از شهرهای بزرگ تا شهرهای کوچک؛ آیا اعتراضات گسترده‌تر شده است؟

تظاهرات آبدانان - ۱۶ دی ۱۴۰۴

منبع تصویر، UGC

اعتراضات به گرانی و سقوط روز به روز ارزش ریال در ایران، پس از ۱۱ روز هم به لحاظ گستره جغرافیایی و هم از نظر میزان مشارکت، گسترده‌تر به نظر می‌رسد و تعداد زیادی از استانهای ایران و به خصوص شهرهای کوچک صحنه اعتراضات بوده‌اند.

شب گذشته - سه‌شنبه ۱۶ دی - ویدیو تظاهرات بزرگ مردم آبدانان در شبکه‌های اجتماعی میلیون‌ها بار دیده شد.

از نگاه بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی، تصویری از یکی از خیابان‌های این شهر در استان ایلام که سیل جمعیت در آن در حرکت بود، لحظه «ورود اعتراضات به عرصه عمومی و فاز جدیدی» در اعتراضات محسوب می‌شود.

اهمیت این تظاهرات در آبدانان، از نظر برخی دیگر از کاربران شبکه‌های اجتماعی، زمانی برجسته‌تر می‌شود که بدانیم جمعیت آبدانان تنها ۳۰ هزار نفر است.

روز گذشته و همچنین امروز - چهارشنبه ۱۷ دی - تصاویر متعددی از بازار تهران و شهرهای بزرگ ایران مخابره شده است که در آنها به همراه اعتراض و تجمع، اعتصاب و همراهی کسبه با معترضان از طریق تعطیل کردن مغازه‌ها دیده می‌شود. بسیاری از کاربران این تصاویر را با روزهای اوج‌گیری اعتصابات و همراهی بازار با انقلابیون در بهمن ۵۷ مقایسه می‌کنند و آن را نشانی از گستردگی کمی و کیفی اعتراضات جاری می‌دانند.

اکنون با ادامه اعتراضات، اتفاقات دیگری هم در پشت خیابان‌های اصلی شهرها در حال شکل‌گیری است.

گرانی ساعت به ساعت تخم مرغ، نایاب شدن روغن و اقلام ضروری، اگر چه ممکن است موقت خوانده شود اما می‌تواند بیانگر نگرانی عمومی از آینده بسیار نزدیک تلقی شود. به عبارت دیگر، گرانی ساعت به ساعت و روز به روز و تلاش خریداران برای تهیه و احتمالا ذخیره اقلام ضروری طی چند روز گذشته می‌تواند متغیری از یک «همه پرسی غیرعلنی» تلقی شود که نشان از گسترش نگرانی و کاهش جدی اعتماد به ثبات در «چند روز آینده» تعبیر شود.

این نگرانی نه تنها در شعارهای معترضان در خیابان‌ها که حتی در گروه‌های گفتگو و چت خانوادگی واتساپ و دیگر محافل فضای مجازی هم قابل مشاهده است.

بحث‌ها بر سر پاسخ به سوالاتی چون «حالا چه می‌شود؟» یا این که «بعدش چه باید کرد و از چه کسی باید حمایت کنیم یا نکنیم؟» سوالاتی است که در چند روز گذشته در گروه‌های تلگرامی و واتساپی دوستان، اقوام و فامیل به کرات مطرح و بسیاری اوقات هم موجب «جبهه‌گیری تند و پر حرارت» اعضای این گروه‌ها شده است.

در این میان، حمایت صریح دولت ایالات متحده از معترضان که در حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس طی ۱۱ روز گذشته مشهود بوده است، در کنار اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در تهدید مقام‌های تهران در به کارگیری خشونت علیه معترضان، با استقبال بخش بزرگی از متعرضان در داخل و خارج ایران همراه بوده است و بسیاری آن را وجه تمایز اعتراضات جاری از سال ۱۴۰۱ دانسته‌اند.

همه این‌ها در کنار تصاویر متعددی که به ویژه طی دو روز گذشته از اعتراضات شهرهای مختلف ایران مخابره شده است، می‌تواند نشان از گسترده شدن اعتراضاتی تلقی شود که به عقیده بسیاری آبستن «جدی‌ترین بحران جمهوری اسلامی» است.