اولین کنفرانس خبری پنتاگون؛ «مرگبارترین عملیات هوایی تاریخ آمریکا» و ابهام درباره دامنه و هزینه جنگ پیش رو

نزدیک به ۵۷ ساعت بعد از آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائيل در ایران، پنتاگون در اولین کنفرانس خبری خود «عملیات خشم حماسی» را ‎«مرگبارترین، پیچیده‌ترین و دقیق‌ترین عملیات هوایی تاریخ آمریکا» خواند. جنگی گسترده با اهداف ظاهرا محدود که قرار است «توان موشکی و پهپادی ایران، نیروی دریایی و زیرساخت‌های هسته‌ای آن را نابود کند» اما پنتاگون می‌گوید که توهمی درباره دشواری آن ندارد.

اگرچه پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در این نشست سعی داشت به سبک معمول خود با استفاده از زبانی احساسی و استفاده از مفاهیمی مثل «انتقام»، «مرگ برای دشمن»، «صلح از موضع قدرت» و «روحیه جنگجو» این عملیات را نبردی حماسی و ایدئولوژیک جلوه بدهد ژنرال دن کین، رئيس ستاد مشترک نیروهای نظامی آمریکا، اظهارات خود را به اطلاعات تخصصی نظامی و غیرسیاسی، محدود نگاه داشت.

ژنرال کین، گفت: «این یک عملیات یک‌شبه نیست. تحقق اهداف نظامی‌ که برای سنتکام و نیروی مشترک تعیین شده، زمان می‌برد و در برخی موارد کاری سخت و فرسایشی خواهد بود. ما انتظار تلفات بیشتری را داریم.»

در عین حال با وجودی که آقای هگست متنی از پیش تهیه شده را روبروی خود داشت پراکندگی‌ها و ناهماهنگی‌هایی، هم میان گفته‌های خود او و هم میان مواضعش با گفته‌های دونالد ترامپ، رئيس جمهورآمریکا، به چشم می‌خورد.

با وجودی که رئيس جمهور آمریکا از «تهدید آنی» از سوی ایران به عنوان دلیل آغاز این عملیات عنوان کرد آنچه از وزیر دفاع آمریکا شنیدیم مروری بر تاریخ تخاصمات با ایران بود و هیچ شاهد و سندی از «آنی بودن تهدید ایران» ارائه نکرد. در حالی که رئيس جمهوری آمریکا از آمادگی خود برای ادامه مذاکرات با ایران صحبت کرده وزیر دفاع او رسما اعلام کرد که رژیم ایران دیگر «نیست» و از عنوان «رژیم سابق» برای ارجاع به جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد.

آقای هگست گفت که «این جنگ برای تغییر رژیم نیست اما رژیم تغییر کرد و جهان جای بهتری است.»

او در عین حال در پاسخ به منتقدان از کشیده شدن پای آمریکا به یک جنگ طولانی دیگر گفت «بس کنید. این (جنگ) عراق نیست. بی‌پایان هم نیست.»

وزیر دفاع آمریکا گفت دونالد ترامپ تلاش‌ دولت‌های پیش از خود را برای بازسازی کشورهایی مثل عراق و افغانستان «احمقانه» می‌داند و هدف از عملیات فعلی را بر خلاف آن تلاش‌ها دانست: «ماموریتی ویرانگر و قاطع (برای) نابودی تهدید موشکی و نبود بمب هسته‌ای.» عباراتی که اگرچه ممکن است به معنی عدم اعزام نیروهای پیاده‌نظام آمریکایی به خاک ایران و عدم مشارکت آمریکا در روند بازسازی یا «کشورسازی» پس از جنگ تعبیر شود اما وزیر دفاع حاضر نشد مستقیما درباره احتمال اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران اظهار نظر کند.

او گفت در حال حاضر نیروی نظامی آمریکایی در خاک ایران نیست اما «ما وارد این بازی نمی‌شویم که ریز‌به‌ریز بگوییم چه کار خواهیم کرد و چه کار نخواهیم کرد.» او افزود «لازم نیست ۲۰۰ هزار نیرو را وارد کنیم و ۲۰ سال بمانیم. آیا در این مسیر جسور خواهیم بود؟ قاطع خواهیم بود؟ ماه‌ها و ماه‌ها برای نوع آثاری که می‌خواهیم به جا بگذاریم برنامه‌ریزی می‌کنیم؟ قطعاً همین‌طور است.»

همزمان این نشست خبری پرسش‌های مهمی را بی‌پاسخ گذاشت: هیچ آماری درباره تلفات غیرنظامیان و خسارت زیرساختی در ایران ارائه نشد، در باره سهم باقی‌مانده از توان موشکی دوربرد ایران شفافیتی وجود نداشت، و در پاسخ به سؤال درباره «استراتژی خروج» آنچه تکرار شد این بود که شرایط و زمان‌بندی جنگ «بر اساس تصمیم رئیس‌جمهور» تعیین خواهد شد.

روایت امروز پنتاگون آمیخته‌ای بود از نمایش قدرت و اعتمادبه‌نفس نظامی در کنار ابهامی جدی درباره دامنه واقعی درگیری. یک ابهام دیگر، این‌که این عملیات «محدود» تا چه حد می‌تواند در عمل طولانی‌تر و پرهزینه‌تر از آن‌چه امروز در پنتاگون ترسیم شد، ادامه پیدا کند.