پرله پسې ناروغۍ، پۀ نشه يي توکو روږدېدل، ايډز، خواشيني، رواني ستونزې او نور ډېر لاملونه کولای شي ماشومانو ته دذهن کمزوري پيدا کړي. يوې مېرمنې وويل: " ماشومه مې لۀ پنځه کلنۍ وروسته کمزورې شوې، داعصابو دوا ورکوو، د ليونيانوپه څېر خاندي". داچې ماشومانو ته ولې دا ناروغي پيدا کېږي، پۀ کابل کې د رواني روغتون ډاکټر فريد احمد انوري وويل: "ارثي لاملونه ، د ولادت پۀ مهال ستونزې ، دماشوم ضربه لېدل ، پۀ مناسب ځای کې ولادت نه کول او انتانات هم ددې لامل ګرځي ". ډاکټران وايي هغه ماشومان چې ذهني کمزوری لري د هډونو د نرموالي ستونزه هم لري، سمې خبرې نشي کولای اوپه لاره دتګ شيمه هم نۀ لري .  | | | د ولادت پۀ مهال ستونزې اوپۀ مناسب ځای کې ولادت نه کول هم دماشوم ذهن کمزوری کوي. |
پۀ کابل کې د افغان روغتون ډاکټر عليشا برنا وويل:"په بدن کې دويټامين D او کلسيم کموالی ددې ناروغۍ دپيداکېدو لامل کيدای شي. دماشوم ذهنی کمزوري ددې لامل ګرځي، چې پۀ لاسونو، پښو، سينه او د بدن نورو برخو کې کوږوالی رامنځته شي". هغه ماشوما ن ، چې دغه ستونزه لري کلسيم لرونکي خواړه اومېوې دې وخوري او تر څنګ يې د کورنۍ شفقت، رحم او زړۀ سوي ته بې کچې اړتيا لري. |