कोव्हिड BF7: ऑक्सिजन सिलिंडर आणि औषधं खरेदी करून घरी ठेवावीत का?

चीनमध्ये पुन्हा एकदा कोव्हिडचे रुग्ण वाढत आहेत. त्यामुळे भारतातही भीती वाढली आहे.

यावेळी आपण कोव्हिडची किती भीती बाळगली पाहिजे? किती काळजी घ्यावी? आपल्याला लस, मास्क, गोळ्या, ऑक्सिजन, प्रवास.... याबद्दल अनेक शंका सतावत असतात.

बीबीसीने याबद्दल तज्ज्ञ डॉक्टरांशी चर्चा केली आहे. त्याची माहिती येथे घेऊ. 

सध्या काय स्थिती आहे?

हा प्रश्न प्रत्येकजण विचारत आहे.

हा एक Omicron व्हेरिअंट आहे. त्याचे चीनमध्ये सध्या BA2.75, BQ1, XBB आणि BF7 प्रकार आहेत.

 सध्या पसरत असलेल्या व्हेरिएंटची वैशिष्ट्ये काय आहेत? 

यामध्ये काही ओमिक्रॉनची लक्षणं आहेत. घसा खवखवणे, नाक वाहणे, विषाणूजन्य तापाची इतर लक्षणे जसे की अंगदुखी, पायात पेटके येणे, आळस येणे यामध्ये दिसून येतात. 

सध्या झालेला उद्रेक किती तीव्र आहे? तो किती धोकादायक आहे? 

या व्हेरिएंटचा प्रादुर्भाव जास्त आहे. Omicron आतापर्यंतच्या सर्व कोरोना प्रकारांपेक्षा वेगाने पसरतो. याचे 540 हून अधिक उपप्रकार आहेत. डब्ल्यूएचओने त्यापैकी पाच धोकादायक म्हणून ओळखले आहेत.

धोकादायक म्हणून ओळखल्या गेलेल्यांमध्ये BF 7 नाही. 

चीनमध्ये BA2.75, BQ1, BA2.30.2, BA5 हे धोकादायक आहेत. 540 पेक्षा जास्त ओमिक्रॉन उप-प्रकारांपैकी, वर नमूद केलेल्या पाचमध्ये लस-प्रतिबंधक गुणधर्म आहेत. इतर रूपे इतके धोकादायक नाहीत.

याच्या धोक्याची पातळी देशानुसार बदलते. त्या देशांमध्ये किती लोकांना लस दिली गेली आहे? सामाजिक प्रसाराद्वारे किती लोकांना आधीच कोरोनाची लागण झाली आहे? हे सर्व मिळून जोखीमेची पातळी निर्धारित करतात. 

उदाहरणार्थ, चीनमध्ये सध्याचे लसीकरण योग्य आणि पूर्णपणे केले गेलेले नाही. त्याशिवाय, पूर्वी तेथील बहुतेक लोकांना कोरोना झाला नव्हता. आता त्याचे गंभीर स्वरुप दिसत आहे.

 भारतासाठी किती धोकादायक? 

आता चीनमध्ये दिसणारे प्रकार भारतात निरुपद्रवी आहेत. 

कारण भारतातील 80 टक्क्यांहून अधिक लोकांमध्ये अँटीबॉडीज असल्यामुळे अनेकांना यापूर्वी कोरोनाची लागण झाली आहे आणि लसीकरणही पूर्ण झाले आहे. लोकांमध्ये दोन प्रकारचे अँटिबॉडीज आहेत - नैसर्गिक विषाणू संसर्गामुळे तयार झालेले आणि लसीकरणामुळे तयार झालेले.

याव्यतिरिक्त, Omicron प्रकार डेल्टापेक्षा कमी नुकसानकारक आहेत. त्यामुळे भारतासाठी ते कमी धोक्याचे आहे. 

कोरोना प्रकारांमध्ये, सर्वात धोकादायक बीटा आहे, त्यानंतर डेल्टाचा नंबर येतो. तिसरा सर्वात धोकादायक प्रकार आहे अल्फा, त्यानंतर गामा आणि शेवटी ओमिक्रॉन. भारताने आधीच ओमिक्रॉन पाहिला आहे. त्यामुळे आता केसेसही लाटेत येण्याची शक्यता नाही. 

सध्या चीनमध्ये असलेल्या व्हेरिएंटसह येथे कोणताही धोका नाही. पण एक धोका असा आहे की चीनची लोकसंख्या मोठी आहे आणि तिथल्या कोट्यवधी लोकांपर्यंत पसरण्याच्या प्रक्रियेत कोणताही नवीन प्रकार उदयास आला तर तो प्रकार कसा असेल आणि भारतीय ते सहन करू शकतील की नाही, हे सांगता येत नाही. 

भारतात कोणी काळजी घ्यावी?

प्रत्येकाने काळजी घेतली पाहिजे.

तथापि, वृद्ध लोक, इतर रोग असलेले लोक, मधुमेह, कर्करोगावरील उपचार सुरू असणारे, इतर कारणांमुळे कमी प्रतिकारशक्ती असलेले लोक सामान्य लोकांपेक्षा अधिक सावध राहिले पाहिजे. 

सध्या कोरोना लहान मुलांवर परिणाम करत नाही.

भारतात प्रत्येकाने मास्क घालावा का? 

सध्या, वर नमूद केलेल्या उच्च-जोखीम असलेल्या लोकांनी जिथे जास्त गर्दी आहे अशा ठिकाणी आणि एकत्र जमण्याच्या ठिकाणी जाताना मास्क घालावा. 

तसेच, घरातील कोणालाही सर्दी किंवा कोरोनाची इतर लक्षणे आढळल्यास त्यांनाही वेगळे करावे. त्यांनी मास्क घालावा.

याचा अर्थ असा की जे धोकादायक परिस्थितीत आहेत आणि ज्यांना जास्त धोका आहे त्यांनी मास्क घालावे. ज्या देशांतून जास्त प्रकरणे आहेत त्यांनी सरकारने सांगितलेल्या सर्व खबरदारीचे पालन करावे. 

लशीचा बूस्टर डोस घ्यावा का?

डोस घेतल्यानंतर 6 महिन्यांपर्यंत लशीचा परिणाम चांगला असतो. त्यामुळे शेवटच्या लशीच्या डोसला सहा महिने झाले असतील तर आता पुन्हा डोस घेणे चांगले. त्यामुळे जोखीम कमी होते. 

या बाबतीतही त्यांना सामान्य माणसांपेक्षा प्राधान्य द्यायला हवे. 

आमच्या उच्च-जोखीम असलेल्यांपैकीही, अनेकांनी बूस्टर डोस घेतला नाही. बूस्टर डोस अतिरिक्त संरक्षण प्रदान करतो सहा महिन्यांपेक्षा जास्त वय असलेल्यांनी लस घ्यावी, अशी आमचे सरकारी मार्गदर्शक तत्त्वे सांगतात.

ज्यांचे वय तीन ते सहा महिन्यांपेक्षा जास्त आहे ते देखील घेऊ शकतात. 

लशीच्या दुष्परिणामांबद्दल काय?

लशीचे दुष्परिणाम फारच कमी आहेत. त्यांच्यापेक्षा कोरोनामुळे होणारी जीवितहानी अधिक आहे. 

उदाहरणार्थ- जर लसीच्या दुष्परिणामामुळे दहा लाखांपैकी एकाचा मृत्यू झाला, जर 0.1 टक्के कोरोनामुळे मरण पावला, तर दहा लाखांपैकी एक हजार लोकांचा मृत्यू होतो. म्हणजेच कोरोनामुळे होणारे नुकसान जास्त आहे. 

मी ऑक्सिजन आणि औषधे खरेदी करून घरी ठेवावीत का? 

हे महत्वाचे नाही. सरकार आता सज्ज झाले आहे. ओमिक्रॉन लहरी दरम्यान त्यांची आवश्यकता नव्हती. भारतीयांच्या शरीरात प्रतिपिंडे तयार असतात. सध्या लाट येण्याची शक्यता नाही.

 केसेस वाढल्या तरी सध्याची यंत्रणा पुरेशी आहे.

औषध आणि उपचारांमध्ये अजूनही प्रगती आहे का? तर औषधात नवी प्रगती झालेली नाही. पूर्वीच्या लहरींमध्ये वापरल्या गेलेली औषधं आम्ही अजूनही वापरत आहोत. आमच्याकडे एकमेव शस्त्र आहे ते म्हणजे लस. खबरदारी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. 

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)