چین، ایران و روسیه در آب‌های «نزدیک چابهار» رزمایش مشترک برگزار می‌کنند

وزارت دفاع چین اعلام کرد این کشور در روزهای آینده با ایران و روسیه یک رزمایش مشترک دریایی برگزار می‌کند.

وزارت دفاع چین با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد این رزمایش در آبهای نزدیک ایران برگزار می‌شود.

خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران می‌گوید این رزمایش مشترک دریایی روز دوشنبه ۱۸ اسفند (۱۰ مارس) و در آبهای جنوب شرقی ایران و در نزدیکی بندر چابهار آغاز می‌شود.

رزمایش مشترک دریایی ایران و روسیه و چین در سال‌های گذشته به طور مستمر و سالانه برگزار شده است.

با این حال رزمایش فعلی در شرایطی برگزار می‌شود که اسرائیل و آمریکا در ماه‌های گذشته بارها تهدید کرده‌اند که حمله نظامی به ایران یکی از گزینه‌هایی است که برای مهار برنامه هسته حکومت جمهوری اسلامی در نظر دارند.

با آغاز ریاست جمهوری دونالد ترامپ این تهدیدها افزایش یافته است.

خبر رزمایش جدید ایران و روسیه و چین یک روز پس از آن منتشر می‌شود که رهبر ایران به دنبال نامه دونالد ترامپ، پیشنهاد رئیس‌جمهوری آمریکا برای مذاکره را «تحکم‌آمیز» خواند.

اگرچه پیشتر عباس عراقچی وزیر خارجه ایران گفته است ایران «هنوز» نامه‌ دونالد ترامپ خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای را دریافت نکرده است.

دو روز پیش، دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در نشست خبری در اتاق کارش در کاخ سفید که عمدتا به وضعیت اقتصادی آمریکا اختصاص یافته بود، گفت «به زودی خبرهای درباره ایران می‌شنوید. خیلی زود.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از ارسال نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای خبر داده بود که او را به مذاکره دعوت کرده است. در آن زمان هم نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد به رسانه‌ها اعلام کرد که هیچ نامه‌ای از دونالد ترامپ دریافت نکرده است.

در پی انتشار این اخبار، آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران در تازه‌ترین موضع‌گیری خود از اصرار «دولت‌های قلدر» برای مذاکره انتقاد کرد و کشورهای اروپایی را نیز بابت انتقاد از عدم اجرای تعهدات برجامی ایران «بی‌چشم و رو» خواند.

در پی اظهارات رهبر ایران، کاخ سفید به‌سرعت به این سخنان واکنش نشان داد.

برایان هیوز، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در بیانیه‌ای گفت: «ما امیدواریم که رژیم ایران مردم و منافع خود را بر تروریسم مقدم بشمارد.»

خبرگزاری رویترز در خبری نوشت که برایان هیوز تقریبا کلمه به کلمه این هشدار ترامپ را تکرار کرد که مسئله برنامه اتمی ایران یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا نظامی.

ترامپ درباره چگونگی مواجهه با ایران گفته بود: «دو راه وجود دارد: نظامی یا رسیدن به توافق.»

ایران در هفته‌های گذشته بارها بر موضع خود تاکید کرده است.

موضع سرسختانه‌ ایران برای عدم مذاکره مستقیم با آمریکا تنها چند روز پس از آن شدت گرفت که دونالد ترامپ به فاصله کوتاهی پس از آغاز به کار بخشنامه «فشار حداکثری» علیه ایران را اعلام کرد.

این بخشنامه که در راستای منافع ملی آمریکا تنظیم شده است، رفتار ایران را تهدیدی علیه منافع ملی این کشور تلقی می‌کند.

دفاع چین از افزایش بودجه نظامی

همزمان چین از افزایش بیش از ۷ درصدی بودجه نظامی خود به‌عنوان امری «محدود و معقول» دفاع کرده است.

وو کیان، سخنگوی ارتش چین، در دفاع از این افزایش بودجه گفت که «جهان مکانی صلح‌آمیز» نیست.

چین چندین دهه است که در حال تقویت توانایی‌های نظامی خود همزمان با توسعه اقتصادی در بخش‌های مختلف این کشور است.

بودجه دفاعی این کشور در سال جاری ۲۵۰ میلیارد دلار خواهد بود که با وجود افزایش ۷ درصدی همچنان حدود یک سوم هزینه‌های نظامی ایالات متحده آمریکا است.

یک سخنگوی دولت چین گفته است یکی از اولویت‌های این کشور اتحاد با تایوان است که پکن آن را قلمرو خود می‌داند.

او گفت ما در حال افزایش فشار - بر تایوان - و تنگ‌تر کردن حلقه محاصره هستیم.

سابقه رزمایش‌های مشترک ایران و چین و روسیه

این نخستین بار نیست که ایران و روسیه و چین با یکدیگر مانور مشترک دریایی برگزار می‌کنند اما ایران و چین پس از حمله روسیه به اوکراین به‌دلیل کمک و همکاری نظامی با مسکو زیر فشار قرار داشتند.

در اسفند ۱۴۰۱ هم این سه کشور مانور دریایی چهار روزه‌ای برگزار کردند.

درست یکسال پیش از آن هم ایران و روسیه و چین رزمایشی در منطقه شمال اقیانوس هند برگزار کرده بودند. در رزمایش سه کشور که «رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۲» نام داشت، هم نیروی دریایی ارتش ایران و هم سپاه پاسداران حضور داشتند.

محل برگزاری این رزمایش‌ها در دریای عمان و در مسیر خلیج فارس و تنگه هرمز انتخاب شده‌ است، آبراهی استراتژیک برای تامین نفت بازارهای جهانی، آبراهی که حدود یک پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند.

پس از عضویت دائم ایران در پیمان‌های امنیتی و سیاسی و اقتصادی شانگهای و بریکس، حکومت ایران رابطه نزدیک‌تری با این دو قدرت جهانی برقرار داشته است.

اخیرا، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران پس از دیدار با سرگئی لاوروف همتای روس خود در نشستی خبری در تهران گفت: «ایران درباره پرونده هسته‌ای خود با آمریکا مذاکره مستقیم نخواهد کرد» و در موضوع هسته‌ای «با هماهنگی روسیه و چین حرکت» خواهد کرد.

در همین حال روسیه هم در هفته‌های گذشته مذاکرات مستقیمی را با آمریکا پیش برده و تاکید کرده است دو کشور در جریان مذاکرات خود در ریاض درباره ایران هم رایزنی‌هایی کرده‌اند.

در ماه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی هم ایران و روسیه سرانجام پیمان همکاری راهبردی را با یکدیگر امضا کردند. بنابر اعلام سخنگوی کرملین، این سند «روابط نظامی،‌ سیاسی،‌ تجاری و اقتصادی تهران و مسکو را تقویت خواهد کرد».

حدود یک سال پیش، ینس استولتنبرگ دبیرکل پیشین ناتو درباره «اتحاد حکومت‌های اقتدارگرا» گفت و هشدار داد که این کشورها «همکاری نزدیک‌تری» علیه دموکراسی‌های غربی در پیش گرفته‌اند.

ینس استولتنبرگ به بی‌بی‌سی گفت که روسیه، ایران، چین و کره شمالی بیش از پیش با هم متحد و همسو شده‌اند.