د عراق تېلو چاڼ تر ټولو لوی ښار د حکومت له ولکې ووت

په عراق کې د داعش اسلامپالې ډلې جنګیالیو د تېلو د چاڼ تر ټولو لوی ښار بیجي نیولی دی.

داعش وايي، د بغداد په شمال کې اوس دوی د بیجي بشپړ کنټرول ترلاسه کړی.

بیجي ټیک لس ورځې کلابند شوی و او په تېرو ورځو کې خونړۍ جګړه پکې روانه وه.

عراقي امنیتي سرتېرو څو ځلې د داعش وسله والو د بریدونو مخه نیولې وه.

د دغې ډلې ویاند ویلي، د تېلو چاڼ کولو چارې به د سیمه ییزو قبیلو مشرانو ته وسپارل شي.

دی وايي، د پلازمېنې بغداد پر لور یې د جنګیالیو د بریدونو څپې روانې دي.

د عراق اربیل کې د بي بي سي خبریال جیم مویر وايي، اورپکو ته د نیولو شویو سیمو د ساتنې لپاره د تېلو د چاڼ د سیمې نیول ډېر اهمیت لري، ځکه چې له همدې ځایه باید د موصل ښار د نیولو ولکه ټینګه کړي.

په عراق او شام کې د اسلامي دولت "داعش" ډله د عراق لوېدیځه لیرې صحرا کې چټک پرمختګ وکړ، څلور ښارونه او درې هغه سرحدي بندرونه یې ونیول، چې د بغداد شیعه شیعه له خوا اداره کېدل.

ګردې نړۍ ته خطر

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر جان کېري د تېرې دوشنبې په ورځ په بغداد کې له ځینو عراقي سیاسي مشرانو سره ژمنه وکړه، چې د امریکا متحده ایالتونه به له عراق سره د اورپکو د پرمختګ د څپې درولو په برخه کې همکاري وکړي.

کېري له لومړي وزیر نوري المالکي سره هم وکتل، خو مالکي تر کتنې وروسته د اورپکو د جګړې پراخېدل د ټول هېواد، سیمې او ګردې نړۍ لپاره خطر وباله.

بل خوا، د عراق امنیتي ځواکونه په دیالي ولایت کې د العظیم ښار په بېرته نیولو وتوانېدل، چې تېره اورنۍ د داعش جنګیالیو نیولی و.

له عراقي ځواکونو سره د بي بي سي مل شوی خبریال وايي، لاهم د ښار د تصفیې عملیات روان دي، او هلته ګڼ ملاتړي ځواکونه هم استول شوي.

امریکا او عراق

په ۲۰۰۳ کال پر عراق د امریکايي یرغل له نېټې وروسته دغه هېواد ناامنه شوی، خو په ۲۰۱۱ کال د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته یې امنیت لاپسې خراب شو.

تېره اونۍ امریکا عراق ته د شاوخوا ۳۰۰ پوځي سلاکارانو د استولو اعلان وکړ، چې له عراقي پوځ سره د اورپکو د مخنیوي په برخه کې سلامشورې وکړي.

د امریکا د دفاع وزارت (پنتاګون) منلې چې عراق یې سلاکارانو ته حقوقي خوندیتوب ورکړی دی.

د عراق ګاونډي ایران ویليو په عراق کې د امریکا مداخله غندي.داعش

د ایران مذهبي مشر ایت الله علي خامنئي پر واشنګټن تور لګولی، چې د عراق د بیا لاندې کولو په لټه کې دی.

وړاندې داعش له سوریې سره پر پوله الانبار ولایت کې دوه بندرونه ونیول.

دوی وړاندې د عراق او اردن سرحدي ترایبل بندر هم نیولی و.

د اردن پوځ ویلي، ځواکونه له بندر نه نژدې ۱۸۰ کیلومتره لیرې د هر راز امنیتي خطر پروړاندې تیارسئ ولاړ دي.

وړاندې د داعش جنګیالیو د سوریې ختیځې برخې نیولې وې.