بحران اخراج مهاجران؛ روزنامه جنگ پاکستان: برخی مقامهای کابینه طالبان «شناسنامه پاکستانی» دارند
منبع تصویر، Getty Images
بحران اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان تشدید شده است، هزاران نفر از جمله زنان و کودکان به دو گذرگاه مرزی تورخم و اسپینبولدک در حال ورود به کشورند، شمار زیادی از آنها سالها در پاکستان زندگی کردهاند و جایی در افغانستان ندارند.
سلیم صافی، خبرنگار معروف پاکستانی در روزنامه اردو زبان «جنگ»، امروز در مطلبی نوشته است بعضی مقامهای کابینه طالبان «تذکره پاکستانی» دارند؛ در حالی که هدف موج اخیر اخراج مهاجران دستهای است که در دو سال اخیر گریختهاند که به اعتقاد آقای صافی «شایسته همدردی» هستند.
این در حالیست که دیروز محمد حسن آخوند، نخستوزیر طالبان و محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، از اخراج اجباری مهاجران بهشدت انتقاد کردند و آن را «ظالمانه خواندند.»
اما سلیم صافی نوشته است: «براساس تخمینها، بیش از پنج هزار طالبان اسناد پاکستانی را بهدست آوردهاند و بعضی از افرادی که در کرسیهای کابینه امارت اسلامی [حکومت طالبان] تکیه زدهاند، هم اسناد پاکستانی دارند»؛ مانند ملا اختر منصور، دومین رهبر طالبان که با «پاسپورت پاکستانی» در مسیر بازگشت از ایران هدف حمله پهپادی آمریکا قرار گرفت و کشته شد.
او میپرسد «آیا شناسنامهها و اسناد این دسته باطل شدهاند و اطلاعات آنها در اختیار ادارات محلی پلیس قرار داده شده است؟»
آقای صافی مهاجران افغان در پاکستان را به ۸ دسته تقسیمبندی کرده است؛ دسته اول پشتونهایی که اجدادشان قبل از تأسیس پاکستان مهاجرت کردهاند. دسته دوم کسانی که پیش از ۱۹۷۹ آمدند و «اکثر آنها اصالتاً عشایر/کوچی» هستند. این افراد هم شهروندان عادی پاکستان شدهاند. تابعیت پاکستانی دارند و بخشی از جامعه پاکستان شدهاند.
دسته سوم پناهندگانی هستند که پس از حمله شوروی به افغانستان آمدند. دولت پاکستان به خاطر حضور آنان، کمکهای قابل توجهی را به نام آنها دریافت کرده است. دسته چهارم، افغانهایی هستند که اکثراً وابسته به حزب خلق و پرچم بودند که پس از سرنگونی حکومت نجیبالله در افغانستان و پیروزی مجاهدین به پاکستان آمدند.
دسته پنجم مهاجران عادی که در دوره اول حکومت طالبان به پاکستان آمدند. بعضی از آنها پس از پایان ۱۱ سپتامبر و سقوط طالبان به افغانستان بازگشتند.
به گفته سلیم صافی، دسته هفتم، افغانهای عادی ضد طالباناند که در حکومتهای حامد کرزی و اشرف غنی کار میکرند، روزنامهنگاران و هنرمندانی هستند که پس از تسلط طالبان به پاکستان آمدند. آنها یا نمیتوانند تحت رژیم طالبان زندگی کنند یا میترسند که اگر برگردند، طالبان آنها را به زندان بیندازد یا بکشد.
دسته هشتم افغانهایی هستند که آمریکا و دیگر کشورهای غربی به آنها وعده پناهندگی دادهاند، و موقتا به پاکستان رفتهاند، اما این کشورها هنوز برای آنها ویزا صادر نکردهاند .
او نوشته است: «از زمانی که دولت پاکستان در واکنش به همکاری نکردن امارات اسلامی [حکومت طالبان] در موضوع تحریک طالبان پاکستان تصمیم به اخراج همه افغانهای مقیم غیرقانونی گرفت، بیشترین نگرانیها [اخراج] حامیان طالبان نیستند، بلکه کسانی هستند که در دستههای هفتم و هشتم قرار میگیرند.»
وزارت امور مهاجران طالبان امروز خبر داد که از نیمه شب گذشته حدود ۵۷ هزار مهاجر برگشتی از گذرگاه تورخم وارد شدهاند.
در خبرنامه این وزارت آمده است، براساس آمار کمیته «تثبیت و استقبال» در مرز تورخم، از نیمهشب جمعه تا صبح شنبه «۵۶ هزار و ۸۷۲ تن» مهاجران «به طور جبری» وارد کشور شدهاند.
در میان این افراد ۷۱۰۹ خانواده هم هستند.
پاکستان از روز چهارشنبه، اول نوامبر دستگیری و اخراج اجباری پناهندگان و مهاجران فاقد مدارک در این کشور را آغاز کرده است.
وزارت امور مهاجران طالبان میگوید برای برگشت کنندگان در تورخم غذا توزیع کرده است.
اخراج اجباری حدود ۱.۷ میلیون مهاجر افغان از پاکستان ممکن است به بحران تازه بشری تبدیل شود. سازمانهای بینالمللی خواستار توقف این روند به ویژه پناهندگان گریخته از طالبان شدهاند.
منبع تصویر، Getty Images
موج بازگشت اجباری و داوطلبانه از ایران
در همین حال، این وزارت میگوید در گذرگاه مرزی اسلام قلعه در هرات با ایران نیز روز جمعه ۴۱۹۰ تن از مهاجران به صورت «اجباری یا داوطلبانه» برگشتهاند.
در همین حال، امروز، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان در راس هیئتی بلندپایه وارد ایران شد. ظاهرا یکی از خواستههای او از تهران، مدارای بیشتر با مهاجران در این کشور در اوج بحران اخراج اجیاری از پاکستان است.
محمود پارسافر، جانشین فرمانده مرزبانی استان خراسان رضوی، به خبرنگاران گفته است «مرزبانان هنگ مرزی تایباد در چهار روز پنجشنبه ۱۵ هزار و ۴۷۲ نفر از اتباع غیرمجاز کشور افغانستان را از مرز دوغارون تحویل نماینده افغانستان دادند.»
به گزارش ایرنا، حدود ۳۲۸ هزار مهاجر افغانستانی که غیرقانونی طی نیمه نخست امسال در ایران حضور داشتنند از مرزهای خراسان رضوی به کشورشان بازگردانده شدند.
استان خراسان رضوی از شمال و شمال شرق ۵۳۱ کیلومتر با ترکمنستان و از شرق حدود ۳۰۲ کیلومتر با افغانستان مرز دارد. شهر تایباد هم در فاصله ۲۲۵ کیلومتری جنوب شرق مشهد قرار دارد.
نگرانی از امنیت و سلامتی کودکان و خانوادهها
منبع تصویر، Getty Images
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد گفته است شدیدا نگران امنیت و سلامتی کودکان و خانوادههایی است که در عملیات اخراج مهاجران فاقد مدارک اقامتی، مجبور به ترک این کشور شدهاند.
کارولین دیویس، خبرنگار بیبیسی، از اسلامآباد گزارش میدهد که پس از پایان مهلت در روز چهارشنبه، مراکز نگهداری مهاجران مهاجران باز شده و پلیس یورش به محلههای سکونت افغانها در اسلامآباد را آغاز کرده است.
در همین حال، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد میگوید گزارشهایی دریافت کرده است مبنی بر اینکه حتی کسانی که به عنوان پناهنده یا دارای اسناد قانونی ثبت نام کردهاند، از جمله زنان و کودکان تحت فشار هستند.
این گزارش میگوید ۸۶ درصد از خانوادههایی که از اواسط سپتامبر پاکستان را ترک کردهاند، ترس از دستگیری را دلیل آن عنوان کردهاند.
این نهاد از دولت پاکستان خواسته است تا از حقوق کودکان محافظت کند.
در همین حال، امروز نخستوزیر طالبان از رفتار پلیس پاکستان در برابر مهاجران ابراز نارضایتی کرد و از این کشور خواست که اجازه دهد مهاجران با عزت به وطنشان برگردند.
