طالبان ادامه تحصیل دختران در دانشگاههای دولتی و خصوصی را تعلیق کرد
منبع تصویر، Getty Images
وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان در مکتوبی اعلام کرده است که زنان و دختران «تا اطلاع ثانوی» نمیتوانند در دانشگاههای دولتی و خصوصی ادامه تحصیل دهند.
در مکتوبی که از سوی وزارت تحصیلات عالی طالبان به تمام دانشگاههای دولتی و خصوصی صادر شده آمده است که براساس تصمیم کابینه حکومت طالبان در تاریخ ۲۸ قوس/آذر ادامه تحصیل دختران «تا امر ثانی تعطیل است».
در این نامه که ندامحمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان آن را امضا کرده تاکید شده است که دانشگاهها این حکم را باید «فوراً» عملی کنند.
ضیاالله هاشمی، سخنگوی این وزارتخانه اصالت این مکتوب را به بیبیسی تایید کرد.
این مطلب شامل محتوایی از X است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست X را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"کلیک کنید.
پایان پست X, 1
با توجه به این دستور جدید طالبان، اکنون تنها دختران در مقطع ابتدایی یعنی از صنف/کلاس یک تا شش میتوانند در مکاتب/مدارس درس بخوانند.
گفته میشود، میان برخی از رهبران تندرو و «تندورتر» در این زمینه اختلافنظر وجود دارد.
پیشتر منابع متعددی در تماس با بیبیسی تایید کرده بودند که شمار انگشتشماری از افراد تندرو اما بسیار تأثیرگذار در گروه طالبان با رفتن دختران به مکاتب و تحصیلات عالی آنها مخالف هستند، در حالی که برخی از افراد مهم دیگر موافق هستند.
موضوع آموزش دختران و فرامین مربوط به زنان در سطح رهبری طالبان از زمان روی کار آمدن طالبان در ۱۵ آگوست/اوت سال گذشته میلادی به یکی از جنجال برانگیزترین موضوعات تبدیل شده است که بارها مورد انتقاد سازمانهای بینالمللی و حقوق بشری قرار گرفته است.
این تصمیم درحالی اعلام میشود که سه ماه پیش هزاران دختر و زن در سراسر افغانستان در امتحان ورودی دانشگاهها شرکت کردند اما داوطلبان زن با محدودیت انتخاب برخی رشتهها و دانشکدهها مواجه شدهاند.
بر اساس تصمیم وزارت تحصیلات عالی طالبان داوطلبان زن در برخی از رشتهها از جمله کشاورزی، دامپزشکی، مهندسی ساختمان (عمران) و معدن را نمیتوانستند انتخاب کنند.
هرچند پس از بازگشت طالبان به قدرت، دختران و زنان اجازه ادامه تحصیل در دانشگاهها را داشتند اما کلاسهای مختلط ممنوع شد و روزهای معینی در هفته برای دختران دانشجو مشخص شد. در ماه نوامبر سال جاری، مسئولان طالبان زنان را از حضور در پارکهای تفریحی در پایتخت منع کردند.
مطالب مرتبط:
این مطلب شامل محتوایی از X است. قبل از بارگیری این محتوا از شما اجازه می گیریم، زیرا ممکن است این سایت ها از کوکی ها و یا سایر انواع فن آوری استفاده کنند. می توانید سیاست X را درباره کوکی ها و سیاست مربوط به حفظ حریم خصوصی را پیش از موافقت بخوانید. برای دیدن این محتوا روی "موافقت و ادامه"کلیک کنید.
پایان پست X, 2
واکنشهای اولیه به ممنوع کردن تحصیل دختران در دانشگاهها
تنها ساعتی بعد از انتشار حکم طالبان در مورد ممنوع کردن تحصیل دختران، سازمان دیدبان حقوق بشر طی بیانیهای آن را «شرمآور» و ناقض حق تحصیل دختران افغانستان خواند.
«طالبان هر روز بیش از پیش ثابت میکند که برای حقوق بنیادین افغانها، به ویژه زنان، حرمتی قایل نیست».
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در توییتر این تصمیم طالبان را محکوم کرده و گفته: «آمریکا تصمیم غیرقابل دفاع طالبان در ممنوع کردن دانشگاهها برای زنان و بسته نگهداشتن مدارس به روی دختران در کنار وضع کردن محدودیتهای دیگر برای زنان و دختران افغانستان را محکوم میکند؛ زنانی که به دنبال برخورداری از حقوق بنیادین خود هستند».
در واکنشی دیگر، هوگو شورتر، کاردار سفارت بریتانیا برای افغانستان گفته کشورش قویا این تصمیم طالبان را محکوم میکند و باور دارد که چنین اقدامتی چشمانداز اقتصادی و ثبات افغانستان را با مخاطره جدی روبرو میکند.
لرد طارق احمد، مدیرکل خاورمیانه و سازمان ملل وزارت خارجه بریتانیا هم در اظهاراتی مشابه ضمن محکوم کردن این تصمیم طالبان گفته از نظر او هیچ «مبانی مذهبی و اخلاقی» برای چنین تصمیمی وجود ندارد.
همزمان ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور افغانستان هم در توییتر ضمن محکوم کردن این حکم از طالبان خواسته که فورا از تصمیم خود عقبنشینی کند.
طالبان چگونه مرحلهبهمرحله حقوق زنان را سلب کرد
پوشاندن صورت برای مجریان زن تلویزیون اجباری شد
نه ماه بعد از به قدرت رسیدن طالبان، به مجریان زن تلویوزین ابلاغ میشود که باید جلوی دوربین صورتهای خود را بپوشانند. روز بعد از این ابلاغیه، یلدا علی یکی از مجریان تلویزیون طلوع عکسی در صفحه شبکه اجتماعی خود منتشر میکند که نشان میدهد مجریان مرد آن شبکه در حکایت از زنان صورتهای خود را جلوی دوربین پوشاندهاند.
طالبان پوشانده شدن صورت زنان در فضای عمومی را اجباری کرد
بر اساس فرمان جدید طالبان، زنان افغان برای اولین بار پس از دو دهه مجبور به استفاده از روبنده اسلامی، برقع یا نوع دیگری از حجاب که صورت را هم بپوشاند، خواهند شد. هر زنی که از رعایت این قانون امتناع کند، ممکن است یک عضو مرد خانواده او سه روز زندانی شود. در این دستور همچنین آمده است که زنان تنها "در مواقع ضروری" خانه را ترک کنند و در صورت نادیده گرفتن این دستور، عواقب آن متوجه مردان وابسته به این زنان خواهد بود.
محدودیت رانندگی برای زنان
مقامهای طالبان در هرات به مربیان رانندگی گفتهاند که از آموزش دادن به زنان و صدور گواهینامه به آنها خودداری کنند. رئیس اداره ترافیک شهر که نظارت بر آموزشگاههای رانندگی را بر عهده دارد، به خبرگزاری فرانسه گفت که این دستور به صورت شفاهی به آنها ابلاغ شده است. مقامهای طالبان صدور حکمی در این زمینه را رد کرده است، اما محدودیتهای زیادی در حدود یک سال گذشته به تدریج اعمال شده است.
محرومیت دختران دانشآموز از دبیرستانها
درست یک روز قبل از شروع سال تعلیمی/تحصیلی جدید، وزارت معارف طالبان در یک چرخش ناگهانی از تصمیم قبلی خود برای بازگشایی تمام مدارس/مکاتب دخترانه عقبنشینی کرد و دختران دانشآموز از تحصیل در دورههای متوسطه و عالی/دبیرستان همچنان محروم ماندند. رهبری مرکزی طالبان تصمیم اعلامشده قبلی این وزارتخانه را لغو کرد و گفت که برای بازگشایی تمام مکاتب دخترانه به یک طرح "جامع" و "اسلامی" نیاز است. این تصمیم منجر به اعتراضات در کابل و محکومیت گسترده بینالمللی شد.
جداسازی جنسیتی در دانشگاهها؛ حضور دانشجویان دختر در برخی از کلاسها با تفکیک جنسیتی
چند دانشگاه خصوصی و دولتی برای دانشجویان دختر و پسر بازگشایی شدند، اما بنا به دستور طالبان دانشجویان پسر و دختر باید در کلاسهای جداگانه درس بخوانند. در هرات به دختران و پسران گفته شد که در ساعات مختلف روز به دانشگاه بیایند. در دانشگاههای کوچکتر، در مواردی دانشجویان در کلاس مشترک، حضور پیدا کردند اما باید با پرده یا موانع فیزیکی از هم جدا میشدند. مقامات وزارت تحصیلات عالی طالبان گفتند که آنها خواهان جداسازی کلاسها بر اساس جنسیت و ترتیب برنامه درسی مطابق بر اصول اسلامی هستند و پوشش حجاب برای دانشجویان دختر اجباری است. در اواخر آوریل/اپریل نیز وزارت تحصیلات عالی طالبان دستور داد که دختران و پسران در روزهای جداگانه به دانشگاه بروند.
آغاز رسمی روند اجباری شدن حجاب از سوی طالبان
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، پوسترهایی را در اطراف کابل و برخی شهرهای دیگر نصب کردند که پوشیدن چادر بزرگ سیاه و پوشش صورت را تبلیغ میکرد. در این تصاویر به زبانهای فارسی دری، پشتو و عربی آمده است: بر اساس شریعت، زن مسلمان باید حجاب داشته باشد. این پوسترها دو نوع از حجاب را قابلقبول توصیف میکنند، یکی چادر بزرگ سیاه و روبنده، دیگری هم برقع (چادری آبی) که تمام بدن و صورت را میپوشاند.
به زنان کارمند دولت در کابل گفته شد که در خانه بمانند
حکومت طالبان به زنان کارمند دولت در کابل گفت که در خانه بمانند. آنها اعلام کردند که تنها کارکنانی که نمیتوانند با مردان جایگزین شوند، میتوانند در حال حاضر به کار بازگردند. تنها برخی از زنان که در بخشهای طراحی و مهندسی کار میکردند و همچنین زنانی که متصدیان مستراحهای عمومی زنانه بودند توانستند به کار برگردند.
محدودیت شدید کاری برای خبرنگاران زن در کابل
به گفته فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، اکثریت خبرنگاران زن در افغانستان کار خود را از دست دادند و فعالیت ۱۵۳ رسانه از جمله روزنامهها، کانالهای رادیویی و تلویزیونی و سایتهای خبری از زمان تصرف طالبان متوقف شده است.
وزارت امور زنان منحل شد
طالبان، تنها یک ماه پس از به دست گرفتن دوباره قدرت، وزارت امور زنان افغانستان را منحل کرد. تابلوی آن را حذف و ساختمان این وزارتخانه را به وزارت امربهمعروف و نهی از منکر تحویل دادند. ادارهای مخوف که در حاکمیت قبلی طالبان در خیابانها پلیس تفتیش "اخلاق اسلامی" مستقر کرده بود و برای ضرب و شتم زنانی که به نظر میرسید لباسهای "نامناسب" پوشیدهاند یا بدون همراه مرد (محرم شرعی) هستند و مردانی که ریش کامل نگذاشته بودند، شناخته میشد.
طالبان ورزش زنان را "غیرضروری" خواند
پس از آن که احمدالله وثیق، معاون کمیسیون فرهنگی طالبان، ورزش زنان را "نه مناسب و نه ضروری" اعلام کرد، زنان افغان عملاً از ورزشهای منظم گروهی منع شدند. آقای وثیق در مصاحبهای با یک خبرنگار استرالیایی در این مورد گفت:"[مثلا] در کریکت، آنها ممکن است با موقعیتی روبرو شوند که صورت و بدن آنها پوشانده نباشد. اسلام اجازه نمیدهد که زنان اینگونه دیده شوند." اما برخی از بازیکنان که درست قبل از سقوط کابل قرار بود برای اولین بار در داخل افغانستان وارد میدان بازی کریکت شوند، فرصت آن را نیافتند و اکنون در خارج از کشور هستند و گفتهاند متعهدند که به بازی خود ادامه دهند.
اعلام کابینه طالبان بدون حضور حتی یک زن
طالبان کابینهای را اعلام کرد که تمام اعضای آن مردان و اعضای این گروه هستند. دولت پیشین افغانستان در یک مقطع زمانی چهار وزیر زن و دو والی زن گماشته بود.
برخورد طالبان با معترضان حقوق زنان
طالبان با تظاهرات دهها زن در کابل که خواستار حق کار و مشارکت سیاسی بودند، برخورد و آنها را متفرق کردند. افراد مسلح طالبان برای متفرق کردن معترضان در کابل و هرات از شلیک هوایی، گاز اشک آور و اسپری فلفل استفاده کردند.
