طوبی ندا صافۍ

	پۀ يوه دقيقه کې تر ديارلس ځلو پورې با يد د ناروغ پۀ خوله کې، خپله ساه پو کړو.

لۀ يوه ټپي شوي تن سره د لومړنيو مرستو پۀ ترڅ کې لومړی بايد دټپي شوي وګړي تنفسي لارې پرانيستل شي او د وينې لۀ ضايع کيدا څخه يې مخنيوی وشي .

خپرونه له دې ځايه واوری !

د پغمان ولسوالۍ يوې مېرمنې وويل : "مېړۀ مې د ماين په چاودنه کې ټپي شو، ژبه يې پۀ خوله کې غبرګه شوې وه ، پزه او خوله يې لۀ خټو ډکه وه،

ساه يې نۀ شوه ويستلی، دهغۀ د پزې او خولې خټې مو پاکې کړلې، ژبه مو ورته سمه کړه، بيا مو ورته مصنوعي تنفس ورکړ ".

د وزير محمداکبر خان روغتون ډاکټر محمد عارف وويل: " که يو ځل مو د ټپي تنفسي لارې پرانيستې، بيا يې هم د بې هوښۍ لۀ امله ساه نه شوه ايستله ، بايد مصنوعي ساه ورته ورکړ له شي .

له ټپيانو سره لومړنۍ مرستې  د تنفسي لارو بندېدل اود وينې لۀ لاسه ورکول د ناروغ د مړينې لامل ګرځي.

داسې، چې ټپي بايداوږد وغزول شي، سر يې لږ غوندې شا خواته ټيټ کړی شي ، پزه يې پۀ دوه وو ګوتو ټينګه ونيول شي ، دټپي پر خولۀ دې پاک ټوکر وغوړول شي،

بيا خپله خوله د ناروغ پۀ خوله کېښوول شي او دهغه پۀ خولۀکې، پۀ يوه دقيقه کې ترديارلس ځلو پورې خپله ساه پو کړو، پۀ دې ډول کولای شويوۀ ټپي يا ناروغ ته ساه ورکړو " .

د تنفسي لارو بندېدل اود وينې لۀ لاسه ورکول د ناروغ د مړينې لامل ګرځي. د کابل اوسيدونکي منصوروويل : " د ترۀ زوی مې ماين والوځوۀ ، لۀ بدن نه يې وينه روانه وه،

پر ټپونومو ورته بوره واچوله،دتارين سوځېدلي ټوکرايره مو هم ورته پۀ ټپونو واچوله، خو بنسټيزکارمودا وکړ چې د ټپ پورتنۍ برخه مو کلکه وتړله او ژر مو روغتون ته ورساوۀ ".

ډاکټرمحمد عارف وويل :" که د لاسونو او پښو ټپ ژور وي، يا غړی پرې شوی وي، نو د ټپ پورتنۍ برخه بايد ښه کلکه وتړل شي،

	که ټپ ژور وي، يا غړی پرې شوی وي، نو د ټپ پورتنۍ برخه بايدکلکه وتړل شي.

خو که وينه دبدن لۀ بلې برخې تلله بيا بايد پخپله زخم وتړل شي،دا کار د ټپي د وينې لۀ ضايع کېدا څخه مخنيوی کوي.

پر ټپ باندې بايد د ايرې ، بورې او نورو شيانو لۀ اچولو څخه مخنيوی وشي، ځکه دا کار نۀ يوازې دا چې، وينه نه شي درولی، بلکې د ټيټانوس پۀ څېر نورې ناروغی هم پيدا کولی شي .