آرشیو افغان فیلم؛ تصویر ۹۰ ساله افغانستان

اتاق ها از حلقه های فیلم پر است. اتاق‌هایی معمولی برای حفاظت آرشیفی/آرشیوی فیلم‌هایی با نود سال عمر. هیچ چیز در این آرشیف معیاری نیست. درجه حرارت ثابت، سردی هوا ثابت و جعبه‌هایی رنگی که مستقیم اکسید تولید نمی‌کند.

بسیاری از فیلم ها در این آرشیف شکار فصل‌های بارانی و برفی شده اند. هیچ بسته‌ای از زنگ زدگی در امان نبوده است.

تنها جایی که در جریان جنگ‌های داخلی افغانستان از جنگ صدمه ندیده، آرشیف افغان فیلم این کشور است.

یکی از قدیمی‌ترین آرشیف‌ها در منطقه که حدود هفت هزار فیلم در آن نگهداری می‌شود.

فیلم‌هایی درباره زندگی شاهان پیشین افغانستان و داستان‌های عشقی چند سده پیش.

"طالبان هم آرشیف را حفظ کردند"

این غنیمت فرهنگی و تاریخی افغانستان، سالهاست که بی جنجال نفس می‌کشد.

بسته‌های فلزی که در آنها فیلم جابجا شده، از دوران حضور شوروی سابق در افغانستان به جا مانده اند.

نه طالبان، نه مجاهدین و نه هیچ کس دیگر با آرشیف افغان فیلم دشمنی نکردند.

ابراهیم عارفی، رئیس اداره افغان فیلم افغانستان این آرشیف را "گنجنیه ملی" می‌نامد.

او می‌گوید: "حتی طالبان این گنجینه ملی را تخریب نکردند. طالبان افغانی می‌دانند که داشته‌های این آرشیف، تاریخ آنهاست و تاریخ بی تصویر، قصه‌ای است که نوشته نشده است."

عارفی افزود که بحث میان او و وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان برای گرفتن بودجه‌ای برای نجات این غنیمت تاریخی جریان دارد.

او تلاش دارد با برقرار کردن روابط با نهادهای کمک کننده و جلب توجه دولت این آرشیف را از فرسوده شدن نجات بدهد.

مرگ تاریخ ۹۰ ساله

نگرانی‌هایی وجود دارد که داشته‌های این آرشیف که ذخیره‌گاه فیلم های با ۹۰ سال عمر می‌باشد، به باد فنا رفته و فرسوده شوند.

آرشیف افغان فیلم در سال ۲۰۰۲ عضویت آرشیف بین المللی جهان را به دست آورده و اکنون یکی از قدیمی‌ترین آرشیف‌های منطقه به حساب می‌آید.

حبیب‌الله یکی از کارمندان بخش فنی این اداره که سی سال است در آرشیف افغان فیلم کار می‌کند، می‌گوید: "هرچند فیلم های سابقه همچنان در سینماهای افغانستان چلش دارد اما سابق این فیلم‌ها مشتاقان زیادی داشتند و در بازار سیاه هم پیدا نمی‌شدند."

عشق و دوستی تولید سال ۱۹۲۴ است. این فیلم که داستانش گاهی از عشق و گاهی هم از جدایی حکایت می‌کند، کار مشترک سینماگران هندی و افغان است.

این فیلم به کارگردانی رشید لطیفی و استاد بینا تهیه شده که هنوز هم در آرشیف افغان فیلم نگهداری می‌شود.

شما می‌توانید به راحتی فیلم های پیش از جنگ دوم جهانی را از این آرشیف بدست آورید.

تلاش برای حفظ آرشیف افغان فیلم

وعده‌های دولت افغانستان و نهادهای بین‌المللی برای دیجیتالی کردن این نسخه‌های تاریخی، همچنان به شکل یک وعده باقی مانده است.

دولت افغانستان تاکنون نتوانسته بودجه‌ای را برای توسعه یا حفظ این گنجینه ملی اختصاص بدهد.

اما قرار است وزارت خارجه آلمان برای معیاری کردن آرشیف افغان فیلم افغانستان، حدود ۷۰۰ هزار دلار آمریکایی کمک کند.

اما روند دیجیتالی سازی حلقه‌های فیلم این آرشیف زمان گیر است و حدود سه سال طول خواهد کشید.