وزیر خارجه ترکمنستان با طالبان در مورد پروژه‌ بزرگ انتقال انرژی گفتگو می‌کند

رشید مرادوف، وزیر امور خارجه ترکمنستان برای دیدار دو روزه با رهبران طالبان وارد کابل شده است و با محمدحسن آخوند، نخست وزیر و امیرخان متقی، وزیرخارجه طالبان دیدار کرد.

قرار است در مورد همکاری‌های تجاری و اقتصادی رو به رشد میان دو همسایه به ویژه پروژه تاپی گفتگو کنند.

دفتر سخنگوی طالبان بیانیه‌ای در مورد دیدار وزیرخارجه ترکمنستان با رئیس و اعضای هیات وزیران طالبان در ارگ نشر کرده است.

در این دیدار، عبدالسلام حنفی، معاون نخست وزیر طالبان گفته که از پروژه‌های مشترک میان دو کشور از جمله خط آهن، تاپی، و فایبر نوری حمایت می‌کنیم. وی افزوده که "ما خواهان آغاز پروژه‌های ملی میان دو کشور در زودترین فرصت ممکن هستیم، زیرا تمام شرایط لازم از جمله امنیت مطمئن برای تطبیق آنها فراهم شده است."

وزیر امور خارجه ترکمنستان نیز درباره همکاری کشورش در زمینه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان و تطبیق پروژه‌های مشترک میان دو کشور صحبت کرده است.

در این دیدار، محمد یعقوب، سرپرست وزارت دفاع طالبان گفته است که "موقع مناسب نسبت به هر زمان دیگر برای تطبیق این پروژه‌ها" است و "در زمینه تامین امنیت پروژه‌های زیربنایی و اقتصادی میان دو کشور از هیچ‌گونه سعی و تلاش دریغ نخواهیم ورزید."

اخیرا مقام‌های طالبان گفتند که قرار است اجرای طرح بلندپروازانه انتقال خط لوله گاز ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند موسوم به 'تاپی' نیز گفتگو شود.

پیش بینی می‌شود که این خط سالانه ظرفیت انتقال بیش از سی میلیارد متر مکعب گاز طبیعی را داشته باشد.

ناظران معتقدند که ترکمنستان مایل به تقویت مشارکت عملی با کابل است و لحن گرم و دوستانه‌ای را در گفتگوها با طالبان داشته است.

اخیرا، محمد عیسی آخوند، سرپرست وزارت "معادن و پترولیم" طالبان در بیانیه‌ای گفت که "ما مدتی است که به سختی کار کرده‌ایم، و آماده هستیم که کار پروژه تاپی را آغاز کنیم".

پروژه‌های بزرگ انتقال انرژی و خط آهن از آسیای میانه تا هند از مسیر افغانستان در فوریه ۲۰۱۸، با حضور رهبران ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند آغاز شد.

هزینه اجرای پروژه تاپی بنا به تخمین بانک توسعه آسیایی حدود ۱۰ میلیارد دلار است، برخی ناظران تاپی را پروژه‌ایی تا ۴۰ میلیارد دلار تخمین می‌زنند.

قبلا بانک توسعه آسیایی، چین و شماری از بانک‌های دیگر برای سرمایه‌گذاری در این پروژه اعلام آمادگی کرده اند. این در حالی است که آمریکا و بانک جهانی، با وجود تقاضاهای مکرر طالبان دارایی‌های ارزی افغانستان را مسدود کرده اند.

با وجود شرایط دشوار اقتصادی در افغانستان، هنوز روشن نیست که آیا سفر وزیر خارجه ترکمنستان عملا می‌تواند اجرای پروژه‌های بزرگ اقتصادی را کلید بزند یا خیر.

طالبان در دو دهه گذشته همواره از اجرای پروژه تاپی استقبال کرده است. اما چالش تامین امینت مسیر انتقال این خط لوله که از مناطق تحت نفوذ طالبان می‌گذشت، عملیات اجرایی پروژه مطابق برنامه‌ پیش بینی شده پیشرفت نداشت.

پروژه انتقال انرژی آسیای میانه به جنوب آسیا در سه دهه اخیر، پس از استقلال جمهوری‌های شوروی سابق در آسیای میانه مطرح بوده است.

پروژه خط لوله انتقال انرژی موسوم به "تاپی" میان کشورهای ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند اکنون در مرحله اجرایی قرار دارد.

این خط لوله از مسیر ولایت هرات وارد افغانستان شده و از قندهار راهی پاکستان می‌شود.

بسیاری از تحلیل‌گران ظهور طالبان را مرتبط با تامین امنیت این پروژه در ابتدای دهه ۱۹۹۰ دانسته اند.

دولت‌های گذشته دموکرات و جمهوری‌خواه در آمریکا پروژه انتقال انرژی از افغانستان را برای تقویت اقتصادی و خوداتکایی کشورهای منطقه از جمله افغانستان می‌دیدند.

برخی رسانه‌های آمریکایی مدعی شده‌ بودند که جو بایدن از "خط لوله طالبان" در افغانستان حمایت می‌کند.

در ماه مارچ سال جاری، وزارت خارجه آمریکا گفت که "حکومت آمریکا هیچ حمایت مستقیم مالی برای پروژه تاپی فراهم نکرده است."

زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین ویژه آمریکا در صلح افغانستان در اواخر دهه ۱۹۹۰ از طرف شرکت آمریکایی یونیکال به منطقه سفر و با طالبان رایزنی کرده بود.

آقای خلیلزاد در کتاب خاطراتش، "فرستاده" نوشته که در اواسط دهه ۱۹۹۰ نهاد انرژی کمبریج از او خواسته بود در یک تحقیق امکان سنجی شرکت نفتی یونیکال شرکت کند.