|
روغتيا او ژوند: شکر( ډيابېټ ) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
په کابل کې د ابن سينا روغتون مرستيال ډاکټر محمد نعيم همدرد په وينا د(1387) کال په اوږدو کې نيږدې( 5960 ) تنه پۀ شکر اخته ناروغان نوموړي روغتون ته ورغلي دي. اوس هم هره ورځ لۀ (50 ) تر (70) تنو پورې خلک د شکرمالومولو لپاره نوموړي روغتون ته ورځي. د ځينو عواملو لۀ کبله ځينې خوړل شوي قندي مواد د انسان بدن کې پۀ انرژي نه بدليږي او پۀ وينه کې پاته کېږي چې ورسره يې د وينې قند يا شکر لوړيږي. ميرمې شفيقې وويل: " زه د شکر ناروغي لرم زما پلارهم دا ناروغي درلوده، د بدن وزن مې هم ډېر دی ، نۀ پوهېږم چې د ناروغۍ لامل به مې ارثي وي او که د وزن ډېروالی. " ډاکټر همدرد وويل:"شکر ( ډيابېټ ) ډيری ارثي وي، له مور اوپلار نه يې بچيانو ته لېږدول کيږي. خودپاخۀ منګ ( عمر) خلکو کې يو نا مناسب غذايي رژيم، دبدني فعاليت کم والی اوچاغوالی د نوموړې ناروغۍ نښې نښانې وي، خو دغه ناروغي پۀ لومړي سر کې کومې څرګندې نښې نۀ لري ناروغ نۀ پوهيږي . خو چې شکريې پرمختللی شي ،يا د بلې ناروغۍ لۀ پاره معاينه وکړي نو بيا يې شکر څرګنديږي، خو لۀ دې سره سره دا ناروغي ځانګړې نښې نښانې هم لري ، لکه: د ناروغ متيازې ډېريږي، ډوډۍ ډېره خوري،بدن يې کمزوری او خارښت کوي، پۀ سترګو يې تياره راځي ، لاس اوپښې يې بډۍ نيسي او ټپي شوی ځای يې پۀ اسانه نه رغيږي." ميرمې شريفې وويل :" د شکرې ناروغي مې درلوده اوس د زړۀ ناروغي هم لرم، بدن مې کمزوری شوی، پۀ سترګو مې تياره راځي او ضعف کوم ״ ډاکټران وايي که شکر پۀ کنټرول کې ونۀ ساتل شي، نورې ناروغې هم لۀ ځانه سره پيدا کوي. دښې روغتيا لۀ پاره ښۀ خوراکي رژيم ډېر اړين وي.
ځکه چې خواړه د انسان بدن روغ او غښتلی ساتي.( خواړه بايد داسې وي چې پۀ کې د خواږو ، غوړاو سره کړو خوړو ونډه کمه ، شنۀ سابۀ، مېوې او ترکاري ډېره وخوړل شي. د کابل پوهنتون يو استاد وويل : "ددې لپاره چې ځان د شکرې لۀ ناروغۍ څخه وساتم نو نه پرېږدم چې وزن مې ډېر شي سپورت کوم ، پياده ګرځم او خپل غذايې رژيم ته پاملرنه کوم." |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||