طرح 'تشویق' در افغانستان موفق خواهد شد؟

از حضور نعمت الله حیدری در دولت افغانستان ۷ ماه بیشتر نمی‌گذرد. امروز به جایگاه معاون وزیر رسیده است. آن هم به عنوان معاون اداری و مالی وزارت فواید عامه، یکی از پرچالش‌ترین وزارت‌های افغانستان.

آقای حیدری ۳۱ ساله، تحصیل کرده رشته مهندسی در دانشگاه هارت فورد آمریکا است و تشنه آوردن تغییر.

او درباره برنامه‌های کاری جدیدش می‌گوید: "همراه با تیم وزارت فواید عامه تلاش می‌کنیم که سیستم را الکترونیک بسازیم. سیستم‌های اداری، تدارکات، مدیریت املاک، مدیریت پروژه‌ها و به ویژه مدیریت معلومات که بسیار مهم است."

ده‌ها جوان دیگر مانند او از راه برنامه 'تشویق ' پله‌های ترقی را پیموده‌اند. تشویق، به مرکزی برای میزبانی از دانش‌آموختگان افغان از سراسر دنیا تبدیل شده است.

این نهاد زیر نظر مستقیم رئیس جمهوری افغانستان ایجاد شده و حمایت رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان را هم با خود دارد.

هدف 'تشویق '، جذب کادرهای جوان و تحصیل کرده در ساختار دولتی ا‌ست. البته پس از یک سری امتحان‌های دشوار و حساب شده.

برنامه تشویق در سه ماهگی‌اش توانسته ۱۱۰ نفری را که شمار زیادشان مدرک ماستری و دکترا دارند، جذب ریاست جمهوری کند. تا سه ماه دیگر شمار متخصصانی را که در وزارت‌ها و ریاست‌ها در دیگر وزارتخانه‌ها می گمارد، به حداقل ۵۰۰ نفر خواهد رسید.

دیوه صمد دو سند ماستری از مالزی دارد. او از جوانترین استادان دانشگاه مالایا بود. تشویق، پای او را دوباره به افغانستان کشاند.

او که اکنون در مرکز تشویق کار می‌کند، می‌گوید: "امنیت نگرانی همیشگی افغانستان بوده. به نظر من جوان‌هایی که امروز افغانستان را ترک می‌کنند، تنها امنیت یک بهانه است، بیشتر فرصت ندارند، بیکار هستند."

استخدام در افغانستان همواره منبع بزرگ فساد بوده. شماری از طریق رشوه و در محورهای روابط، خویش‌خوری و قوم‌گرایی، صاحب اشتغال شده‌اند. حالا گفته می‌شود که ضوابط باید جایگزین روابط شود.

داوود نورزی، معاون اداره امور و رئیس نهاد تشویق می‌گوید:"اگر جوانان به کار گماشته شوند. اول کارکرد دولت خوب شده و زمینه پیشرفت فراهم می‌شود. دوم آنها تشویق به بودن در کشور می‌شوند. ما قوه اجرایی هم داریم. چون بست‌های دوم، اول، فوق، مافوق و خارج رتبه، بست‌های سیاسی است که مقرری افراد با امضای رئیس جمهوری صورت می‌گیرد."

در چند سال اخیر لشکری از دان‍ش‌آموخته‌های افغان به کشور سرازیر شده‌اند. مشکل بزرگ اما این است که دولت زمینه جذب آنها را فراهم نتوانسته است.

احمد جاوید از مننتقدین این برنامه می‌گوید: "اگر نگاهی به برنامه تشویق داشته باشیم، همه چیز واضح است. بار اول به من گفتند که بیایید و شما کامیاب هستید اما بار دوم گفتند که نتیجه شما معلوم نیست یا شما کامیاب نشده باشید. از این معلوم می‌شود که روند شفاف نیست. اگر نظری به تشکیل دولت داشته باشیم، شاید تشویق هم چیزی شبیه همین باشد."

روشن نیست چند نفر دیگر با جاوید هم نظر هستند اما بزرگترین چالش فعلی برنامه 'تشویق '، جوابگویی به ۲۵ هزار متقاضی ثبت نام کرده از طریق آنلاین است. تشویق می‌گوید کیفیت در اولویت کار آنهاست نه کمیت.

دولت افغانستان حدود ۴۰۰ هزار کارمند ملکی دارد و آخرین آمار تازه نشان می‌دهد که حدود ۲۰ هزار پست در نهادهای دولتی افغانستان خالی است.