افغانستان؛ دست‌آوردهای جامعه جهانی در گرو نتیجه انتخابات

در افغانستان با به بن‌بست رسیدن روند انتخابات، نخستین برنامه انتقال مسالمت‌آمیز قدرت در تاریخ کشور با چالش‌های رو به رو شده‌است. با وجود شمارش و ثبت ۸۵ درصد کل آرا در سیستم مرکزی کمیسیون انتخابات، اعلام نتایج قسمی به تاخیر افتاده‌است تا بین نامزدها اعتمادسازی شود.

عبدالله عبدالله یکی از دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری روابط خود را با کمیسیون انتخابات قطع کرده، نتیجه کارش را از هم اکنون نپذیرفته و مشروعیت آنرا زیر سئوال برده‌است.

این نامزد انتخابات که در دور اول با ۴۵ درصد رای پیشتاز و از رقیبش بیش از ۱۳ درصد رای جلو بود، معتقد است که در دور دوم حامد کرزی، رئیس جمهوری کشور و نهادهای انتخاباتی در یک "تقلب سازمان‌یافته" انتخابات را از او ربوده‌اند.

گزارش‌های غیررسمی از نتایج دور دوم انتخابات نشان می‌دهد که برخلاف دور اول، این بار اشرف غنی احمدزی آرای بیشتر از رقیبش گرفته است.

گزارشها نشان می‌دهد که صدها هزار رای بیشتر از دور نخست به نفع آقای احمدزی در دست‌کم ده ولایت ناامن شرقی و جنوبی به صندوق‌ها ریخته شده‌است.

ستاد انتخابات آقای غنی می‌گوید که اعضای این ستاد با تبلیغات منسجم و آمادگی بیشتر توانسته‌اند رای‌دهندگان بیشتری را این بار به نفع خود بسیج کنند. اما آقای عبدالله می‌گوید چنین چیزی در این شرایط امنیتی و در فصل جنگی طالبان غیرعملی است و این آرا تقلبی هستند.

هرچند رئیس جمهوری کشور نهادهای انتخاباتی و دسته انتخاباتی تحول و تداوم اتهامهای آقای عبدالله را بی‌بنیاد می‌دانند، اما خروج آقای عبدالله از روند انتخاباتی کشور را به شدت دچار بن‌بست انتخاباتی و سیاسی کرده‌‌است.

چند روز است هواداران آقای عبدالله در دسته‌های چندصد نفری در گوشه و کنار پایتخت در اعتراض به "تقلب" راهپیمایی می‌کنند و برنامه‌های بیشتری در دیگر شهرها هم دارند. تاکنون این راهپیمایی‌ها در فضای مسالمت‌آمیز برگزار شده و سازمان ملل متحد از نامزدها خواسته که اجازه ندهند پیروان‌شان قانون را به دست خود بگیرند.

مذاکرات

مذاکرات فشرده و تلاش‌های شبانه روزی برای بیرون رفت از این بن‌بست جریان دارد. در پی این گفتگوها، گامی برای بیرون رفت از این بحران برداشته شده‌است.

سازمان ملل متحد از اعلام نتایج قسمی انتخابات که می‌توانست هواداران یکی از نامزدها را خشمگین کند، جلوگیری و برای کمک به حل مساله انتخابات ابراز آمادگی کرده‌است.

نظارت و یاری سازمان ملل متحد برای جدا کردن آرای شفاف از تقلبی و تعلیق کار ضیاءالحق امرخیل، رئیس دبیرخانه کمیسیون انتخابات از تقاضاهای اصلی عبدالله برای پذیرش ادامه کار کمیسیون انتخابات است.

آقای امرخیل در محور جنجال‌های انتخاباتی قرار دارد. فرمانده پلیس کابل او را به انتقال هزاران برگه‌ بدون هماهنگی با پلیس متهم کرده و گفته قرار بود از این آرا برای تقلب به نفع اشرف غنی احمدزی استفاده شود.

آقای امرخیل در مقابل، پلیس را به کوتاهی در انجام کارش و همراهی ماموران کمیسیون انتخابات برای جابه‌جایی همین برگه‌ها به محلات رای‌دهی متهم می‌کند.

امروز هم ستاد انتخاباتی آقای عبدالله نوار صوتی منسوب به ضیاءالحق امرخیل را رسانه‌ای کرد که ظاهرا نشان می‌دهد او اعضای ستاد اشرف غنی احمدزی و مسئولان دفاتر ولایتی کمیسیون انتخابات را رهنمایی می‌کند که چگونه تقلب کنند.

البته هیچ منبع مستقلی صحت این نوار را تایید نکرده‌است. اگر صحت این نوار تایید شود، نه تنها سرنوشت آقای امرخیل بلکه سرنوشت کل انتخابات را زیر سوال خواهد برد.

ابهام؟

در این وسط، هرچند رئیس جمهور کرزی تاکنون به تعلیق کار آقای امرخیل تن نداده، اما گفته از میانجی‌گری سازمان ملل متحد استقبال می‌کند.

پذیرش نظارت از سوی سازمان ملل برای تمام طرف‌ها گامی است برای گشودن گره پیچیده انتخابات، اما ستاد انتخاباتی آقای عبدالله می‌گوید که کوتاهی در تعلیق کار آقای امرخیل می‌تواند بحران بی‌اعتمادی را عمیق‌تر کند.

تیم آقای عبدالله می‌گوید برخلاف انتخابات سال ۲۰۰۹ که این نامزد انتخابات، عقب‌نشینی کرد، این بار تا آخر راه خواهد رفت. آخر راه هم به گفته سخنگویان عبدالله عبدالله، به معنای رد مشروعیت نتیجه انتخابات است.

اگر چنین چیزی اتفاق بیفتد، می‌تواند بر رابطه افغانستان با جهان تاثیر بگذارد، جامعه جهانی را که بر سر انتقال مسالمت‌آمیز قدرت به عنوان یکی از دستآوردهای مهم خود حساب بزرگ باز کرده بود، سرخورده کند و سرنوشت سیاسی کشور را در ابهام فرو ببرد.