طرح انتقال برق 'کاسا ۱۰۰۰' در مراسمی در تاجیکستان رسما آغاز شد

رهبران چهار کشور قرقیزیستان و تاجیکستان و افغانستان و پاکستان که در مراسم اجرایی شدن طرح موسوم به "کاسا ۱۰۰۰" شرکت داشتند، این رویداد را تحولی مثبت و سازنده در مناسبات منطقه‌ای خوانده‌اند.

این پروژه که پس از ۱۰ سال گفتگوها و آمادگیها به مورد اجرا درآمد، برق زاید قرقیزستان و تاجیکستان را در فصل تابستان به افغانستان و پاکستان انتقال می‌دهد. هزینه این طرح بیش از یک میلیارد دلار براوورد شده و نیمی از این مبلغ را بانک جهانی می‌پردازد.

رهبران این چهار کشور امروز (پنج شنبه ۲۳ اردیبهشت – ۱۲ مه) در مراسمی پایه‌های یک تیر برق را که خط انتقال برق از آن می‌گذرد، در حوالی شهر تورسون‌زاده، در غرب شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، نصب کردند.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، ضمن سخنرانی در این مراسم طرح "کاسا ۱۰۰۰" را "رمز شروع همکاریهای واقعی بین کشورهای منطقه فراخ آسیای مرکزی و جنوبی و لحظه خاطرمان (به یاد ماندنی) و دارای اهمیت تاریخی" خواند.

وی گفت: "در نظر است که در چارچوب طرح "کاسا ۱۰۰۰" سالانه تا پنج میلیارد کیلووات ساعت نیروی برقِ از نظر زیست محیطی تازه از تاجیکستان و قرقیزستان به افغانستان و پاکستان منتقل شود. یعنی، من به مردم تاجیکستان می خواهم بفهمانم (اطمینان دهم) که ما در شش ماه تابستان برق انتقال می‌کنیم. سال گذشته بیش از پنج میلیارد کیلووات ساعت نیروی برق را بدون تولید، به عبارت تاجیکی، گویا به هوا انداختیم (هدر دادیم)."

تاجیکستان و قرقیزستان، دو کشور کوهستانی و فقیر آسیای میانه‌ که از نفت و گاز بی‌بهره‌اند، از ذخایر فراوان انرژی آبی برخوردارند. در چارچوب طرح "کاسا ۱۰۰۰" این دو کشور در فصل تابستان نیروی برق اضافی خود را به افغانستان و پاکستان انتقال می‌دهند.

نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، کشوری که بیشتر از این طرح بهره می‌برد، در باره فواید این طرح گفت: "این پروژه سودهای زیاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای کشورهای منطقه دارد: کمبود انرژی را رفع می‌کند، شغل ایجاد می‌کند و به توسعه تجارت کمک می‌کند."

"این طرح برای همگرایی منطقه ای نیز بسیار سودمند است و دوستی میان کشورهای سهیم در این طرح را ترویج می‌کند. در مجموع، این طرح نقطه عطفی در روابط تاجیکستان و افغانستان و پاکیستان و قرقیزستان است.”

طرح "کاسا ۱۰۰۰" در حالی به مورد اجرا گذاشته شد که نگرانیها از وضع امنیتی در شمال افغانستان رو به افزایش است. ناامنی در مناطقی که خطوط انتقال برق از آنجاها می‌گذرد، این نگرانیها را به وجود آورده که ممکن است حضور گروههای تندرو و شورشی اجرای این طرح را به خطر ‌اندازد.

عبدالله عبدالله‌، رئیس اجرایی حکومت وحدت ملّی افغانستان، گفت که کشورش در حال نبرد با تروریسم بین‌المللی است. وی خواستار "همکاری صادقانه" کشورهای منطقه در مبارزه با تروریسم به خاطر حفاظت از طرحهای بزرگ منطقه‌ای شد.

آقای عبدالله گفت: "منطقه ما به رغم این که با چالشهای متعددی، بخصوص با مقالبه با تروریسم بین المللی مواجه است، توانایی طرح، تطبیق و موقع گیری سازنده در برنامه های اقتصادی در سطح منطقه داراست."

وی افزود: "اگر از یک طرف مردمان منطقه ما، خصوصا افغانستان، در صف اول مبارزه با تاریکی و دهشت قرار دارند، از طرف دیگر، آینده‌ای روشن با تطبیق این پروژه با دولتهای منطقه خود به ارمغان می‌آریم و همکاری هر چهار کشور در این زمینه این موعود را ممکن ساخته. همان طوری که در آوردن روشنی با هم همکاری سازنده کردیم، برای مقابله با تاریکی هم همکاری صادقانه همه ئما در انیتظار است."

با اجرایی شدن طرح "کاسا ۱۰۰۰" صفحه‌ای تازه از همکاریهای منطقه‌ای بین آسیای میانه‌ و جنوبی رقم خورد. طرح انتقال برق قرقیزیستان و تاجیکستان به افغانستان و پاکستان بزرگترین طرح انرژی در منطقه محسوب می‌شود که انتظار می‌رود خانه‌های دهها و صدها هزار نفر از مردم جنوب آسیا را گرم و روشن کند.

سارونبای ژنبکوف، نخست‌وزیر قرقیزستان، اجرای طرح "کاسا ۱۰۰۰" را برای توسعه پایدار در کشورهای آسیای میانه‌ و جنوبی بسیار مفید خواند و گفت امروز "روزی بیادماندنی برای همه ماست."

آقای ژنبکوف افزود: "ما امروز طرحی را راه‌اندازی می‌کنیم که برای توسعه و شکوفایی کشورهای ما زمینه فراهم می‌کند. همزمان، باید بگویم که پروژه "کاسا ۱۰۰۰" تنها یک طرح مهم انرژی نیست، آن همچنین نشانه اراده سیاسی و آمادگی کشورهای ما به اجرای طرحهای مشترک بلندمدت است."

طرح “کاسا ۱۰۰۰” برق قرقیزستان و تاجیکستان را از طریق خطوط انتقال انرژی با طول ۱۲۵۰ کیلومتر به افغانستان و بعد به پاکستان منتقل می‌کند. در چارچوب این طرح دهها کیلومتر خطوط جدید برق در این کشورها ساخته خواهد شد.

هزینه این طرح حدود یک میلیارد و ۱۷ میلیون دلار آمریکایی پیش‌بینی شده است. تاکنون بانک جهانی، دولتهای آمریکا و بریتانیا، بانک سرمایه‌گذاری اروپایی و بانک توسعه اسلامی وعده تامین این هزینه را کرده‌اند.