کمکهای آمریکا در افغانستان چگونه 'حیف و میل' میشوند
- نویسنده, یوهانس دل و جنی نورتون
- شغل, بیبیسی
افشاگریهای بازرس ویژه آمریکا در امور بازسازی افغانستان، در ماههای اخیر خبر ساز شده است.
جان سوپکو، وکیل مدافع سابقه دار آمریکایی، سال گذشته از طرف دولت آمریکا، ناظر روند مصرف کمکها به افغانستان شد.
او از آغاز کارش تاکنون، چندین گزارش درباره حیف و میل شدن کمکها در افغانستان منتشر کرده است.
جان سوپکو و وظیفه پرمخاطرهاش
جان سوپکو وکیل مدافع با تجربهای است که در سالهای ۱۹۸۰ میلادی، بخاطر مبارزه با مافیا در آمریکا، برای خود نام و نشانی دست و پا کرد.
او حالا مسئولیت پرمخاطرهای را در افغانستان به دوش دارد. او وظیفه افشای موارد فساد و حیف و میل کمکهای آمریکا در این کشور را در دفتر 'سیگار' (اداره بازرسی عمومی آمریکا برای بازسازی افغانستان) به عهده دارد.
در این اواخر اظهارات رک و افشاگریهای این وکیل مدافع ۶۱ ساله، سر و صداهای زیادی را به پا کرده است.
تنها در ماه جولای گذشته، دفتر سیگار، هشت گزارش درباره نگرانیها از وجود فساد در برخی مناطق افغانستان منتشر کرد.
فساد در پروژه هایی مثل ساخت بی کیفیت ساختمانهای مدارس و برنامه آموزشی قاضی های افغان از این نمونه هاست.
سیگار، پروژههای آمریکاییها را نیز در افغانستان نظارت میکند.
در تازهترین مورد، این نهاد، مصرف نادرست ۳۴ میلیون دلاری ارتش آمریکا در ولایت هلمند را برجسته کرده است.
در گزارش سیگار آمده که ارتش آمریکا پیش از مصرف این پول برای ساخت پایگاهی در هلمند، میدانست که پس از سال ۲۰۱۴ به این پایگاه ضرورتی نیست.
آقای سوپکو به بیبیسی گفت که با وجود گزارش آنها، هنوز کار روی این پروژه جریان دارد.
او میگوید: "وقتی کاری را شروع میکنید، بسیار سخت است که متوقفش کنید. اما حالا ما تحقیق میکنیم که چرا با وجود پافشاری فرمانده آمریکایی در محل، آنها به کار ساخت این پایگاه ادامه دادند؟"
رسیدگی به شکایات افغانها
وبسایت رسمی دفتر آقای سوپکو، دارای یک خط پیامگیری است که افغانها میتوانند، شکایتشان را در آن به زبان خود ثبت کنند.
طرح سهم دهی به افغانها در این کار، نتیجه داشته و تاکنون چندین پرونده براساس همین شکایتها بررسی شده است.
به طور نمونه، در ماه سپتامبر گذشته، یک کارمند وزارت خارجه آمریکا به اخذ ۳۰ هزار دلار غیرقانونی از یک مقام در افغانستان، متهم و مجرم شناخته شد.
معلومات این رشوه ستانی از طریق همین خط پیام گیر، به دست آمده بود.
مورد دیگری که توسط تیم آقای سوپکو تحقیق شده، سرقت حداقل یک میلیون دلار در قراردادی در مورد تدابیر پیشگیرانه از انفجار بمبهای کنار جادهای است.
در این پروژه، نهاد افغانی که دست دوم قرار داد بودند، از آمریکاییها پول گرفتند تا حدود ۲۵۰ شکاف بزرگ زیر شاهراه ها را که معمولا شورشیان در چنین شگاف هایی مین گزاری می کنند، مسدود کنند، اما این کار تاکنون انجام نشده است.
آقای سوپکو میگوید: "تنها موضوع از دست رفتن پول نیست. تنها هدر رفتن پول مالیات دهندگان نیست و یا این که قراردادیها بخشی از پول را میدزدند. فساد، کشنده است! هدر رفتن پول و ساختمان سازی غیرمعماری کشنده است. این میتواند آمریکاییها را بکشد و یا نیروهای ائتلاف بین المللی و یا نظامیان و غیرنظامیان افغان را بکشد."
توجه دولت آمریکا به گزارشهای سیگار
روشن است که مقامهای ارتش آمریکا نمیخواهند همیشه انتقادهای تند آقای سوپکو را بشنوند.
آقای سوپکو میگوید که ۴۳ مورد از پیشنهاداتش به ارتش برای اتخاذ تدابیری جهت جلوگیری از دستیابی شورشیان به منابع آمریکا در همان آغاز کار رد شدند.
اما وزارت دفاع آمریکا به بیبیسی گفته که تحقیقات آقای سوپکو را بسیار جدی میگیرد.
در یک اعلامیه پنتاگون آمده که قضیه مربوط به مرکز فرماندهی در هلمند هنوز زیر بررسی است.
آقای سوپکو از بازسازیهای انجام شده در افغانستان راضی نیست و موفقیتها در این بخش را بسیار کم میداند.
او گفت: "ما واقعا نگران ناکامیها هستیم. چند ماه پیش به وزرای خارجه و دفاع و رئیس اداره بین المللی توسعه ای آمریکا نامه نوشتم و از آنها خواستم که تنها ده پروژه کامیاب خود را نام بگیرند."
فعالیتهای سیگار برای بهبود بازسازی در افغانستان موثر بوده است.
در ماه آگست سیگار موفق شد که حسابهای بانکی یکی از قراردادیهای افغان را ضبط کند که میخواست ۷۷ میلیون دلار آمریکایی را حیف و میل کند.
تحقیقات در باره این قضیه هنوز ادامه دارد.
سوپکو در دفتر کارش در حومه واشنگتن پایتخت آمریکا، نقشه بزرگی از افغانستان دارد تا از طریق آن، مسیر کار کارمندانش را در افغانستان زیر نظرداشته باشد.
او ۱۸۰ کارمند دارد که ۵۰ نفر آنها در افغانستان تحقیق میکنند.
