طوبی ندا ساپۍ

	کڅوک ناروغۍ لامل يو ډول وايروس دی چې د خولې په لاړو کې ژوند کوي.

لويان هم په اخته کېږي خو په ماشومانو کې يې کچه لوړه ده او دلته هم د ماشومانو دکڅوک ناروغي څېړو.

له دې ځايه واورئ!

مېرمن ذکيه چې د کابل ولايت د چهار آسياب ولسوالۍ اوسېدونکې ده وايي :

”زموږ کلي ته دکڅوک ناروغي راغله، په هر کور کې ماشومان په اخته شول، زموږ په کورکې يې هم څلور ماشومان ونيول “.

د کابل د اندراګاندي روغتون ډاکټر پاينده محمد صالحي وايې: ”د کڅوک ناروغۍ لامل يو ډول وايروس دی چې ډير وختونه د خولې په لاړو کې ژوند کوي.

کله چې ناروغ خبرې کوي، ټوخېږي پرنجېږي اويا خاندي نو له لاړو سره د مکروبونو ذرې په هواکې خپرېږي.

که چېري دا ذرې د هوا له لارې د روغوخلکو خولې، پزې يا سترګو ته ننوزي نو هغوی هم په دې ناروغۍ اخته کوي“.

د يادونې وړ ده چې دا وايرس دلاړو تر څنګ د سترګو په نم کې هم ښه وده کوي. دا ناروغي کومې نښې نښانې لري، مېرمن ذکيه زياتوي:

”ماشوم مې لوړه تبه درلوده، ټوخېده به له سترګو څخه به يې اوبه راتلې، بيا يې پر وجود سرې تڼاکې راوختلې چې ډېر خارښ (کا) يې کوله“.

	د کڅوک د ژر ښه کېدو يوه ښه لار ناروغ ته ترکاري، مېوې او داسې نورورکړل شي.

ډا کټر وايې چې د کڅوک د ژر ښه کېدو يوه ښه لار ناروغ ته د ښو او ګټورو خوړو ورکول دي لکه شنه سابه، ترکاري، مېوې او داسې نور.

ددې ناروغۍ دمخنيوي لپاره بايد نور ماشومان له ناروغ ماشوم نه ليري وساتل شي خو د يادولو وړ ده چې دا ناروغي دلوښو او جاموله لارې نه انتقالېږي.

د کابل ولايت دشېوکيو دسيمې يوه اوسېدونکې راحيله وايي: ”زموږ کلي ته د کڅوک ناروغي راغله ، زما د کاکا ګانو ټول ماشومان يې ونيول،

زما ماما ويل چې کڅوک ساري ناروغي ده. بيا موږ خپل ماشومان د کاکا له ماشومانو سره يو ځای نه پرېښودل، موږ ويل چې په کڅوک اخته نه شي“.