ABHA हेल्थ कार्ड काय आहे? ते ऑनलाईन कसं काढायचं? त्याचे फायदे काय?

70 वर्षं आणि त्यापेक्षा अधिक वय असणाऱ्या भारतातल्या सर्व ज्येष्ठ नागरिकांना आता आयुष्यमान भारत पंतप्रधान जन आरोग्य योजनेचा फायदा मिळणार असल्याचं केंद्र सरकारकडून 11 सप्टेंबर रोजी जाहीर करण्यात आलं. यासाठी उत्पन्नाची कोणतीही अट नसेल.

सध्या अस्तित्त्वात असणाऱ्या योजनेमध्ये पात्र कुटुंबाना सर्व सदस्यांना मिळून वर्षाला 5 लाखांपर्यंतच्या उपचारांचं कव्हरेज दिलं जातं. याच योजनेमध्ये आता विस्तार करण्यात आलाय.

आणि याद्वारे कुटुंबातल्या सत्तरीच्या वरच्या सदस्यांनाही या योजनेचा फायदा मिळेल.

सरकारच्या दाव्यानुसार साडेचार कोटी कुटुंबातल्या सुमारे 6 कोटी अधिक व्यक्तींना याचा फायदा होणार आहे.

याचा फायदा कुणाला मिळेल?

ज्या कुटुंबांना आधीपासूनच आयुष्यमान भारत PM-JAY योजनेचा फायदा मिळतोय, त्या कुटुंबातील 70 किंवा त्यापेक्षा अधिक वय असणाऱ्या व्यक्ती

सेंट्रल गव्हर्नमेंट हेल्थ स्कीम (CGHS), एक्स-सर्व्हिसमन काँट्रिब्युटरी हेल्थ स्कीम (ECHS), आयुष्यमान सेंट्रल आर्म्ड पोलिस फोर्स (CAPF) या सार्वजनिक आरोग्य विमा योजनांचा लाभ घेणाऱ्या व्यक्तींकडे त्या सुरू ठेवण्याचा वा आयुष्यमान भारत PM-JAY योजनेमध्ये सहभागी होण्याचा पर्याय असेल.

खासगी आरोग्य विमा योजना किंवा ESIC - एम्प्लॉईज स्टेट इन्शुरन्स स्कीमचे सदस्य असणाऱ्या 70 वर्षांवरील व्यक्तींनाही या योजनेचा फायदा घेता येईल.

एका कुटुंबात जर सत्तरीच्या वरचे दोन सदस्य असतील तर या दोघांमध्ये 5 लाखांचं कव्हरेज या दोघांसाठी मिळून असेल.

आयुष्यमान भारत पंतप्रधान जनआरोग्य योजना ही जगातली सर्वात मोठी सार्वजनिक आरोग्य सेवा योजना असल्याचं भारत सरकारने म्हटलंय.

आभा हेल्थ कार्ड काय आहे?

आभा (ABHA) म्हणजेच आयुष्मान भारत हेल्थ अकाऊंट नंबर. हे एक डिजिटल हेल्थ कार्ड आहे ज्यात नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित माहिती साठवली जाईल.

हे कार्ड एकप्रकारे आपल्या आधार कार्डसारखं असेल आणि यावर एक 14 अंकी नंबर असेल. याच नंबरचा वापर करून रुग्णाची सगळी मेडिकल हिस्ट्री डॉक्टरांना माहिती होऊ शकेल.

यात कोणत्या व्यक्तीच्या कोणत्या आजारावर इलाज झाला? तो कधी व कोणत्या दवाखान्यात झाला? कोणत्या टेस्ट करण्यात आल्या? कोणती औषधं देण्यात आली? रुग्णाला आरोग्याच्या कोणकोणत्या समस्या आहेत? तो कोणत्या आरोग्यविषयक योजनेशी जोडला गेलाय? ही सगळी माहिती या कार्डच्या माध्यमातून डिजिटल पद्धतीनं साठवली जाईल.

या कार्डवरील युनिक आयडीचा वापर करून डॉक्टर तुमच्या आरोग्याशी संबंधित डेटा पाहू शकतील. पण, त्यासाठी तुमची संमती अनिवार्य असेल.

याशिवाय तुम्ही जेव्हा वाटेल तेव्हा हे कार्ड म्हणजेच तुमचं आरोग्यविषयक रेकॉर्ड डिलीटही करू शकाल.

या कार्डचा सगळ्यात मोठा फायदा म्हणजे दवाखान्यात जाताना तुम्हाला आधीच्या डॉक्टरांची चिठ्ठी, गोळ्यांची कागदं सोबत न्यायची गरज पडणार नाही. तुम्ही आभा नंबर सांगितला की डॉक्टर तुमचा पूर्वीचा आरोग्यविषयक डेटा पाहू शकतील. त्यामुळे समजा तुमच्याकडे जुन्या टेस्टचे रिपोर्ट नसले तरी पुन्हा सगळ्या टेस्ट करायची गरज पडणार नाही. यामुळे वेळ आणि पैशाची बचत होईल.

आभा हेल्थ कार्ड कसं बनवायचं?

आभा हेल्थ कार्ड तुम्ही सार्वजनिक आणि खासगी दवाखाने, सामुदायिक आरोग्य केंद्र, प्राथमिक आरोग्य केंद्र इथं जाऊन बनवू शकता. किंवा मग घरबसल्या ऑनलाईनही बनवू शकता.

आता आभा कार्ड ऑनलाईन कसं बनवायचं हे पाहू.

यासाठी सगळ्यात आधी https://ndhm.gov.in/ असं सर्च करायचं आहे.

यानंतर 'आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन' योजनेची वेबसाईट तुमच्यासमोर ओपन होईल.

इथल्या Create ABHA Number या रकान्यात क्लिक करायचं आहे.

इथं तुम्ही एकतर आधार कार्ड किंवा मग ड्रायव्हिंग लायसनचा वापर करून आभा हेल्थ कार्ड काढू शकता.

आधार कार्ड वापरून काढायचं असेल तर त्यासाठी तुमचं आधार मोबाईल क्रमांकाशी लिकं असणं गरजेचं आहे. तशी सूचना इथं दिलेली असेल. मग next या पर्यायावर क्लिल करायचं आहे.

सुरुवातीला आधार नंबर टाकायचा आहे. तिथं दिलेली सूचना काळजीपूर्वक वाचायची आहे.

सहमत असाल तर रकान्यात टिक करायचं आहे. खाली दिलेल्या प्रश्नाचं उत्तर लिहायचं आहे आणि मग next वर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर तुमच्या मोबाईल क्रमांकावर एक OTP पाठवला जाईल. तो टाकून next वर क्लिक करायचं आहे.

पुढे स्क्रीनवर तुम्हाला आधार कार्डवरील तुमचं नाव, लिंग, फोटो, जन्मतारिख, पत्ता तिथं दिसून येईल. Aadhaar Authentication Successful झाल्याचीही सूचना तिथं असेल. त्यानंतर next वर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर नवीन पेज ओपन होईल. तिथं तुम्हाला आधारशी लिंक असलेला मोबाईल क्रमांक टाकायचा आहे आणि मग next वर क्लिक करायचं आहे.

तुम्ही तुमचा ई-मेल अॅड्रेसही आभा क्रमांकाशी जोडू शकता.जोडायचा नसेल तर इथल्या skip for now या पर्यायावर क्लिक करा.

आता स्क्रीनर तुमचा आभा नंबर तयार झाल्याची सूचना स्क्रीनवर दिसेल. त्याखाली आभा नंबर नमूद केलेला असेल. आता इथल्या Link ABHA Address या रकान्यात क्लिक करायचं आहे.

तुम्ही याआधी आभा अॅड्रेस तयार केलाय का, असा प्रश्न तिथं विचारला जाईल. तिथल्या no वर टिक करून sign up for ABHA Address रकान्यात क्लिक करायचं आहे.

इथं सुरूवातीला तुम्हाला तुमचे Profile Details दाखवले जातील. ते नीट वाचून तुम्हाला ABHA Address तयार करायचा आहे.

खालच्या रकान्यात तुम्ही तुमचं नाव, जन्मतारीख यापैकी जे लक्षात राहण्यासाठी सोपं आहे ते टाकून आभा address तयार करू शकता. हे टाकून झालं की create and link या रकान्यात क्लिक करायचं आहे.

तुमचा आभा नंबर आभा address बरोबर लिंक झाल्याचा मेसेज स्क्रीनवर येईल. आता BACK चं बटन दाबायचं आहे.

आभा कार्ड डाऊनलोड कसं करायचं?

आता हे आभा कार्ड डाऊनलोड करण्यासाठी healthid.abdm.gov.in असं सर्च करायचं आहे. इथं लॉग-इन करायचं आहे.

आभा किंवा मोबाईल नंबर टाकून तुम्ही लॉग-इन करू शकता. आभा नंबर, जन्म वर्ष आणि तिथं दिलेलं गणित सोडवून Continue वर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईलवर ओटीपी पाठवून ही माहिती Validate करायची आहे. कंटिन्यू वर क्लिक. ओटीपी टाकून Continue वर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर स्क्रीनवर तुम्हाला तुमचं आभा कार्ड दिसेल. इथल्या Download या पर्यायावर क्लिक करून तुम्ही ते डाऊनलोड करू शकता.

इथं तुम्ही तुमच्या आभा कार्डवरील ईमेल, फोन नंबर आणि इतर माहिती माहिती एडिट करू शकता. तसंच ते delete किवा deactivate करू शकता.

चिंता कसली?

आभा कार्डचे फायदे आपण पाहिलेच. पण, यामुळे प्रायव्हसी आणि सायबर सेक्युरिटीचा प्रश्न निर्माण होईल, अशी चिंता सायबर तत्ज्ञांना वाटते.

या हेल्थ कार्डमध्ये आपली सगळी माहिती डिजिटली ठेवली जाणार आहे. या माहितीला एका सर्व्हरवर एकत्र केलं जाणार आहे.

खासगी पद्धतीनं सुरक्षित वातावरणात लोक त्यांचा डेटा सांभाळून ठेवू शकतील, असा सरकारचा दावा आहे.

पण, सायबर सुरक्षाविषयक तत्ज्ञ यासंबंधीच्या धोक्याची पूर्वसूचना देत आहेत. एखादा डेटा एखाद्या सर्व्हरवर ठेवला आहे, तर त्याच्या सुरक्षेसाठी तुम्ही सरकारवर अवलंबून राहता, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)