تجمعات اعتراضی در بازار و نقاط دیگر تهران برای دومین روز ادامه یافت و نیروهای انتظامی در برخی موارد با شلیک گاز اشکآور سعی در متفرق کردن جمعیت کردند. این تجمعات با اعتراض کسبه و بازاریان به رکوردشکنی قیمت ارز در ایران از دیروز آغاز شد. ویدیوهای منتشر شده از گستردهتر شدن اعتراضات و شعارهای ضدحکومتی حکایت دارد. با ادامه و متعدد شدن اعتراضات واکنش ها به آن در داخل و خارج ایران آغاز شده است. از جمله وزارت خارجه آمریکا از تلاش معترضان برای «شنیده شدن صدایشان» حمایت کرده است.
با رسیدن به صبح سهشنبه - نهم دی - در ایران، پوشش زنده از اعتراضات به افزایش بیسابقه قیمت ارز و طلا در ایران را به پایان میبریم. در صورت تحولات جدید جزییات را در یک پوشش زنده دیگر برایتان گزارش خواهیم کرد.
از این که آخرین و معتبرترین اخبار ایران و جهان را با ما در وبسایت و شبکه های اجتماعی بخش فارسی بیبیسی دنبال میکنید سپاسگزاریم.
چند ساعت پیش همین جا برایتان پیامک هشداری که سازمان اطلاعات سپاه پاسداران برای بسیاری در داخل ایران ارسال کرده را گزارش کردیم.
در این پیام که اسکرینشاتهای آن در شبکههای اجتماعی منتشر شده نوشته شده: «حضور شما پیرامون تجمعات غیرقانونی تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۸ تحت رصد اطلاعاتی قرار گرفت؛ توصیه میشود از حضور خود و نزدیکان در اینگونه تجمعات غیرقانونی که خواسته دشمن است اکیدا خودداری نمایید.»
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی به این هشدار واکنش نشان دادهاند از جمله امیر رئیسیان، وکیل حقوق بشری که در شبکه ایکس نوشته است: «وقتی هیچ راهی برای تغییر دموکراتیک باقی نمانده است. وقتی در کمتر از یکسال ارزش پول مردم نصف و مردم در خطر بیخانمان شدن هستند. وقتی در تابستان و زمستان نه برق داریم نه گاز نه آب نه هوای پاک. #اعتراض به سیاست و اقتصاد و مدیریت کشور #حق_ملت است. اینها تجمعات غیرقانونی نیست.»
بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی گفتهاند که آنها در نزدیکی تجمعات نبودهاند، با این حال این پیامک را با امضای سازمان اطلاعات سپاه دریافت کردهاند.
منبع تصویر، Football360 / Youtube
اعتراضات به افزایش بیسابقه و ساعت به ساعت بهای ارز و طلا در ایران در شبکههای اجتماعی و برنامههای پرمخاطب این کشور بازتاب داشته است.
عادل فردوسیپور، مجری سرشناس ورزشی در ایران، روز دوشنبه در آغاز برنامه فوتبالی خود تحت عنوان «فوتبال ۳۶۰» که در یوتیوب پخش و در اینستاگرام هم پرمخاطب است، به این اعتراضات اشاره کرد و وضع اقتصادی فعلی کشورش را «شایسته مردم» ایران ندانست.
حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس به اعتراضات در تهران و چند شهر دیگر ایران واکنش نشان داده و عصر دوشنبه - هشتم دی - مجموعه پستهایی در این رابطه منتشر کرده از جمله ویدیوهایی از این اعتراضات در چند شهر ایران و جزیره قشم.
در یکی از این پست ها، حساب رسمی وزارت خارجه آمریکا به فارسی نوشته: «اعتراضات به شهرهای سراسر ایران گسترش یافت، از جمله همدان، مشهد، اصفهان، زنجان و ملارد، این حضور ناشی از شجاعت چشمگیر ایرانیانی دارد که از مشکلات ایجاد شده توسط سیاستهای شکستخورده و سوءمدیریت اقتصادی رژیم جمهوری اسلامی خسته شدهاند. ایالات متحده شجاعت آنان را میستاید و در کنار همه کسانی که خواستار کرامت و آیندهای بهتر هستند، ایستاده است.»
ایران، آمریکا و متحدانش را به تلاش برای «ساقط کردن رژیم» در این کشور میکند اما واشنگتن واکنش به اعتراضات مردم ایران را همسو با ارزشهای ایالات متحده میداند که از آزادی و حقوق بنیادین بشر حمایت میکند.
در یکی دیگر از پستهای این حساب دولت آمریکا در شبکه ایکس آمده: «
«با کاهش ارزش پول ایران به پایینترین سطح تاریخی خود در برابر دلار آمریکا، صدها تن از مردم در بازار بزرگ تهران تجمع کردند تا به وخامت شرایط اقتصادی اعتراض کنند. با وجود خشونت و حضور سنگین نیروهای امنیتی، ایرانیان شجاع همچنان صدایشان را بلند کرده و اعتراض چشمگیری از خود نشان میدهند. رژیم جمهوری اسلامی باید به حقوق بنیادین مردم ایران احترام بگذارد و به خواستههای مشروع آنان پاسخ دهد، نه اینکه صدای آنان را خاموش کند. ایالات متحده آمریکا از تلاش مردم ایران برای شنیده شدن صدایشان حمایت میکند.»
مایک پومپئو، وزیرخارجه آمریکا در دور اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ، در شبکه ایکس به اعتراضات در تهران و چند شهر دیگر ایران واکنش نشان داده و عصر دوشنبه نوشته است:
«جای تعجب نیست که مردم ایران برای اعتراض به اقتصاد فروپاشیده به خیابانها آمدهاند. رژیم ایران با افراطگرایی و فساد، کشوری را که باید پویا و شکوفا باشد، نابود کرده است. مردم ایران شایسته حکومتی نماینده هستند که منافع آنان را تأمین کند، نه منافع روحانیون و نزدیکانشان.»
منبع تصویر، social media
مصطفی تاجزاده، زندانی سیاسی و معاون سیاسی وزارت کشور در دولت محمد خاتمی که در حال گذراندن محکومیت خود در زندان اوین است در پیامی با اشاره به افزایش «مستمر و سرسامآور قیمت کالاها و کاهش روزانه ارزش پول ملی» گفته «ادامه این اوضاع اسفبار و فاقد هرگونه چشم انداز روشن، ایران را به سرعت به کام بیدولتی و هرج و مرج میکشاند، اگر فکری اساسی برای حل بحرانها نشود.»
آقای تاجزاده اعتراضات مردم را «حق» آنها دانسته و نوشته: «علتالعلل مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، بینالمللی و حتی زیستمحیطی این یا آن دولت و مجلس نیست بلکه ساختار انسدادآفرین ولایت مطلقه فقیه و سیاستهای ایرانسوز و مردمگداز آقای خامنهای است.»
این زندانی سیاسی نوشته: «اکنون زمان آن رسیده که همه آنان که ایران را آباد، آزاد و مستقل میخواهند یکصدا خواهان تفکیک نهاد دین از نهاد سیاست شوند و اینکه روحانیت قدرت را به مردم واگذارد و به جایگاه سنتی و پایگاه اصلی خود یعنی حوزهها برگردد.»
او پیشنهاد کرده: «امنترین و مطمئنترین شیوه گذر از بحرانها، تشکیل مجلس موسسان و تغییر قانون اساسی مطابق نظر ملت است. براین اساس راه بر انتخابات آزاد و منصفانه باز میشود و میتوان با جلب مشارکت همگان ایران را برای همه ایرانیان کرد.»
شاهزاده رضا پهلوی، فرزند آخرین پادشاه ایران در پیامی از اعتراضات مردم به افزایش قیمت دلار حمایت کرده و گفته است: «تا زمانی که این رژیم سر کار است، وضعیت اقتصادی مملکت رو به زوال خواهد بود.»
ولیعهد سابق ایران در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از تمام اقشار جامعه میخواهم که به هممیهنانتان در خیابانها بپیوندید و فریاد سقوط این نظام را سر دهید.»
او همچنین خطاب به نیروهای امنیتی و انتظامی گفته «این نظام در حال فروپاشی است. در مقابل مردم نایستید. به مردم بپیوندید. ما پیروزیم چون حق با ماست و متحد و یکصدا هستیم.»
منبع تصویر، UGC
براساس گزارشها سازمان اطلاعات سپاه پاسداران با ارسال پیامک به صورت انبوه برای مردم از آنها خواسته در تجمعات حاضر نشوند و آن را «غیرقانونی» خوانده است.
در این پیام که اسکرینشاتهای آن در شبکههای اجتماعی منتشر شده نوشته شده: «حضور شما پیرامون تجمعات غیرقانونی تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۸ تحت رصد اطلاعاتی قرار گرفت؛ توصیه میشود از حضور خود و نزدیکان در اینگونه تجمعات غیرقانونی که خواسته دشمن است اکیدا خودداری نمایید.»
بسیاری از کاربران در شبکههای اجتماعی گفتهاند که آنها در نزدیکی تجمعات امروز نبودهاند، با این حال این پیامک را دریافت کردهاند.
نفتالی بنت، نخست وزیر اسبق اسرائیل در پیامی ویدیویی که روز دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد به اعتراضات روزهای اخیر در ایران واکنش نشان داده و به معترضان از «خاورمیانه بهتر» گفته است.
ایران، اسرائیل، آمریکا و متحدان اروپایی آنها را متهم به تلاش برای دامنزدن به اعتراضات داخلی این کشور متهم میکند.
این در حالی است که شتاب روز به روز گرانی و تنگناهای اقتصادی فزاینده ناشی از آن بسیاری از ایرانیها را مستاصل کرده است و اعتراضات صنفی و معیشتی را در نقاط مختلف این کشور در پی داشته است.
در حالیکه گزارشها از ایران حاکی از گسترده شدن اعتراضات به شهرهای مختلف ایران است، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در پیامی در شبکه ایکس گفت که «معیشت مردم دغدغه هر روز اوست و او به وزیر کشور ماموریت داده است تا با «نمایندگان معترضان» گفتوگو کند.
در پیام او آمده: «معیشت مردم، دغدغه هر روز من است. اقدامات اساسی برای اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم در دستور کار داریم.»
آقای پزشکیان در ادامه نوشت: «به وزیر کشور مأموریت دادم از مسیر گفتوگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آنها را بشنود تا دولت با تمام توان برای رفع مشکلات و پاسخگویی مسئولانه عمل کند.»
این ویدیوها مربوط به میدان گلها در ملارد کرج است که وحید آنلاین منتشر کرده است. در این ویدیوها صداهای تیراندازی متعدد به گوش میرسد که بعضی از آنها مشخص است که گاز اشکآور است. اما بقیه صداهای تیراندازی مشخص نیست چه اسلحهای است.
در قسمتی از ویدیو چند نفر از معترضان روی زمین مینشینند. در قسمت دیگری از ویدیو به نظر میرسد یک نفر توسط دو مامور انتظامی بازداشت میشود. در ادامه باز صدای تیراندازی شنیده میشود.
تجمع و اعتراضها به افزایش قیمت دلار از روز ۷ دی ۱۴۰۴ با اعتراض کسبه و بازاریان شروع شده است و امروز هم ادامه پیدا کرده است. تاکنون ویدیوهایی از قشم، همدان، ملارد و تهران منتشر شده است.
ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده است که نشان میدهد گروهی از دانشجویان در کوی دانشگاه تجمع کردهاند و به اعتراضات افزایش قیمت دلار پیوستهاند.
در یکی از این ویدیوها یکی از دانشجویان میگوید درهای کوی دانشگاه بسته شده است و ماموران موتورسوار کوی را محاصره کردهاند.
همزمان کانال تلگرامی دانشجویان متحد و خبرنامه امیرکبیر هم از محاصره کوی دانشگاه خبر دادهاند.
تجمع و اعتراضها به افزایش قیمت دلار از روز ۷ دی ۱۴۰۴ با اعتراض کسبه و بازاریان شروع شده است و امروز هم ادامه پیدا کرده است. تاکنون ویدیوهایی از قشم، همدان، ملارد و تهران منتشر شده است.
تصاویر رسیده از ایران حاکی از ناآرامیها در شهر همدان است. تجمع کنندگان شعارهای «جاوید شاه» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
این مطلب شامل محتوایی از Instagram است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست Instagram را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"کلیک کنید.
پایان پست Instagram
در ویدیوهایی که از اعتراضات امروز در خیابان جمهوری تهران منتشر شده، تصاویر نشستن یک مرد روی زمین مقابل نیروهای انتظامی به طور گسترده منتشر شده و جلب توجه کرده است.
در ویدیوهایی که از این صحنه منتشر شده، نیروهای انتظامی بعد از دقایقی به طرف مرد میآیند و بعد از چند جمله گفتگو او را کتک میزنند.
مجتبی یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس، تورمزایی، نگرانی از عدم تحقق درآمدها و نیز دغدغه معیشتی و کاهش قدرت خرید مردم را از دلایل رد لایحه بودجه ۱۴۰۵ در این کمیسیون اعلام کرده است.
یعنی از یک طرف نمایندگان نگرانند که درآمدهای دولت کفاف مخارجش را ندهد و برای پوشش هزینهها مجبور به قرض گرفتن بشود که خود میتواند باعث رشد نقدینگی و افزایش تورم شود.
از طرف دیگر یک محور اصلی انتقادها، افزایش ناچیز حقوق کارکنان دولت است که کمتر از نصف نرخ رسمی تورم در نظر گرفته شده است. بعضی نمایندگان هم خواهان بیشتر شدن بودجه عمرانی، نظامی و غیره شدهاند.
به عبارت دیگر، از یک طرف نمایندگان میگویند که دولت باید کمتر خرج کند و از طرف دیگر میخواهند که پول بیشتری به کارکنانش، بازنشستگان و یارانهبگیران بپردازد.
یک راه حل این مشکل، پیدا کردن منابع درآمد دیگر برای دولت است؛ منبعی که با توجه به انتقادها از افزایش ۶۲ درصدی درآمدهای مالیاتی نسبت به قانون بودجه ۱۴۰۴، احتمالاً مالیات نیست.
تجربه سالهای اخیر هم نشان داده است که راه حلهایی مثل فروش اموال دولت یا واگذاری شرکتهای دولتی در عمل پاسخگو نیست و تنها بخش اندکی از درآمد پیشبینیشده محقق میشود و به کسری بودجه اضافه میکند.
قاعدتاً اصولگرایان مجلس با کاهش بودجه نهادهای مذهبی و ایدئولوژیک برای تأمین هزینه افزایش دستمزد کارمندان دولت هم بهشدت مخالفند.
در نتیجه مجلس اگر بودجه متفاوتی میخواهد که واقعبینانهتر از لایحه فعلی باشد و آسیب کمتری به معیشت حقوقبگیران و مردم بزند، باید جوابی قانعکننده برای سوالی پیدا کند که مسعود پزشکیان یکشنبه در صحن از نمایندگان پرسید: «میگویند حقوق کم است؛ خب کم است. میگویند مالیات زیاد میگیرید؛ خب زیاد میگیریم. از این طرف هم میگویند حقوق را زیاد کن. خب یکی به من بگوید از کجا پول دربیاورم که این را بدهم؟»
تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که مجلس بین حذف مخارج غیرضروری برای کاهش کسری بودجه و افزایش هزینههای دولت، دومی را انتخاب میکند؛ حتی اگر به قیمت اضافه کردن ردیفهای درآمدی غیرواقعبینانه به قانون بودجه باشد.
اکنون سوال این است که هشدار دولت درباره «درآمدهای موهوم و هزینههای محتوم» چقدر جدی گرفته میشود.
مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر ریاست جمهوری، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت با نظر و تصمیم مسعود پزشکیان، «عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی خواهد شد.»
با این حال هنوز رسانههای وابسته به دولت رسما خبر استعفای یا برکناری آقای فرزین را تایید نکردهاند، اما بیشتر خبرگزاریهای نیمهرسمی ایران ضمن تایید کنار رفتن آقای فرزین، از ریاست جدید عبدالناصر همتی، وزیر پیشین اقتصاد و رئیس بانک مرکزی در دولت حسن روحانی خبر دادهاند.
خبرگزاری تسنیم به نقل از آقای طباطبایی نوشته است که تصویب نهایی این انتصاب، در جلسه روز چهارشنبه هیئت دولت انجام خواهد شد و پس از آن، مراحل اجرایی مربوطه ابلاغ میشود.
آقای فرزین دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی است و در دو دهه گذشته در سمتهای ارشد اقتصادی دولتی و بانکی و هیئت مدیره چند شرکت بزرگ حضور داشته است. او از سال ۱۴۰۱ رئیس بانک مرکزی ایران بوده است.
عبدالناصر همتی هم دانشیار دانشگاه تهران است و حدود چهار دهه است که در مدیریتهای دولتی اقتصادی فعال است. او از مرداد ۱۳۹۷ تا خرداد ۱۴۰۰ رئیس بانک مرکزی بود. او نخستین وزیر اقتصاد دولت مسعود پزشکیان بود که چند ماه پس از رای اعتماد از مجلس، استیضاح و برکنار شد.
همزمان با اعتراضات در تهران، تصاویری هم از بستن مغازهها و شعارهای ضدحکومتی در جزیره قشم منتشر شده است.
در این تصاویر مغازهداران در منطقه درگهان قشم با بستن مغازههای خود دست به اعتراض میزنند.
تجمعات در تهران با اعتراض کسبه و بازاریان به رکوردشکنی قیمت ارز از دیروز آغاز شد.
امروز همزمان با سقوط چشمگیر ارزش فلزات گرانبها در بازارهای جهانی، قیمت طلا در ایران هم بالاخره سیر صعودیش پایان یافت و شاهد افتی قابل ملاحظه بود.
قیمت طلا که در بازارهای جهانی دیروز به بیش از ۴۵۰۰ دلار برای هر اونس رسید و رکوردی جدید ثبت کرد، امروز با بیش از ۴/۵ درصد کاهش قیمت، در مقطعی به نزدیک ۴۳۰۰ دلار برای هر اونس رسید.
در همین حال سکه امامی که قیمت آن به بالای ۱۶۳ میلیون تومان رسیده بود امروز به حدود ۱۵۱ میلیون تومان کاهش پیدا کرد، یعنی حدود ۱۲ میلیون تومان کاهش قیمت.
گمانهزنی در مورد احتمال آتشبس میان روسیه و اوکراین و همچنین تمایل سرمایهگذاران به دریافت سود حاصل از افزایش قیمت طلا در روزهای پایانی سال جاری میلادی از عواملی است که باعث سقوط قیمت جهانی طلا شده است.
سایر فلزات گرانبها هم همزمان با طلا سقوط کردند.
امروز قیمت جهانی نقره بیش از ۱۰ درصد، پلاتین بیش از ۱۶ درصد و پالادیوم بیش از ۱۷ درصد سقوط کرد.
قیمت طلا در ایران اگرچه تحت تاثیر تحولات سیاسی و اقتصادی داخلی است اما قیمت جهانی این فلز گرانبها هم بر قیمت در ایران تاثیر میگذارد.
خبرگزاریهای نزدیک به نهادهای امنیتی در ایران درباره سیاسی شدن اعتراضها هشدار میدهند. برخی از این خبرگزاریها گزارشهای میدانی از اعتراضات منتشر کردهاند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، اعتراضات کسبه و مغازهداران را در خیابانهای لالهزار و پاساژهایی مانند علاالدین و چارسو را تایید کرد و نوشت تلاطمهای اخیر قیمت ارز و کاهش قدرت خرید مردم مغازهداران را از «کاسبی متعارف» محروم کرده است.
در گزارش تسنیم آمده: «برخی از این کاسبان که اجارهبهای سنگینی نیز برای مغازههای خود پرداخت میکنند، بهدلیل افت جدی فروش، از پرداخت این اجارهبها نیز ناتوان شدهاند.»
خبرگزاری تسنیم این مطلب را با تیتر «سازمانهای امنیتی خارجی و رسانههای ضدایرانی در کمین حق اعتراض» منتشر کرد و در آن از معترضان خواست «با دقت نظر مسئولانه نسبت به صحنه، از ربایش این رفتار خود توسط نفوذیها و تبدیل آن به مسئله امنیتی و انتظامی جلوگیری کنند.»
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه، هم در مطلبی نوشت که این تجمعات «میتواند بستر جدیدی برای فعالیت هستههای اغتشاش شود.»
فارس به نقل از «شاهدان عینی» نوشت که «در میان جمعیت حدود ۲۰۰ نفری، هستههای ۵ تا ۱۰ نفری با شعارهایی فراتر از خواستههای صنفی حاضر شدند.»
در گزارش فارس آمده است که شعارهایی از جمله «رضا شاه روحت شاد» شنیده شده است.
با این حال ویدیوهای منتشر شده در شبکههای نشان میدهد که اعتراضات فقط محدود به تهران نیست و جمعیت معترضان در نقاط مختلف پایتخت بیش از آن چیزی است که خبرگزاریهای نزدیک به حکومت گزارش کردهاند.
فارس همچنین به نقل از «یک مقام آگاه در وزارت اطلاعات» نوشت: «الگوی حضور هستههای کوچک در تجمعات صنفی برای جهتدهی رادیکال، دقیقاً مطابق سناریوی امنیتزدایی دشمن است. هدف، تبدیل نقد اقتصادی به بیثباتی سیاسی است.»
