت که «این اجتماعات نقشه‌ دشمنان خارجی را که قرار بود به دست مزدوران داخلی پیاده شود، باطل کرد.»

آقای خامنه‌ای این تظاهرات را هشداری به سیاستمداران آمریکا خواند تا «فریبکاری خود را متوقف کنند و به مزدوران خائن تکیه نکنند.»

در این روز همچنین محسن محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه‌ قضائیه ایران، با بر شمردن خشونت‌هایی که «افراد مسلح به سلاح گرم» و «تحت حمایت عریان» اسرائیل و آمریکا انجام دادند، بار دیگر هشدار داد که «بدون ارفاق» با آنها برخورد خواهد شد.

این تهدید آقای اژه‌ای برای برخورد بدون ارفاق با «مسببین» کشته شدن «افراد بیگناه» در حالیست که حکومت ایران به دلیل آمار بالای کشته‌شدگان در اعتراضات اخیر تحت فشار و انتقاد بین‌المللی شدیدی قرار دارد.

آمار رسمی از تعداد کشته‌شدگان منتشر نشده است اما سازمان‌های حقوق بشری تخمین می‌زنند که هزاران نفر از زمان آغاز موج جدید اعتراضات در ایران کشته و زخمی شده‌ باشند.

با گذشت حدود چهار روز از قطع سراسری اینترنت در ایران، رئیس مرکز ملی فضای مجازی اعلام کرد که برخی پیام‌رسان‌های داخلی در بخش دولتی و خدمات و رسانه کار خود را آغاز کرده‌اند. نت‌بلاکس که محدودیت دسترسی به اینترنت در جهان را رصد می‌کند روز دوشنبه تایید کرد که قطع اینترنت در ایران از مرز ۸۴ ساعت گذشته است.

در این روز همچنین شهبانو فرح پهلوی، ملکه پیشین ایران، در پیامی خطاب به مردم گفت: «رشادت، میهن‌دوستی و جانفشانی شما در این روزها احترام جهانیان را برانگیخته است و میلیون‌ها تن از کشورهای مختلف حمایت خود را از شما اعلام کرده‌اند.»

بسایری از سیاستمداران جهانی از جمله نخست وزیران آلمان و ایرلند و رئیس جمهور فرانسه نیز سرکوب گسترده و خشن معترضان را از سوی حکومت ایزان محکوم کردند.

پارلمان اروپا نیز ورود دیپلمات‌ها و دیگر نمایندگان جمهوری اسلامی ایران به ساختمان‌های خود را ممنوع کرد. روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، اعلام کرد که این تصمیم را به دلیل سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات ضدحکومتی در ایران گرفته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در جدیدترین دستور خود که متن آن را در شبکه اجتماعی منتشر کرده به تمامی کشورهای جهان هشدار داده که در صورت ادامه تجارت با جمهوری اسلامی ایران، هرگونه روابط تجاری و صادرات آنها با ایالات متحده شامل ۲۵ درصد تعرفه خواهد شد. او نوشت که این تعرفه «قطعی و نهایی است.»

روز پانزدهم: «اجساد پرشمار در پزشکی قانونی کهریزک»

یکشنبه بیست و یکم دیماه: همزمان با چهارمین روز قطع اینترنت ویدیوهای منتشر شده در این روز تعداد پرشماری جسد در پزشکی قانونی کهریزک را نشان می‌دادند که خانواده‌های سوگوار در حال عزاداری یا شناسایی اجساد هستند.

در این ویدیوها جسدهای زیادی در کاور سیاه در محوطه پزشکی قانونی کهریزک دیده می‌شوند که فقط بعضی از آن‌ها شناسایی شده‌اند.

انتشار تصاویر و آمار نگران‌کننده از کشتار وسیع متعرضان در ایران بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفت از خبرها و گزارش‌های مربوط به میزان خشونت به کار رفته علیه معترضان در ایران «شوکه» شده است.

دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد که «حق آزادی بیان، تشکل و تجمع مسالمت‌آمیز باید کاملا محترم شمرده شده و محافظت شود.»

همزمان دولت ایران برای کشته‌شدگان آنچه «نبرد مقاومت ملی ایرانیان در مقابل رژیم صهیونیستی و آمریکا» خواند سه روز عزای عمومی اعلام کرد. آمار دقیقی از تعداد کسانی که ادعا می‌شود از نیروهای انتظامی و امنیتی در جریان اعترات اعتراضات کشته شده‌اند در دست نیست. با این حال، در دو هفته گذشته تصاویر متعددی از شلیک ماموران به سوی معترضان و همچنین آتش‌زدن خودروها و پایگاه‌های پلیس در شهرهای مختلف ایران مخابره شده است.

در این روز مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران درباره اعترضات با تلویزیون ایران گفتگو کرد و گفت: «اینها یک عده‌ای را در داخل و خارج آموزش دادند، یک تروریست‌هایی را از خارج وارد کشور کردند، مساجد را آتش زدند، در رشت بازارها را آتش زدند.»

مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند افرادی «هدایت‌شده» و «تعلیم‌دیده» به مردم شلیک می‌کنند و خانه‌ها و اموال را تخریب می‌کنند. احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی، و محمد رئیس‌زاده، رئیس سازمان نظام پزشکی، در این روز با ادبیاتی مشابه این روایت را تکرار کردند.

در همین حال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست جمهوری گفت: «رهبران ایران می‌خواهند مذاکره کنند. فکر می‌کنم از اینکه توسط ایالات متحده ضربه خورده‌اند، خسته شده‌اند.»

آقای ترامپ همچنین درباره واکنش آمریکا به اتفاقات اخیر ایران گفت: «این طور که معلوم است مردم را کشته‌اند، مردمی که قرار نبود کشته شوند. این خشونت است. نمی‌دانم اگر بشه اسم شان را رهبر گذاشت اما به نظر اینها فقط با خشونت حکمرانی می‌کنند... گزینه‌های بسیار محکمی را در دست بررسی داریم تا درباره آنها تصمیم بگیریم.»

آقای ترامپ طی دو هفته گذشته بارها درباره واکنش و «ضربه محکم» ایالات متحده به حکومت ایران در صورت سرکوب و کشتن معترضان هشدار داده بود.

شاهزاده رضا پهلوی بار دیگر با انتشار بیانیه‌ای در این روز گفت به اعتقاد او معترضان در مرحله بعدی باید علاوه بر «حفظ خیابان‌های مرکزی» تمامی «نهادها و دستگاهایی که مسئول تبلیغات دروغین رژیم و قطع ارتباطات هستند اهدافی مشروع» به حساب آورند.

او همچنین تاکید کرد که «ما تنها نیستیم. کمک‌های جهانی نیز به‌زودی می‌رسد. منتظر پیام‌های بعدی من باشید.»

آقای پهلوی در مصاحبه با فاکس نیوز با درخواست کمک از دونالد ترامپ گفت که کمک رئیس‌جمهور آمریکا تاثیر زیادی در پیروزی مردم ایران در این جنگ علیه رژیم خواهد داشت.»

روز چهاردهم: سومین روز قطعی اینترنت و گزارش بیش از «۱۰۰» کشته در تنها دو بیمارستان

شنبه بیستم دی‌ماه: اینترنت برای سومین روز پیاپی در سراسر ایران قطع است و دسترسی به اخبار اعتراضات سراسری ایران با مشکل روبرو است.

در این روز تصاویر دریافتی حاکی از این بود که تظاهرات در شهرهای ایران همچنان ادامه دارد.

برخی منابع پزشکی در ایران به بی‌بی‌سی فارسی گفتند که تنها در سردخانه دو بیمارستان رشت و تهران «۱۱۰» جسد معترضان دیده شده و «ماموران در قبال تحویل اجساد به خانواده‌ها، ۷۰۰ میلیون تومان پول تیر درخواست کرده‌اند.»

واکنش‌ها به برخورد و سرکوب معترضان و قطع اینترنت همچنان ادامه دارد.

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا گفت که ایران به آزادی چشم دوخته است و ایالات متحده آمریکا آماده است تا کمک کند.

همچنین لینزی گراهام، سناتور آمریکایی در شبکه ایکس، خطاب به معترضان و با تمجید از «فداکاری» آن‌ها نوشت: «کمک در راه است.»

اورزولا فون‌ درلاین رئیس کمیسیون اروپا، نیز سرکوب خشن اعتراضات مشروع مردم ایران را به شدت محکوم کرد. روز شنبه رسانه‌های غربی نیز به پوشش اعترضات در ایران ادامه دادند.

اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، مدعی شد که ناآرامی‌ها در این کشور «رو به‌کاهش» است.

او به تلویزیون ایران گفت: «شرایط امنیتی در کشور مناسب است و التهابات و تخریبگری‌ها رو به کاهش است.»

در این روز رسانه‌های نزدیک به حکومت با برجسته‌کردن گزارش‌هایی از تخریب در شهرهای مختلف، روایتی را بازتاب دادند که این خسارت‌ها را به کسانی که آنها را «اغتشاشگر» و «تروریست‌» خوانده‌‌‌اند، نسبت می‌داد. تلویزیون دولتی ایران در گزارش‌هایش با افرادی مصاحبه کرد که می‌گفتند «ما هم معترض‌ایم» ولی با اشاره به تخریب‌ها، این اقدامات را «محکوم می‌کنیم».

از سویی دیگر شیرین عبادی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، همراه با شش نفر از مخالفان حکومت ایران در نامه‌ای به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از او خواستند به وعده‌هایش در مورد اعتراضات ایران عمل کند.

در این نامه سرگشاده آمده بود: «در چند روز گذشته صدها نفر در تظاهرات ایران کشته شده اند و این کشتار هنوز ادامه دارد … اکنون وقت آن است که با اقدام خود علیه دستگاه سرکوب، به وعده خود عمل کنید و مانع ادامه کشتار مردمی شوید که خواستار کرامت، عدالت و آزادی‌اند.»

رئیس جمهور آمریکا در روزهای اخیر بارها گفته است که اگر حکومت ایران دست به کشتن معترضان بزند، ایالات متحده در حمایت از آنها دست به اقدام خواهد زد.

در این روز همچنبن در شهرهای مختلف جهان، ایرانیان در حمایت از معترضان داخل آن کشور، تجمعات گسترده‌ای برگزار کردند.

روز سیزدهم: ادامه اعتراضات گسترده در ایران و تهدیدات علی خامنه‌ای

جمعه نوزدهم دی‌ماه، اینترنت برای دومین روز در ایران قطع بود و همین موضوع موجب شد که دسترسی به اخبار اعتراضات سراسری ایران با مشکل روبرو شود.

شامگاه جمعه و به رغم قطعی اینترنت، ویدیوهایی از اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید؛ از جمله در شاهرود در استان سمنان، شیراز، مشهد و مناطق مختلف تهران، از جمله اشرفی اصفهانی، چیتگر، سعادت آباد، پونک.

به نقل از منابع محلی در زاهدان «نیروهای نظامی و امنیتی برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک آور و گلوله‌های ساچمه‌ای استفاده کرده‌اند.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که قطعی اینترنت «تصمیم مراجع امنیتی است و با توجه به شرایط پیش آمده در کشور اتخاذ شده است.»

از شامگاه ۱۸ دی، اینترنت به طور کامل قطع شد و دسترسی به سایت‌های داخلی از خارج ایران حتی با وی‌پی‌ان هم امکان‌پذیر نبود.

آیت‌الله علی خامنه‌ای در یک دیدار عمومی، معترضان را «خرابکارانی» خواند که فقط سعی در «راضی کردن رئیس جمهور آمریکا» دارند، و در واکنش به اعتراضات تاکید کرد که جمهوری اسلامی «در مقابل تخریب‌گران کوتاه نخواهد آمد.»

آقای خامنه‌ای به خسارت‌های وارد شده در جریان اعتراضات اشاره کرد و گفت: «آمریکا گفته اگر دولت شما چنان کند طرف شما را می‌گیرم. طرف افراد مضر. اگر می‌تواند کشور خودش را اداره کند».

دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران در این روز با انتشار بیانیه‌ای گفت که رخدادهای اخیر اگرچه در ابتدا با مطالبات و اعتراض‌های اقتصادی آغاز شد، اما به گفته این نهاد، «با هدایت و برنامه‌ریزی اسرائیل به سمت ایجاد ناامنی» در کشور سوق داده شده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بار دیگر تکرار کرد که ایالات متحده اوضاع ایران را «با دقت» زیر نظر دارد و اگر حکومت ایران «شروع به کشتن مردم کند» آماده است تا «به شدت» به تهران ضربه بزند.

شاهزاده رضا پهلوی از دونالد ترامپ خواست که «آماده مداخله» برای کمک به مردم ایران باشد.

سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در واکنش به اعتراضات ضد حکومتی گسترده در ایران گفت که «تداوم این وضعیت غیرقابل پذیرش است» و «هشدار» داد که «خون جان‌باختگان حوادث تروریستی اخیر بر گردن طراحان آن است.»

در این روز رئیس کل دادگستری استان خراسان شمالی اعلام کرد که دادستان اسفراین و شماری از پرسنل انتظامی و امنیتی، روز پنجشنبه ۱۸ دی در این شهرستان، کشته شده‌اند. رضا براتی‌زاده گفت که علی اکبر حسین‌زاده، دادستان اسفراین به همراه پرسنل انتظامی و امنیتی «به عنوان مدعی‌العموم و به منظور نظارت میدانی» در سطح شهر حاضر شده بود که «عده‌ای اغتشاشگر..‌. کانکس محل حضور دادستان و عوامل انتظامی را به آتش کشیدند و اجازه امدادرسانی به عوامل امدادی را ندادند.»

در بیرون از مرزهای ایران، کشورهای بریتانیا، آلمان و فرانسه بیانیه مشترکی صادر کردند و نگرانی‌های خود را در مورد گزارش‌های مبنی بر خشونت نیروهای امنیتی ایران علیه معترضان ابراز کردند.

نماینده عالی اتحادیه اروپا به نمایندگی از این نهاد، همبستگی خود را با اعتراضات مردم ایران اعلام کرده است.

مارک کارنی،‌ نخست‌وزیر کانادا نیز «کشتار معترضان، استفاده از خشونت، دستگیری‌های خودسرانه و تاکتیک‌های ارعاب توسط رژیم ایران علیه مردم خود» را به شدت محکوم کرد.

همچنین کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای خواستار انجام تحقیقات «مستقل و شفاف» در مورد کشته‌شدگان اعتراضات ایران شد.

روز جمعه شبکه اجتماعی ایکس ایموجی پرچم ایران در نسخه وب را از پرچم با نشان جمهوری اسلامی به نشان شیر و خورشید تغییر داد.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران نیز در بیانیه‌ای نسبت به قطع سراسری اینترنت و محدود شدن جریان اطلاع رسانی در ایران هشدار داد.

آنتونی بلانگر، دبیرکل این فدراسیون گفت با قطع شدن اینترنت در ایران «روزنامه‌نگاران از انجام کار خود منع می‌شوند، منابع خبری در سکوت فرو می‌روند و در زمان ناآرامی‌های ملی، مردم از اطلاعات حیاتی محروم» می‌شوند.

روز دوازدهم: بزرگترین تجمع اعتراضی و قطع کامل اینترنت

پنج شنبه ۱۸ دی ماه، بزرگترین تجمع اعتراضی در گوشه و کنار ایران برپا شد که در برخی مناطق به خشونت کشیده شد.

بسیاری از ناظران گسترده بودن تظاهرات در این شب در شهرهای بزرگ مثل تهران را نشان از تاثیر دعوت شاهزاده رضا پهلوی می‌دانند.

شاهزاده رضا پهلوی در پیامی ویدیویی از مردم خواسته بود در دو شب متوالی و در زمان مشخص شعار بدهند.

همزمان، دیگر چهره‌ها و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی نیز برای ادامه اعتراضات فراخوان داده‌اند.

اعتراضات شبانه در تهران، اصفهان، تبریز، مشهد، آبادان، لومار ایلام، کرمانشاه و شهرهای متعدد دیگر ادامه یافت.

ویدیوهای رسیده به بی‌بی‌سی فارسی از تهران، تجمع در محله‌هایی چون آریاشهر، نارمک، یوسف‌آباد و خیابان آزادی را نشان می‌دهد.

در محله قیطریه در شمال تهران، بیلبوردی با تصاویر فرماندهان کشته‌شده سپاه از جمله قاسم سلیمانی به آتش کشیده شد.

یک مسجد هم در محله قلهک، در شمال تهران، به آتش کشیده شد و این شعار شنیده می‌‌شد: «بسیجی، سپاهی،‌ داعش ما شمایی.»

در این روز دو ویدیو به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید که گفته می‌شد مربوط به فردیس کرج است. فردی که ویدیو را گرفته می‌گوید نیروهای امنیتی با گلوله جنگی به معترضان تیراندازی کرده‌اند.

همچنین معترضان در اصفهان، ساختمان صدا و سیما را به آتش کشیدند.

در آبادان، شلیک گاز اشک‌آور و ساچمه و مجروح شدن دست‌کم یک زن در تصاویر ثبت شده است.

در بعضی نقاط معترضان پرچم‌ جمهوری اسلامی را پایین می‌کشیدند؛ از جمله در خرم‌آباد، مرکز استان لرستان، پرچمی با نشان شیروخورشید را به جای آن آویختند.

آماری از عده کشته‌شده‌‌های ۱۸ دی در دست نیست، اما گزارش‌های غیر رسمی از مناطق مختلف ایران حاکی از کشته‌ و زخمی شدن صدها نفر است.

در این روز هرانا، ارگان خبری فعالان حقوق بشر در ایران اعلام کرده بود که در اعتراضات دوازده روز گذشته ۴۲ نفر جان خود را از دست دادند که شامل «۲۹ شهروند معترض، ۸ نیروی امنیتی–نظامی و ۵ کودک- نوجوان زیر ۱۸ سال بوده است.»

همزمان با گسترش اعتراضات، نت‌بلاکس اعلام کرد که داده‌های زنده این نهاد نشان می‌دهد اینترنت تهران و بخش‌های گسترده‌ای از ایران به‌طور کامل قطع شده است.

همزمان، بیانیه‌های متعددی از سوی خانه سینما، انجمن‌ها و ۱۸۴ سینماگر شناخته‌شده در محکومیت سرکوب اعتراضات منتشر شد.

در این روز روزنامه کیهان اعتراضات را «جنگ ترکیبی» و معترضان را وابسته به عوامل خارجی توصیف کرد و از برخورد سخت خبر داد.

در عرصه بین‌المللی، دونالد ترامپ در مصاحبه‌ای تازه درباره حمایت از رضا پهلوی گفت که باید اجازه داد «همه چهره‌ها به میدان بیایند» تا مشخص شود کدام‌یک برجسته می‌شود.

ترامپ همچنین بار دیگر هشدار داد که در صورت کشته شدن معترضان، آمریکا «واکنشی بسیار محکم» نشان خواهد داد.

وزارت خارجه آمریکا نیز با صدور بیانیه‌ای از شهروندانش خواست «به هیچ عنوان» به ایران سفر نکنند.

در واکنش‌های بین‌المللی، در این روز وزیر خارجه آلمان خشونت علیه معترضان را محکوم کرد و چهره‌هایی چون ریچارد برانسون و جی‌کی رولینگ خواستار توجه جهانی به اعتراضات ایران شدند.

روز یازدهم: «قطع اینترنت، گسترش اعتراضات و واکنش‌های سیاسی و صنفی»

چهارشنبه هفده دی ماه، گزارش‌ها از ادامه تجمع‌ها در شهرهای مختلف، درگیری نیروهای امنیتی با معترضان و همزمان قطع یا اختلال گسترده اینترنت در برخی مناطق حکایت دارد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، اینترنت در شهرهای لردگان، ملک‌شاهی و آبدانان قطع شد. کاربران از درگیری شدید در لردگان خبر دادند، اما پس از مدتی انتشار تصاویر متوقف شد و فعالیت حساب‌هایی که از این شهر گزارش می‌دادند، قطع شد.

امیر رشیدی، پژوهشگر دسترسی به اینترنت، به بی‌بی‌سی فارسی گفت که علاوه بر قطع اینترنت در این شهرها، منابع حوزه فناوری در ایران به او اطلاع داده‌اند که به آنها هشدار داده شده برای «اینترنت ملی» آماده باشند. به گفته او، روند کاهش ترافیک و اختلال‌های ۱۱ روز گذشته نشان می‌دهد که محدودیت‌های جدی دسترسی به اینترنت آغاز شده و حتی اینترنت داخلی نیز دچار مشکل شده است.

از سوی دیگر، بی‌بی‌سی فارسی در این روز گزارش‌هایی دریافت کرد که حاکی از احضار تعدادی از خبرنگاران رسانه‌ها در ایران بود. در جریان این احضارها، از برخی روزنامه‌نگاران خواسته شده بود تعهد کتبی بدهند که از معترضان حمایت نکنند و چه در رسانه‌ها و چه در فضای مجازی، هیچ‌گونه محتوای خبری یا تحلیلی درباره اعتراضات، منتشر نکنند.

شماری از خبرنگاران از امضای این تعهدنامه‌ها خودداری کرده‌اند و در مقابل، با تهدید به بازداشت یا پیگرد قضایی در آینده نزدیک روبرو شده‌اند.

همزمان خبرگزاری فارس مدعی شد که در «حمله مسلحانه» به پلیس در لردگان دو نفر کشته و ۳۰ نفر زخمی شده‌اند. فارس اعلام کرد اعتراض‌ها از حوالی ساعت ۱۰ صبح با تعطیلی مغازه‌ها آغاز شد و سپس به درگیری با نیروهای پلیس انجامید.

اعتراضات در شهرهای دیگری از جمله قزوین، فردیس، آستارا، گناباد، مشهد، شیراز، کرمان، رشت، آبادان و شرق تهران ادامه یافت. تصاویر منتشرشده از قزوین از درگیری شبانه و صدای تیراندازی حکایت داشت. در فردیس، معترضان خیابان‌ها را مسدود و آتش روشن کردند. در آستارا، تجمع شبانه با شعارهایی در حمایت از پهلوی برگزار شد.

در گناباد، ویدیوهایی از خسارت وارد شدن به حوزه علمیه امام رضا منتشر شد. مدیر این حوزه گفت که فعالیت سیاسی یا اقتصادی ندارند و خسارت‌ها توسط گروهی محدود وارد شده است.

در این روز در تهران و چند شهر دیگر، تعطیلی بازارها ادامه یافت. بی‌بی‌سی درستی تصاویری را تایید کرد که نشان می‌داد تجمع‌هایی در خیابان سعدی و در محدوده بازار برگزار شد.

همزمان انجمن‌های هنرهای تجسمی ایران سرکوب اعتراضات را محکوم کردند و احزاب و تشکل‌های کردستان خواستار ادامه اعتراضات و اعتصاب عمومی شدند.

همچنین در این روز، وزیر بهداشت ایران انتقال معترضان مجروح از بیمارستان‌ها توسط نهادهای امنیتی را رد کرد؛ اظهارات او در حالی مطرح شد که گزارش‌ها و ویدیوهایی از حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان‌ها منتشر شده و از سوی سازمان عفو بین‌الملل محکوم شده است.

در عرصه بین‌المللی، لورا لومر، روزنامه‌نگار و فعال راست افراطی، از دونالد ترامپ خواست با رضا پهلوی در کاخ سفید دیدار کند. او همچنین پیشنهاد داد ایلان ماسک در این نشست حضور داشته باشد و اعلام کند که مردم ایران تا زمان سقوط حکومت بتوانند به‌طور رایگان از استارلینک استفاده کنند. خانم لومر در اظهاراتی مدعی شد که با تشدید تحریم‌ها و قطع درآمدهای نفتی، حکومت ایران با بحران بودجه روبه‌رو خواهد شد.

روز دهم: «دست‌کم ۳۵ نفر در اعتراضات اخیر کشته شدند»

سه شنبه شانزده دی، اعتراضات سراسری در ایران وارد دهمین روز خود شد.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند که از آغاز اعتراضات ده‌ها نفر از جمله سه کودک کشته و صدها نفر بازداشت شده‌اند. هرانا، ارگان خبری مجموعه فعلان حقوق بشر در ایران، گزارش داد که در ۹ روز اول اعتراضات دست‌کم ۲۹ نفر کشته شده‌اند که دو نفر «وابسته به نیروهای امنیتی-انتظامی» بوده‌اند. بی‌بی‌سی فارسی تاکنون هویت دست‌کم بیست و یک نفر از کشته‌شدگان را تایید کرده است.

مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی، امام جمعه مسجد مکی زاهدان، بار دیگر هشدار داد که خشونت مرگ‌بار با معترضان جرم بین‌المللی و از نظر شرعی حرام است.

در این روز رئیس‌جمهور ایران در یک مراسم دولتی گفت: «مجلس و دولت باهم مملکت را به این‌جا رساندند.»

در پی دستور مسعود پزشکیان برای بررسی حمله ماموران به بیمارستان ایلام، اسکندر مومنی، وزیر کشور، هیئتی را مامور پیگیری کرد. انتشار ویدیوی یورش ماموران به بیمارستان امام خمینی شهر ایلام همچنان با واکنش‌های فراوان داخلی و خارجی روبرو بود.

در این روز با وجود تلاش دولت برای مهار قیمت، افزایش نرخ ارز و طلا در بازار ایران کماکان ادامه داشت و رکورد جدیدی ثبت شد.

تصاویر منتشر شده از بیمارستان سینا که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، شلیک گاز اشک‌آور در محوطه این بیمارستان را نشان می‌داد.

این بیمارستان در نزدیکی بازار تهران قرار دارد و اعتراض‌های گسترده‌ای در این منطقه در جریان بود. از بازارهای مختلف تهران از جمله یافت‌آباد و خیابان حافظ هم اعتراض‌هایی گزارش شد. پیش‌تر فراخوانی برای تعطیلی بازار و اعتراض برای این روز صادر شده بود.

یکی از ویدیوهایی که این روز به طور گسترده پخش شد، تصاویر سیل جمعیت در آبدانان ایلام بود. تظاهرات این شهر حدودا ۲۵ هزار نفری یکی از بزرگترین موارد ۱۰ روز نخست اعتراضات در سراسر ایران بود.

در بخشی از ویدیو معترضان کیسه‌های برنج را مقابل فروشگاه افق کوروش آبدانان به نشانه اعتراض پاره می‌کردند و به هوا می‌پاشیدند.

در تصاویری دیگر کلانتری ۱۱ آبدانان دیده می‌شد که نیروهای انتظامی روی پشت‌بام آن ایستاده و برای معترضان در خیابان دست تکان می‌دادند.

در این روز همچنین احمد رضا رادان، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی، گفت که شمار زیادی در اعتراضات روزهای اخیر بازداشت شده‌اند.

ده روز پس از آغاز اعتراضات در ایران هرانا، ارگان خبری مجموعه فعلان حقوق بشر در ایران، عده افراد بازداشت شده را بیش از ۱۲۰۰ نفر تخمین زده است.

روز نهم: «به دلیل حمایت آمریکا و اسرائیل، این بار هیچ ارفاقی نخواهیم کرد»

دوشنبه پانزده دی، تجمعی اعتراضی در خیابان چراغ‌ برق تهران (بازار لوازم یدکی خودرو) برگزار شد و معترضان شعار «آزادی، آزادی، آزادی» دادند و تصاویری از یورش ماموران به معترضان و شلیک و دستگیری آنان منتشر شد.

تصاویر منتشر شده از دانشگاه بیرجند نشان می‌داد که دانشجویان شعارهایی چون «زن، زندگی، آزادی- مرد، میهن، آبادی» و «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» سردادند.

در این روز غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، آمریکا و اسرائیل را به حمایت علنی و رسمی از «آشوب» در ایران متهم کرد و هشدار داد: «با کسانی که امنیت کشور و مردم را مخدوش کنند، به حکم قانون، با قاطعیت برخورد خواهد شد.»

کانون نویسندگان ایران نیز با انتشار بیانیه‌ای، سرکوب اعتراضات اخیر را محکوم کرد: «مردم به تنگ آمده از چهل‌وهفت سال فساد و تبعیض سیستماتیک، بار دیگر سرکوب خونین حکومت را به جان خریده‌اند و فریاد اعتراض‌شان را به خیابان‌ها آورده‌اند. حکومت این‌بار نیز به سوی معترضان آتش گشوده است.»

آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات، خواستار «رسیدگی» به «فاجعه» حمله به معترضان در بیمارستان ایلام و محاکمه «خاطیان» شد. براساس گزارش‌ها و تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، نیروهای امنیتی به روی معترضان در ملکشاهی ایلام آتش گشودند و تعدادی را کشتند و زخمی کردند.

مرتضی حیدری، معاون سیاسی-امنیتی استان قم، «کشته شدن دو نفر» را در اعترضات یک هفته اخیر این استان تایید کرد.

به رغم ادعای او مبنی بر عدم استفاده از گلوله جنگی برای مقابله با معترضان، در برخی از تصاویر و و ویدیوهای منتشر شده در یک هفته اخیر به وضوح می‌توان دید که نیروهای امنیتی از سلاح و گلوله جنگی برای برخورد با معترضان استفاده کرده‌اند.

ویدیویی از اعتراض‌های شامگاه ۱۵ دی در شهر مشکان استان فارس منتشر شد که رسانه‌های حکومتی مدعی شدند معترضان یک مینی‌بوس بسیج را متوقف کرده و آن را به آتش کشیده‌اند. شهر مشکان در روزها و شب‌های گذشته هم شاهد اعتراض‌های گسترده‌ بود.

روز هشتم: «حمله به بیمارستان در ایلام»

شامگاه یکشنبه ۱۴ دی، معترضان در ایلام، اراک، همدان، گیلان، آمل، لاهیجان، ساری، کرمانشاه، ملک‌شاهی، سمنان و ممسنی نورآباد، معترضان به خیابان‌ها آمدند و شعارهای ضد حکومتی سر دادند.

تصاویر منتشر شده در همین روز از بازگشت اعتراضات به نقطه آغازین آن، در خیابان جمهوری و مقابل پاساژ علاءالدین، و همچنین خیابان‌های حافظ و سعدی، در اطراف آن حکایت داشت و شعار«مرگ بر دیکتاتور» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» در خیابان شنیده می‌شد.

در این روز هم چنین ویدیوهای متعددی از رویارویی معترضان با نیروهای حکومتی مخابره شد از جمله هجوم نیروها به بیمارستان امام خمینی در شهر ایلام که بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت.

طبق گزارش‌ها ماموران امنیتی به قصد بازداشت مجروحان سعی داشتند وارد بیمارستان شوند اما از شب شماری از کادر درمان و گروهی از مردم با حضور در داخل بیمارستان مانع ورود ماموران به بیمارستان شدند.

ماموران امنیتی در نهایت با خشونت وارد این بیمارستان شدند و حتی تصاویری از پرتاب گاز اشک‌آور در داخل ساختمان بیمارستان امام خمینی ایلام منتشر شد. به دنبال این اقدام وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس به تصاویر منتشر شده از این یورش واکنش نشان داد و آن را «جنایت آشکار علیه بشریت» خواند.

مسعود پزشکیان نیز گفت: «با برخوردهای قهری و روش‌های ناصحیح، نمی‌توان جامعه را قانع یا آرام کرد.»

در همین حال، دونالد ترامپ عصرآن روز - یک روز پس از گرفتن نیکلاس مادورو- بار دیگر به حکومت ایران هشدار داد که در صورت سرکوب خشن و «کشتن مردم» باید منتظر «جواب محکم» آمریکا باشد. وزارت خارجه ایران در واکنش هشدارهای رئیس‌جمهور آمریکا را «جنگ روانی» خواند.

هم‌زمان ویدیوهای متعددی از تجمع‌های حمایتی ایرانیان خارج از این کشور به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید که در آن‌ها، ایرانیان شعارهایی ضد علی خامنه‌ای و جمهوری اسلامی می‌دادند و بسیاری از آنها این اعتراضات را «فصل پایانی» حکومت دانستند.

تصاویر دیگری از ادامه اعتراضات شبانه در نورآباد ممسنی به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید که در آن شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به خودرو و معترضان دیده می‌شد.

تصاویر منتشر شده از دانشگاه تربیت مدرس تهران نیز نشان داد که دانشجویان با برگزاری تجمع اعتراضی، شعارهایی چون «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» سردادند.

روز هفتم: «اغتشاش‌گر را باید به جای خودش نشاند»

شنبه سیزده دی‌، علی خامنه‌ای برای اولین بار پس از آغاز اعتراضات در ایران واکنش نشان داد: «اعتراض به‌جاست اما اعتراض غیر از اغتشاش است. ما با معترض حرف می‌زنیم، باید حرف بزنند مسئولین با معترض. با اغتشاشگر حرف زدن فایده‌ای ندارد. اغتشاش‌گر را باید به جای خودش نشاند.» آقای خامنه‌ای همچنین کاهش ارزش پول ملی در ایران را به «دشمن» نسبت داد.

روابط‌ عمومی سپاه استان کرمانشاه گفت که یک عضو بسیج در شهرستان هرسین در جریان تجمعات اعتراضی کشته شده است.

تصاویری از راهپیمایی اعتراضی جمعی از مردم کازرون در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در بخشی از آن شعار می‌دادند: «ما تماشاگر نمی‌خواهیم به ما ملحق شوید» و «رضا شاه، روحت شاد».

ویدیوهایی از مشهد نشان می‌داد که معترضان در خیابان‌ها حضور دارند و شعار می‌دهند و هم‌زمان حضور گسترده ماموران موتورسوار دیده می‌شد.

جبهه اصلاحات ايران، در بیانیه‌ای گفت: «اعتراضات مسالمت‌آمیز ناشى از مشکلات معیشتی، تبعیض‌های ساختاری، فساد، محدودیت‌های اجتماعی و تضعیف سازوکارهای قانونی مشارکت، حق بنیادین و انکارناپذیر شهروندى است.»

همچنین تصاویر ویدیویی نشان می‌داد که گروهی از خانواده‌های بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر در کرج مقابل ساختمان امنیت اخلاقی با ایستادن جلوی اتوبوسی که حامل فرزندانشان است، سعی می‌کردند که مانع انتقال آنها شوند.

روز ششم: هشدار ترامپ به حکومت ایران

جمعه دوازده دی، اعتراضات همزمان شد با هشدار رئیس‌جمهور آمریکا به حکومت ایران.

دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی‌اش، تروث سوشال، نوشت: «اگر ایران به معترضان مسالمت‌‌جو شلیک کند و آن‌ها را به طرز خشونت‌آمیزی بکشد، که این رسم آنهاست، ایالات متحده به نجات آنها خواهد آمد. ما آماده‌ اقدام هستیم.»

این هشدار با واکنش مقام‌های ایرانی روبرو شد، از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، که در شبکه ایکس سربازان آمریکایی را تهدید کرد: «با موضع‌گیری مقامات اسرائیلی و ترامپ، پشت صحنه‌ ماجرا روشن شد. ما مواضع کسبه‌ی معترض را از عوامل تخریب‌گر جدا می‌دانیم و ترامپ بداند دخالت آمریکا در این مسئله‌ داخلی برابر است با بهم‌ریختگی کل منطقه و هدم منافع آمریکا. مردم آمریکا بدانند ماجراجویی را ترامپ شروع کرد. مراقب سربازان خود باشند.»

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پیام دونالد ترامپ را بسیار «غیرمسئولانه و خطرناک» خواند و گفت که احتمالا رئیس‌جمهور آمریکا «تحت تاثیر کسانی است که از دیپلماسی می‌ترسند یا به اشتباه معتقدند که دیپلماسی غیرضروری است.»

اما پیام آقای ترامپ با قدردانی شاهزاده رضا پهلوی روبرو شد: «هشدار شما به سرکردگان جنایتکار جمهوری اسلامی به ملت ایران قدرت و امید بیشتری می‌دهد، امید به این که سرانجام رئیس جمهور آمریکا قاطعانه در کنارشان ایستاده است.»

شهبانو فرح پهلوی نیز در شبکه‌های اجتماعی از «قوای انتظامی»‌ خواست، به مردم بپیوندند.

همچنین ۱۷ فعال مدنی و سیاسی در بیانیه‌ای به نیروهای انتظامی و امنیتی هشدار دادند که «به مسئولیت واقعی خود-حفاظت از جان و امنیت مردم ایران- پایبند باشند» و «بار دیگر جنبش بزرگ مقاومت مدنی مردم ایران با تسخیر خیابان‌ها، اراده‌ ملی برای برکناری نظام نامشروع جمهوری اسلامی را فریاد می‌کند.»

در این میان برخی از منتقدان حکومت نیز درباره اعتراضات اخیر و مشکلات اقتصادی کشور هشدار دادند.‌

از جمله مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی، امام جمعه اهل‌سنت زاهدان، که در خطبه‌های نماز جمعه گفت: «امروز مردم گرسنه‌اند» و«مردم حق دارند اعتراضات مسالمت‌آمیز داشته باشند و ماموران نباید با معترضان برخورد خشونت‌آمیز کنند.»

نمازگزاران پس از خروج از مصلای زاهدان شعار دادند: «ایرانی داد بزن، حقت رو فریاد بزن» و «مرگ بر دیکتاتور.»

در این روز مراسم خاکسپاری امیرحسام خدایاری‌فرد که در جریان اعتراضات ۱۰ دی در کوهدشت کشته شد در فضایی پرتنش برگزار شد. پدر او در این مراسم گفت: «پسرم بسیجی نبود، اغتشاش نکرد… انتقامش را خدا بگیرد.»

همچنین مراسم تشییع داریوش انصاری بختیاروندی، معترضی که بر اساس گزارش‌ها «شامگاه ۱۰ دی با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی» در اعتراضات فولادشهر اصفهان به قتل رسید، برگزار شد.

تصاویر اعتراضات مردم در نارمک، در شرق و نازی‌آباد در جنوب تهران در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

اعتراضات شبانه‌ای در قم و یاسوج برگزار شد که معترضان در یاسوج شعار می‌دادند: «مرگ بر دیکتاتور» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه.»

در برازجان، اصفهان، مشهد و خرم‌آباد معترضان شب در خیابان باقی ماندند.

شورای تامین استان قم در بیانیه‌ای اعلام کرد که در تظاهرات دیروز یک نفر بر اثر «انفجار نارنجک» کشته شده است. به ادعای این بیانیه یکی از «عناصر گروهک تروریستی» که با حمل یک نارنجک «قصد کشته‌سازی از اغتشاشات» را داشت، بر اثر جراحات ناشی از انفجار نارنجک در دستش کشته شد.

هم‌زمان ویدیویی از یک معترض که وسط خیایانی افتاده، در حالی که قفسه سینه و دست راستش متلاشی شده، به سرعت در شبکه‌های اجتماعی به عنوان «معترضی که با نارنجک در قم» کشته شد، بازنشر شد.

بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی، مکان این ویدیو را (خیابان مالک اشتر قم) تایید کرد.

دو روایت در این زمینه وجود دارد، کسی که ویدیو را گرفته و برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌گویند که این معترض با انفجار «نارنجک» نیروهای امنیتی کشته شده و در سوی دیگر هم روایت رسمی حکومت است. بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی همچنین هویت فرد کشته شده را تایید کرد: «حسین ربیعی.»

در واکنش به اعتراضات و سرکوب حکومتی، مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران، از «کشته شدن هشت معترض» در جریان تظاهرات اخیر ابراز نگرانی کرد. خانم ساتو گفت که گزارش‌های دریافتی او «حاکی از درگیری فزاینده بین معترضان و نیروهای امنیتی است.»

روز پنجم: چندین کشته در ازنا و لردگان

پنج شنبه یازده دی، مقام‌های حکومتی به انتشار اخباری مبنی بر کشته شدن چند معترض واکنش نشان دادند.

مسعود پزشکیان گفت: «چرا مردم ما را قبول ندارند، بپذیریم که باید حرف مردم را گوش کنیم.»

او درباره بحران ارز نیز گفت که دولتش دیگر «دلار رانتی را به قیمت پایین ۲۸هزار و ۵۰۰ تومان یا ۷۰ هزار تومان به کسی نمی دهد.»

در یک ویدیو، اهالی مرودشت شعار دادند: «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه.»

دادستان عمومی و انقلاب شهرستان کوهدشت از دستگیری ۲۰ نفر از معترضان خبر داد و با اشاره به مجروح شدن «۱۳ مامور» گفت: «در جریان این حوادث، برخی افراد با سر دادن شعار‌های ساختارشکنانه و انجام اقدامات خرابکارانه از جمله سنگ‌پرانی به سمت مامورین انتظامی، موجب بروز بی‌نظمی شدند.»

تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، شلیک به سوی معترضان در لردگان استان چهارمحال و بختیاری را نشان داد. خبرگزاری فارس به نقل از یک مقام آگاه گفت که در این درگیری‌ها «دو نفر» کشته شده‌اند.

همچنین در یک ویدیوی منتشر شده از قم معترضان، گروهی از ماموران ویژه موتورسوار را سنگ‌باران کردند. در ویدئوی دیگری که مربوط به ساعتی پیش از ویدیوی اول بود، تجمع معترضان دیده می‌شد که شعار می‌دادند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم.».

در تصاویر منتشر شده از شهر ازنا در استان لرستان دیده شد که معترضان مقابل کلانتری مرکزی این شهر آتش بزرگی به‌پا کردند. به گزارش رسانه‌های ایران در جریان این اعتراضات به مقر پلیس حمله شد و «سه تن کشته و ۱۷ نفر زخمی شدند.»

معاونت آموزشی دانشگاه تهران هم در اطلاعیه‌ای گفت که امتحانات پایان نیم‌سال، به‌صورت آنلاین برگزار می‌شود.

روز چهارم: تغییر رییس بانک مرکزی

چهارشنبه ده دی، در پی گسترش اعتراضات، برگزاری کلاس‌ها در دانشگاه‌های علامه طباطبایی و شهید بهشتی تهران تا پایان ترم «غیرحضوری» شد و تصاویری از اعتراضات دانشگاه‌های شهید بهشتی تهران، صنعتی اصفهان و فردوسی مشهد به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی پخش شد.

رئیس‌جمهور ایران با تغییر رئیس بانک مرکزی موافقت کرد. در هفته‌های اخیر و به ویژه در روزهای گذشته، شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به طور مستمر از سیاست اقتصادی دولت انتقاد کرده بودند و خواستار تغییراتی در کابینه و تیم اقتصادی شده بودند.

عبدالناصر همتی که سال گذشته مجلس ایران رای به برکناری او از وزارت اقتصاد داده بود، به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی، وعده داد ثبات اقتصادی را به جامعه برگرداند: «به نظرم یکی از دلایل اصلی التهابات در بازار ارز، چند نرخی بودن، وجود رانت، فساد و سفته‌بازی است که در حال حاضر در حال وقوع است.»

ویدیوهایی از اعتراضات در فسا در جنوب استان فارس منتشر شد که در آن گروهی از معترضان در ورودی و نگهبانی فرمانداری این شهر را از جا کندند و نیروهای انتظامی با تفنگ ساچمه‌ای (شات‌گان) به مردم شلیک کردند.

رئیس دادگستری فسا از بازداشت چهار نفر و زخمی شدن سه مامور نیروی انتظامی خبر داد ولی کشته شدن یک نفر در این درگیری‌ها را تکذیب کرد.

در کوهدشت استان لرستان نیروهای امنیتی در برابر معترضان به خشونت متوسل شدند. در تصاویر منتشر شده، صدای پیاپی شلیک شنیده می‌شد. خبرگزاری فارس، نزدیک به نهادهای امنیتی، به نقل از معاون سیاسی استاندار لرستان گفت که در جریان اعتراضات روز چهارشنبه کوهدشت یک نیروی بسیجی کشته و تعدادی از نیروهای امنیتی و ضدشورش مجروح شده‌اند.

از جمله شهرهایی بودند که تصاویری از تجمع و اعتراض در آنها منتشر شد و همین‌طور گزارش‌هایی از تجمع‌های پراکنده در اصفهان.

تصاویری از معترضان در همدان، کوهدشت، گناوه، دورود، الیگودرز، اصفهان، نهاوند، جونقان، فولادشهر اراک، رامهرمز در خوزستان، فارسان، درود و کرمانشاه منتشر شد.

روز سوم: «پذیرش مشکلات مردم»

سه شنبه نه دی، در تهران، اصفهان، کرمانشاه، شیراز و یزد، اعتراض‌ها وارد سومین روز خود شد و در مشهد، تصاویر از حضور سنگین نیروهای امنیتی و ضدشورش حکایت داشت.

ویدیوهایی از اعتراضات منتشر شد که درآن‌ها دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی تهران «شعار مرگ بر دیکتاتور» می‌دادند و در بازار شادآباد تهران شعار «بازاری با غیرت، حمایت، حمایت» شنیده می‌شد.

همچنین ویدیوهایی به دست بی‌بی‌سی فارسی رسید که در آن حضور محسوس ماموران امنیتی و لباس شخصی‌ها در نقاط خاصی از تهران که در روزهای گذشته شاهد تجمعات اعتراضی بودند، دیده می‌شد. در این روز ویدئویی از خیابان جمهوری تهران منتشر شد که در آن، جمعیت ماموران را وادار به عقب‌نشینی می‌کنند.

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، از شهروندان ایرانی به دلیل گرانی‌ها عذرخواهی کرد و گفت که مشکلات «یک شبه» حل نخواهد شد: «بابت گرانی و تورم ۴۰ درصدی از مردم عذرخواهی می‌کنیم و در تلاشیم که حل شود.»

سه‌شنبه شب ویدیوهایی از اعتراضات فولادشهر اصفهان منتشر شد که معترضان با روشن کردن آتش، بخشی از خیابان را مسدود کره بودند و مقابل نیروهای ضدشورش مقاومت می‌کردند، در همدان نیروهای امنیتی با معترضان درگیر شدند و همچنین در نورآباد ممسنی استان فارس معترضان شعارهای ضد حکومتی چون «خامنه‌ای قاتله، حکومتش باطله» سر دادند.

روزنامه شرق به نقل از منابع دانشجویی از بازداشت چهار دانشجوی دانشگاه تهران خبر داد و معاون دانشجویی وزارت علوم در نامه‌ای به دانشگاه‌ها اعلام کرد: «کلاس‌های هفته پایانی نیم‌سال تحصیلی می‌تواند غیرحضوری برگزار شود.»

روز دوم: «سیاست‌های ایران‌سوز و مردم‌گداز»

دوشنبه هشت دی معترضان در نقاط مختلف تهران برای دومین روز به خیابان‌ها آمدند.

شعارهای روز دوم متفاوت بود و در برخی ویدیوهای منتشر شده از اعتراضات شنیده می‌شد: «رضا شاه روحت شاد»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده.»

پلیس در برخی نقاط تهران دست به خشونت زد و در تصاویر دیده شد که نیروی انتظامی از گاز اشک‌آور برای متفرق کردن معترضان استفاده می‌کند. در تصاویر ارسالی از تهران، شاهد مسدود شدن برخی خیابان‌ها، آتش زدن سطل‌های آشغال شهری و حضور محسوس نیروهای ضد شورش بودیم.

در روز دوم علاوه بر تهران تجمع‌هایی در شهرهای دیگر از جمله کرج، همدان، قشم و ملارد گزارش شد.

دانشجویان در کوی دانشگاه تهران اعتراض کردند و پس از آن گزارش‌هایی منتشر شد که درهای کوی دانشگاه بسته شده است و پلیس و نیروهای امنیتی آن را محاصره کرده‌اند.

در همین روز تصویری فردی که در برابر دسته‌ای از نیروهای موتورسوار ضد شورش روی زمین نشسته است، بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت. در ویدیوهایی که از این صحنه منتشر شده، نیروهای انتظامی بعد از دقایقی به طرف مرد می‌آید و بعد از صحبتی کوتاه او را کتک می‌زنند.

مسعود پزشکیان،‌ رئیس‌جمهور ایران، در شبکه ایکس گفت که به وزیر کشور ماموریت داده تا با «نمایندگان معترضان» گفت‌وگو کند.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، نیز گفت: «برخی، با برهم زدن بازار ارز و ایجاد نوسانات اقتصادی، معیشت و زندگی مردم را نشانه گرفته‌اند که باید با هوشیاری مسئولان، شناسایی و محاکمه شوند.»

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس به اعتراضات ایران واکنش نشان داد و مجموعه پست‌هایی در این رابطه منتشر کرد از جمله ویدیوهایی از این اعتراضات در چند شهر ایران از جمله جزیره قشم.

مصطفی تاج‌زاده، زندانی سیاسی، در پیامی با اشاره به افزایش «مستمر و سرسام‌آور قیمت کالاها و کاهش روزانه ارزش پول ملی» گفت: «علت‌العلل مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، بین‌المللی و حتی زیست‌محیطی این یا آن دولت و مجلس نیست بلکه ساختار انسدادآفرین ولایت مطلقه فقیه و سیاست‌های ایران‌سوز و مردم‌گداز آقای خامنه‌ای است.»

شاهزاده رضا پهلوی هم در پیامی از اعتراضات حمایت کرد: «تا زمانی که این رژیم سر کار است، وضعیت اقتصادی مملکت رو به زوال خواهد بود.»

روز اول: افزایش نرخ دلار و سقوط ریال

یکشنبه هفت دی کسبه و بازاریان تهران به خیابان‌ آمدند و مغازه‌ها را تعطیل یا نیمه‌تعطیل کردند. در خیابان جمهوری و مقابل پاساژ علاءالدین معترضان شعارهایی مانند: «بازاری با غیرت، حمایت، حمایت»، «گرونی، تورم، بلای جون مردم» و «ببندید، ببندید» سردادند.

این تجمعات اعتراضی پس از آن بود که در مقطعی قیمت دلار از ۱۴۳ هزار تومان گذشت. معترضان می‌گفتند که با افزایش نرخ دلار امکان فعالیت ندارند چون باید همان جنس را، در صورت فروش، با قیمت بالاتری بخرند.

همزمان دولت لایحه بودجه سال آینده را به مجلس برد و اعلام کرد که کاستن از تورم را اولیت اول خود قرار داده است.

به گفته ناظران، چشم‌انداز منفی اقتصاد ایران در سال آینده و جهش بی‌سابقه قیمت دلار در هفته‌های اخیر باعث شده که بسیاری از سهامداران، سرمایه خود را به بازارهای موازی، نظیر طلا و ارز هدایت کنند.