کارشناسان: مذاکرات کاپ «دیگر جوابگوی اهداف» مقابله با بحران اقلیمی نیست

کارشناسان شناخته شده از جمله دبیرکل پیشین و مدیر سابق امور اقلیمی سازمان ملل می‌گویند که مذاکرات اقلیمی موسوم به کاپ «دیگر جوابگوی اهداف» مورد نظر نیست و به یک بازبینی فوری نیاز دارد.

این چهره‌ها در نامه‌ای به سازمان ملل می‌گویند که کشورهایی که از ترک تدریجی سوخت‌های فسیلی حمایت نمی‌کنند نباید میزبان این نشست‌ها باشند.

رئیس جمهور آذربایجان این هفته به رهبران جهان که برای اجلاس کاپ۲۹ در کشور او گرد آمده بودند گفت که گاز طبیعی «هدیه خداوند» است و او نباید برای عرضه آن در بازار مقصر شناخته شود.

این چند روز بعد از آن بود که بی‌بی‌سی گزارش داد یک مقام ارشد جمهوری آذربایجان ظاهرا از نقش خود در کاپ برای ترتیب دادن ملاقاتی برای بحث درباره معاملات سوخت فسیلی استفاده کرده است.

با اینکه توافق‌ در چارچوب این مذاکرات برای اقدامات عملی نیازمند پذیرش آن از سوی همه اعضا - تقریبا ۲۰۰ کشور - است، اما این مذاکرات در سال‌های اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته است.

توافق اقلیمی پاریس که در سال ۲۰۱۵ به امضا رسید، طرحی بلندمدت برای مهار افزایش دما را ترسیم می‌کند، و هدف آن این است که کشورها بکوشند میزان افزایش میانگین دما در قرن حاضر به ۱/۵ درجه محدود شود.

آنها همچنین توافق کرده‌اند که از سوخت‌های فسیلی در سیستم‌های انرژی فاصله بگیرند و تا سال ۲۰۳۰ حجم تولید انرژی تجدیدپذیر را سه برابر کنند.

گرچه نویسندگان نامه تازه به اهمیت این دستاوردها اشاره می‌کنند، اما احساس می‌کنند که فرآیند آهسته کاپ «دیگر جوابگوی اهداف مورد نظر» برای مقابله با یک بحران درحال شتاب اقلیمی نیست.

امضاکنندگان این نامه گفتند: «ساختار فعلی مذاکرات قادر به اعمال تغییرات لازم با سرعت و مقیاسی نیست که برای اطمینان از یک فرود اقلیمی ملایم برای بشریت ضروری است.»

بان کی مون، دبیرکل سابق سازمان ملل، کریستیانا فیگورس، مدیر سابق امور اقلیمی سازمان ملل و مری رابینسون، رئیس جمهور سابق ایرلند، از جمله امضاکنندگان این نامه هستند.

امسال احتمالا گرم‌ترین سال از زمان ثبت رکوردها خواهد بود، به طوری که انتشار گازهای گرمایشی همچنان در حال افزایش است، و سرعت ظاهر شدن آثار گرمایش اغلب از توانایی کشورها برای مقابله با آن بیشتر است.

یوهان راکستروم، دانشمند برجسته علوم اقلیم و از دیگر امضاکنندگان این نامه، گفت: «سیاره زمین در شرایط بحرانی است.»

«هنوز برای یک فرود ملایم فرصت داریم، اما این نیازمند یک فرآیند سیاست‌گذاری اقلیمی است که بتواند تغییرات را با سرعت و مقیاس تصاعدی لازم اعمال کند.»

یکی از دلایل مهم نگارش این نامه نگرانی‌ فزاینده در مورد برخی از کشورهای میزبان مذاکرات و توانایی آنها برای فراهم کردن امکان پیشرفت قابل توجه در مبارزه با افزایش دماست.

درست قبل از شروع آخرین کنفرانس کاپ، ضبط محرمانه‌ یک گفتگو نشان می‌دهد که النور سلطانوف، مدیر اجرایی تیم کاپ۲۹ جمهوری آذربایجان، در حال گفتگو با مردی است که خود را به عنوان یک سرمایه‌گذار بالقوه معرفی می‌کند. موضوع این گفتگو «فرصت‌های سرمایه‌گذاری» در شرکت دولتی نفت و گاز بود.

بعدا از آن الهام علی‌اف، رهبر این کشور، در این نشست از صادرات فعلی گاز آذربایجان و برنامه‌های خود برای افزایش تولید به میزان یک سوم در دهه آینده دفاع کرد.

او در جمع حضار در باکو گفت: «این هدیه‌ای از طرف خداست.»

او گفت: «هر منبع طبیعی اعم از نفت، گاز، باد، خورشید، طلا، نقره، مس، همه منابع طبیعی هستند.»

«و کشورها را نباید به خاطر داشتن آنها سرزنش کرد و نباید به خاطر آوردن این منابع به بازار سرزنش کرد چون بازار به آنها نیاز دارد، مردم به آنها نیاز دارند.»

استفاده از نفت و گاز از دلایل اصلی گرم شدن کره زمین است، و با سوزاندن آنها گازهای گلخانه‌ای مثل دی اکسید کربن آزاد می‌شود.

رئیس جمهور علی‌اف همچنین از فرانسه به خاطر ارتکاب «جنایات» استعماری و «نقض حقوق بشر» در سرزمین‌های دیگر انتقاد کرد.

بیان نظرات چنین پرحرارتی از سوی رهبر یک کشور میزبان کاپ اتفاقی نادر است، جایی که هدف نشست ایجاد اجماع در مورد چگونگی مقابله با افزایش دما است.

نویسندگان نامه همچنین نگران روند انتخاب میزبانان اجلاس کاپ هستند. قبل از آذربایجان، یک تولیدکنند بزرگ دیگر نفت، امارات متحده عربی، میزبان این اجلاس بود.

کریستیانا فیگورس، مدیر سابق برنامه اقلیمی سازمان ملل، گفت: «در آخرین کاپ، شمار لابی‌گران سوخت‌های فسیلی از شمار نمایندگان موسسات علمی، جوامع بومی و کشورهای آسیب‌پذیر بیشتر بود».

«ما نمی‌توانیم بدون اصلاح قابل توجه فرآیند کاپ به یک انتقال عادلانه امیدوارم باشیم، چون کسانی که بیشتر از همه دستخوش بوده‌اند باید امکان حضوری عادلانه را داشته باشند.»

نویسندگان این نامه می‌گویند که کشورهای میزبان «باید همت زیادی برای حفظ اهداف توافق پاریس از خود نشان دهند.»

آنها همچنین خواهان برگزاری نشست‌های کاپ در ابعاد کوچکتر اما به دفعات بیشتر هستند و می‌گویند باید پاسخگویی روشنی در قبال وعده‌هایی که قبلا داده شده وجود داشته باشد.