ایران و عربستان سعودی برای ازسرگیری روابط توافق کردند

نمایندگان ایران و چین و عربستان

منبع تصویر، Nour News

رسانه‌های رسمی ایران و عربستان سعودی می‌گویند که دو کشور برای ازسرگیری روابط دوجانبه توافق کرده‌اند و وزیران خارجه دو کشور برای بازگشایی سفارت‌ها به‌زودی با یکدیگر دیدار خواهند کرد.

این توافق با میانجیگری چین به‌دست آمده است. آمریکا با لحنی محتاطانه از این خبر استقبال کرده است. یک مقام ارشد شبه‌نظامیان حوثی گفته‌ عادی‌سازی روابط ایران و عربستان برای بازگشت امنیت به منطقه ضروری است.

در بیانیه سه‌جانبه ایران، عربستان و چین از «ابتکار شایسته جناب آقای شی جین‌پینگ، رئیس جمهوری خلق چین» برای گفت‌وگو و حل اختلافات تهران و ریاض ستایش شده است.

این بیانیه می‌گوید:‌ «در نتیجه‌ گفت‌وگوهای انجام شده، جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی عربستان سعودی توافق کردند ظرف حداکثر دو ماه، روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفته و سفارت‌خانه‌ها و نمایندگی‌ها را بازگشایی کنند.»

پس از آن که عده‌ای از افرادی که خود را بسیجی و حزب‌اللهی معرفی می‌کردند در سال ۱۳۹۴ به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن در مشهد حمله کردند، روابط دو کشور قطع شد. حمله آنان به سفارت عربستان در اعتراض به اعدام یک روحانی سرشناس شیعه بود.

علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مساعد بن‌محمد عیبان‌، مشاور امنیت ملی عربستان سعودی و وانگ ئی، رئیس دفتر کمیسیون مرکزی امور خارجی حزب کمونیست چین از طرف سه کشور بیانیه را امضا کرده‌اند.

در این بیانیه ایران و عربستان بر «احترام به حاکمیت و عدم دخالت درامور داخلی یکدیگر» تاکید کرده‌اند.

علی شمخانی، به نورنیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران، گفته:‌ «رفع سوءتفاهم‌ها و نگاه رو‌به‌آینده در روابط تهران-ریاض، قطعا توسعه ثبات و امنیت منطقه‌ای و افزایش همکاری کشورهای حوزه خلیج فارس و جهان اسلام را برای مدیریت چالش‌های موجود به‌دنبال خواهد داشت.»

ایران و عربستان از عراق و عمان هم برای تلاش‌هایشان در مسیر حل اختلافات دو کشور تشکر کرده‌اند.

به گزارش تسنیم آقای شمخانی در تماسی تلفنی با نخست وزیر عراق، از «زحمات آن کشور در میزبانی پنج دور گفت‌وگوهای ایران و عربستان» تشکر کرده است.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، گفته «بازگشت روابط طبیعی میان جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی» به ایجاد «ظرفیت‌های بزرگی» برای دو کشور منجر خواهد شد.

او سیاست خارجی دولت ابراهیم رئیسی را ستایش کرده و گفته است «سیاست همسایگی» در این دولت پیش می‌رود.

یک سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید به رویترز گفته است:‌ «ما به طور کلی از هر تلاشی برای کمک به پایان جنگ در یمن و تنش‌زدایی در خاورمیانه استقبال می‌کنیم. تنش‌زدایی و دیپلماسی در کنار بازدارندگی ستون‌های کلیدی سیاست منطقه‌ای رئیس جمهور بایدن هستند.»

جنگ یمن از دامنه‌دارترین موضوعات مورد اختلاف ایران و عربستان بوده است.

ایران حامی شبه‌نظامیان حوثی است که صنعا، پایتخت، را در دست دارند. عربستان هم به حمایت از عبدربه منصور هادی، نخست وزیری که از صنعا گریخت، با ائتلافی از چند کشور دیگر اسلامی وارد جنگ علیه حوثی‌ها شده است.

مذاکره‌کننده ارشد شبه‌نظامیان حوثی از عادی‌سازی روابط میان تهران و ریاض استقبال کرده است.

محمد عبدالسلام در توییتر نوشته:‌ «منطقه به ازسرگیری روابط عادی کشورها نیاز دارد تا امت اسلامی بتواند امنیتی را که به واسطه مداخلات خارجی از دست داده احیا کند.»

در ادامه واکنش‌ها به این تحول بزرگ در منطقه، حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، هم گفته است: « این تحول خوبی است. دلیل رضایت ما از این اتفاق این است که اطمینان داریم که این تحول به ضرر مردم منطقه نیست، بلکه به نفع آنها خواهد بود.» آقای نصرالله اضافه کرد: «بدون شک روابط سالم این دو کشور نه تنها به سود ما، که به سود مردم یمن و سوریه، و در کل به نفع نیروی مقاومت نیز خواهد بود.»

خط خاکستری

گاهشمار روابط ایران و عربستان سعودی پس از انقلاب ۱۳۵۷

  • ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷: در هنگام جنگ ایران و عراق، عربستان علنا اعلام بی‌طرفی کرد، اما گزارش‌هایی منتشر شده بود که، از طریق ۳ بندر خود، تجهیزات نظامی به عراق می‌فرستد.
  • ۱۳۵۹: درگیری حجاج ایرانی با پلیس شهرهای مکه و مدینه به دنبال سردادن شعارهای سیاسی.
  • ۱۳۵۹: کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عمان و بحرین، در پاسخ به تهدیدهای امنیتی ایران، شورای همکاری خلیج فارس را تشکیل دادند.
  • ۱۳۶۲: ایران در جریان جنگ نفتکش‌ها، به یک نفتکش سعودی در آب‌های عربستان حمله می‌کند و در ادامه عربستان سعودی نیز یک موشک فانتوم ایرانی را بر فراز آب‌های عربستان سرنگون می‌کند.
  • ۱۳۶۶: درگیری زائران شیعه عمدتا ایرانی با پلیس عربستان در مراسم حج سالانه منجر به ازدحام جمعیت شد. گفته می‌شود در این درگیری‌ها حداقل ۴۰۰ نفر از جمله بیش از ۲۰۰ ایرانی کشته شدند. معترضان ایرانی به سفارت عربستان و کویت در تهران حمله کردند.
  • ۱۳۶۷: عربستان سعودی در ادامه تنش‌ها در ارتباط با حجاج، روابطش را با ایران قطع کرد.
  • ۱۳۶۷: ایران در واکنش به کاهش تعداد مجوز برای حجاج ایرانی، این مراسم را ۲ سال تحریم کرد.
دو کشور تصمیم به برقراری ارتباط گرفتند

منبع تصویر، REUTERS/EPA

  • ۱۳۷۰: دو کشور روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفتند.
  • ۱۳۷۶: شاهزاده عبدالله به عنوان بلندپایه‌تربن مقام سعودی پس از انقلاب، در اجلاس سران همکاری کشورهای اسلامی در تهران شرکت کرد.
  • ۱۳۷۶: اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت، در سفری ۱۰ روزه به عربستان رفت.
  • ۱۳۷۸: محمد خاتمی، نیز به عنوان اولین رئیس دولت پس از انقلاب، به این کشور سفر کرد.
  • ۱۳۸۰: دو کشور یک پیمان امنیتی برای مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر امضا کردند.
  • ۱۳۹۰: در پی کشیده شدن بهار عربی به بحرین، مقامات سعودی، ایران را به تحریک معترضان در بحرین متهم کردند.
  • ۱۳۹۰: وزارت دادگستری آمریکا دو ایرانی را به تلاش برای قتل «عادل‌ جبیر»، سفیر عربستان در آمریکا متهم کرد.
  • ۱۳۹۱: مقامات عربستان ایران را به تحریک معترضان شیعه در مناطق شرقی و عمدتا شیعه‌نشین این کشور متهم کردند.
  • ۱۳۹۲: مقامات سعودی حکم اعدام نمر باقر النمر، روحانی شیعه را صادر کردند. مقامات ایران به این حکم شدیدا اعتراض کردند.
  • ۱۳۹۳: عربستان سعودی در پاسخ به «حمایت ایران» از حوثی‌ها، بمباران یمن را آغاز کرد.
  • ۱۳۹۴: ازدحام جمعیت در مراسم حج سالانه باعث کشته شدن دست‌کم ۲۰۰۰ نفر، از جمله صدها ایرانی شد. تهران، ریاض را به سوءمدیریت متهم و تهدید به اقدام قانونی کرد.
معترضان خشمگین ایرانی بخشی از سفارت عربستان را در تهران به آتش کشیدند و وارد محوطه آن شدند

منبع تصویر، EPA

توضیح تصویر، معترضان خشمگین ایرانی بخشی از سفارت عربستان را در تهران به آتش کشیدند و وارد محوطه آن شدند
  • ۱۳۹۴: عربستان سعودی شیخ النمر را اعدام کرد. در ایران، معترضان خشمگین بخشی از سفارت عربستان را در تهران به آتش کشیدند و وارد محوطه آن شدند. همزمان، تلاش‌های مشابهی نیز در مقابل کنسولگری عربستان در مشهد صورت گرفت. در مقابل عربستان به همراه چند کشور دیگر روابط خود را با ایران قطع کردند.
  • ۱۳۹۴: دو کشور نتوانستند بر سر امنیت و تدارکات مراسم حج به نتیجه برسند و در نتیجه ایران هیچ زائری به حج نفرستاد.
  • ۱۳۹۴: ایران گفت جنگنده‌های سعودی با شلیک راکت به حومه سفارت ایران در صنعا، خساراتی به ساختمان این سفارت وارد کردند.
  • ۱۳۹۶: ایران، ریاض را مسئول حمله تروریستی به مجلس شورای اسلامی و مقبره آیت‌الله خمینی دانست.
  • ۱۳۹۶: ایران، گارد ساحلی عربستان را در ماجرای شلیک به ماهی‌گیران ایرانی مسئول دانست.
  • ۱۳۹۶: پس از ۲ سال، حجاج ایرانی به مراسم حج رفتند.
  • ۱۳۹۶: پس از حمله موشکی حوثی‌ها به خاک عربستان، این کشور ایران را مسئول این حمله دانست.
  • ۱۳۹۷: ریاض تهدید کرد در صورت دستیابی تهران به سلاح اتمی، ریاض هم این کار را خواهد کرد.
  • ۱۳۹۸: ایران گفت عادی‌سازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل را با هدف حضور اسرائیل در خلیج فارس تحمل نخواهد کرد.
  • ۱۳۹۸: عربستان، ایران را مقصر حملات پهپادی به مجموعه پالایشگاهی بزرگ بقیق و میدان نفتی حقل خریص عربستان دانست.
حمله به تاسیسات نفتی سعودی باعث کاهش موقت تولید این کشور و افزایش بهای نفت در بازار جهانی شد

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، حمله به تاسیسات نفتی سعودی باعث کاهش موقت تولید این کشور و افزایش بهای نفت در بازار جهانی شد
  • ۱۳۹۸: ایران تایید کرد که با دو موشک، به یک نفتکش ایرانی در دریای سرخ، نزدیک به سواحل عربستان سعودی حمله شده است.
  • ۱۴۰۰: به گزارش فایننشال تایمز، دو کشور در بغداد گفت‌وگو مستقیم انجام دادند.
  • ۱۴۰۰: رسانه‌های ایران گزارش دادند که دفتر نمایندگی ایران نزد سازمان همکاری اسلامی با اعزام سه دیپلمات، پس از شش سال در جده عربستان بازگشایی شد.
  • ۱۴۰۰: وزیر امور خارچه ایران از دیدار با همتای سعودی خود در اردن خبر داد.