ماه‌ها برنامه‌ریزی آمریکا و اسرائیل برای هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی ایران

علی خامنه ای

منبع تصویر، Iranian Leader Press Office/Anadolu via Getty Images

    • نویسنده, گوردون کوررا
    • شغل, تحلیلگر امنیتی
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه
تصویری از آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در کنار پرچم‌های ایران، شمع‌ها و دفتر تسلیت در مسجدی در کیپ تاون به نمایش گذاشته شده است.

منبع تصویر، Getty Images

حمله‌ای که به کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، انجامید نه آن‌گونه که انتظار می‌رفت در میانه شب، بلکه در میانه صبح رخ داد.

این به آن دلیل بود که آمریکا و اسرائیل تصمیم گرفتند از یک اطلاعات حیاتی که چند ساعت پیش از آن دریافت کرده بودند استفاده کنند.

ماه‌ها بود که آنها در انتظار لحظه‌ای مناسب بودند که مقام‌های ارشد ایرانی ممکن است در جلسه‌ای حضور داشته باشند و دریافتند که علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی قرار است صبح شنبه در مجموعه‌ای در مرکز تهران حضور داشته باشد.

آنها همچنین موقعیت دیگر مقام‌های ارشد نظامی و اطلاعاتی را که هم‌زمان در حال جلسه بودند، شناسایی کرده بودند.

ماه‌ها بود که آمریکا و اسرائیل تحرکات رهبر جمهوری اسلامی را زیر نظر داشتند. روش‌های دقیقی که آنها به کار گرفتند محرمانه است، هرچند دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پستی در شبکه‌های اجتماعی به آنها اشاره‌ای کرد.

آقای ترامپ گفت: «او نتوانست از دستگاه‌های اطلاعاتی و سامانه‌های رهگیری بسیار پیشرفته ما بگریزد.»

این می‌توانسته بر مبنای گزارش‌های یک منبع انسانی باشد، اما به احتمال زیاد ناشی از ردیابی فنی افراد ایرانی بوده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، با کلاه سفید مخصوص آمریکا، در حالی که به سخنان جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) گوش می‌دهد، در جلوی میز نشسته است و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و سوزی وایلز، رئیس کارکنان کاخ سفید، دور میز نشسته‌اند.

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، ترامپ و تیمش رویدادها را از مار آ لاگو زیر نظر داشتند

در جنگ ۱۲ روزه در ژوئن گذشته، اسرائیل دانشمندان و مقام‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران را هدف قرار داد و گزارش شد که از نفوذ به سامانه‌های مخابراتی و تلفن همراه برای درک جابه‌جایی افراد استفاده کرده است.

این شامل ردیابی تحرکات محافظانی بود که با مقام‌های کلیدی مرتبط بودند.

در بلندمدت، این کار می‌تواند به ایجاد «الگوی رفتاری» کمک کند تا فعالیت‌ها پیش‌بینی و درک شود و همچنین برای یافتن لحظات آسیب‌پذیری جست‌وجو شود.

ایران می‌دانست که رهبر جمهوری اسلامی در تیررس دشمنانش قرار دارد و بنابراین ناکامی در شناسایی و رفع این آسیب‌پذیری‌ها نشان‌دهنده یک شکست عمیق برای امنیت و ضد جاسوسی ایران است یا نشان‌دهنده توانایی اسرائیل و آمریکا برای ادامه تطبیق روش‌های خود و یافتن راه‌های جدید برای رهگیری.

ایرانی‌ها همچنین ممکن است محاسبه کرده باشند که حمله در روشنایی روز کمتر محتمل است.

در این مورد، به نوشته نیویورک تایمز، اطلاعات، که منشا خارجی داشت، از سوی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) فراهم شد اما برای اجرای حمله واقعی در اختیار اسرائیل قرار گرفت.

نشانه‌ها حاکی از آن است که تقسیم کار وجود داشته است. به این معنا که اسرائیل بر حملاتی برای هدف قرار دادن رهبری کشور تمرکز داشت و آمریکا بیشتر بر اهداف نظامی تمرکز می‌کرد.

اهمیت ماجرا در این بود که اطلاعات به‌ دست‌ آمده با اطلاع قبلی کافی از رفت‌وآمدهای رهبر و دیگر مقام‌ها خبر می‌داد و امکان برنامه‌ریزی حمله با جت‌های مجهز به موشک‌های دوربرد را فراهم می‌کرد.

به‌جای یک حمله واحد برای حذف راس هرم، قرار بود این عملیات به‌عنوان نشانه‌ای برای آغاز یک کارزار گسترده‌تر عمل کند و زمان اجرای آن نیز جلو انداخته شد تا از فرصت به‌وجودآمده استفاده شود.

حدود دو ساعت طول می‌کشد تا جنگنده‌های اسرائیلی به تهران برسند، اما مشخص نیست آنها از چه فاصله‌ای مهمات خود را شلیک کردند.

گزارش شده است زمانی که تصمیم گرفته شد، جنگنده‌های اسرائیلی از ۳۰ بمب برای حمله به این مجموعه در حدود ساعت ۰۹:۴۰ به وقت محلی استفاده کردند.

توضیح ویدئو، ویدیوهایی که به صورت آنلاین به اشتراک گذاشته شده‌اند، پیامدهای حملات را نشان می‌دهند

این ممکن است به این دلیل بوده باشد که رهبر جمهوری اسلامی همچنان برای حفاظت از خود از پناهگاهی زیرزمینی در زیر این مجموعه استفاده می‌کرد (هرچند بنا بر گزارش‌ها نه از عمیق‌ترین پناهگاه‌هایی که حکومت در اختیار دارد.)

ممکن بود برای اطمینان از اصابت به هدف، به استفاده از چند نوع مهمات نیاز بوده باشد تا بتوانند به اندازه کافی در عمق نفوذ کنند.

مکان‌های دیگری در پایتخت ایران نیز هدف قرار گرفتند، از جمله دفتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور که او بعدا بیانیه‌ای منتشر کرد و گفت در امان است.

ایران تایید کرد چند مقام ارشد دفاعی ایران کشته شده‌اند، از جمله علی شمخانی، دبیر شورای دفاع، سرتیپ عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع و سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

زمانی که جنگنده‌ها حمله کردند، در مارالاگو در فلوریدا نیمه‌شب بود. جایی که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ به همراه شماری از مقام‌های ارشدش گرد هم آمده بودند تا رویدادها را زیر نظر داشته باشند.

چندین ساعت طول کشید تا کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی تائید و اعلام شود.

با این حال، ایران برای این احتمال آماده شده بود و گزارش‌ها حاکی از آن است که طرح‌های جانشینی نه فقط برای آقای خامنه‌ای بلکه برای مجموعه‌ای از مقام‌های ارشد نیز از پیش تنظیم شده بود.

این بدان معناست که هنوز روشن نیست کشتن او چه معنایی برای مسیر این درگیری خواهد داشت.