Senate impeachment threat: Lee etu e nwere ike isi chụtụọ onyeisiala maọbụ Gọvanọ

Ebe foto si, BBC/Muhammadu Buhari
Ụlọọrụ onyeisiala agbarụọla ihu na nkata ụfọdụ ndị Omeiwu Ukwu na-akpa ịchụtu onyeisiala Muhammadu Buhari n'ọkwa n'ihi ndakpọ nchekwa.
Maka ndị okwu iwu Naijiria were anya na-ekwu na ịchụpụ onyeisiala n'ọkwa adịghị mfe n'ihi na Onyeisiala anọghị n'ọkwa n'aka nke onwe ya, ọ bu ọha ndị mmadụ tụnyere ya vootu.

Dịka Ọkaiwu Emma Duruigbo si kọwaa, Iwu Naijiria nke afọ 199,Akụkụ nke 143(1999 Constitution, Section 143), kwuru etu a ga-esi ewepụ onyeisiala.
Lee usoro ahụ dịka Durigbo si rụtụ aka
1. Mkpesa nke ndị omeiwu ga-edee ma binye aka
A ga-enwe ebubo mkpesa ihe mere na onye megide iwu Naijiria maọbụ ihe onye ahụ ekwesịghị mme n'akwụkwọ nke ndị omeiwu ga-ebinye aka.
Duruigbo sị, "Akwụkwọ mkpesa ahụ otu n'ime atọ n'ime ndị omeiwu Ukwu na ndị Ụlọnnochiteanya ga-ebinye ya aka."
2. Onyeisi Ụlọomeiwu Ukwu ga-ewegara akwụkwọ mkpesa
Onyeisi Ụlọomeiwu ga-ewegara Onyeisiala akwụkwọ mkpesa n'abalị asaa.
3. Onyeisiala nwere ohere ịsa mkpesa a
Onyeisiala nwere ohere ịsa mkpesa ahụ.
Ọ ga-asa ya ma nyekwa ndị omeiwu niile ọsịsa ya.
4. Onyeisi ụlọomeiwu ga-enyocha ebubo e boro onyeisiala
N'ime' abalị 14, Onyeisi Ụlọomeiwu ga-akpọ oku n'ụlọomeiwu ka ha kpaa ma a ga- enyocha mkpesa maọbụ na-agaghị eme ya.
Duruigbo kọwara na onyeisiụlọomeiwu ga-ajụ ndị ogbo ya n'ọgbakọ ha sị, "Ụnụ achọrọ ka e me nchọpụta ka ọ bụ na ha achọghị?"
" Ọ bụrụ na ndị chọrọ ka enyocha ebubo e boro Onyeisiala ruru oke abụọ n'ụzọ atọ ndị omeiwu, ha aga fee n'agba na-eso ya."
Mana ọ bụrụ na ha erụghị, ị mara na mbọ ichutu onyeisiala ga-anyụ ọkụ ebe ahụ."

Ebe foto si, NGRSenate/Facebook
Ugbua, i nwereike inweta akụkọ BBC Igbo niile n'ekwenti gị.
Pịa aka ebe a ka i soro anyị
Ebe Ọkwa azụmahịa WhatsApp kwụsịrị
"Mmadụ asaa ndị a ga-abụ ndị arụbeghị ọkwa gọvernment maọbụ nọrọ n'otu ndọrọndọọ ọchịchị ọbvụla ma bụụ ndị na-akwụwa aka ọtọ."
4. Onyeisi ụlọomeiwu ga-enyocha ebubo e boro onyeisiala
N'ime' abalị 14, Onyeisi Ụlọomeiwu ga-akpọ oku n'ụlọomeiwu ka ha kpaa ma a ga- enyocha mkpesa maọbụ na-agaghị eme ya.
Duruigbo kọwara na onyeisiụlọomeiwu ga-ajụ ndị ogbo ya n'ọgbakọ ha sị, "Ụnụ achọrọ ka e me nchọpụta ka ọ bụ na ha achọghị?"
" Ọ bụrụ na ndị chọrọ ka enyocha ebubo e boro Onyeisiala ruru oke abụọ n'ụzọ atọ ndị omeiwu, ha aga fee n'agba na-eso ya."
Mana ọ bụrụ na ha erụghị, ị mara na mbọ ichutu onyeisiala ga-anyụ ọkụ ebe ahụ."
5. Ihiwe komiti ga-enyocha ebubo e boro onyeisiala
Duruigbo kọwara na ọ bụrụ na e nwee oke abụọ n'ime atọ ndị chọrọ ka enyocha Onyyeisiala, onyeisi ụlọomeiwu Ukwu ga-akwa OnyeỌkaiwu Ukwu Naijiria ka o hiwe komiti mmadụ asaa.
" Mmadụ asaa ndị a ga-abụ ndị arụbeghị ọkwa gọvernment maọbụ nọrọ n'otu ndọrọndọọ ọchịchị ọbvụla ma bụụ ndị na-akwụwa aka ọtọ."
6. Komiti ga-enyocha ebubo e boro Onyeisiala
Komiti a nwere ọnwa atọ iji wepụta ihe ha chọpụtara na ncnnyocha ha mere ma zigara ndị ụlọomeiwu nile ihe ha chọpụtara.
DuruIgbo kwuru na " dịka komiti ahụ na-eme nyocha, onyeisiala nwere ohere ịga- zara ọnụ ya n'ebubo a na-ebo ya maọbụ họpụta ọkaiwu ga-anọchite ya."
7. Ihe a ga-eji mpụtara komiti mee
Ọ bụrụ na kọmiti mecha nnyochja, kwuo na ihe a na-ebo Onyeisiala na aka ya adịghị ọcha, Ụlọomeiwu nke Ukwu na nkke nta ga-atulee mp.ụtara komiti ahụ , Ọ bụrụ na ha nwee mkpebi nke abụọ n'ime atọ nabata ya, ị mar a na okwu ebiela, Onyeisiala iritu.
Duruigbo kwusiri ike sị, "O nweghị onye ọbụla pụrụ ịgbagha onyeisiala a chuturu n'ụzọ a.
"Naanị ihe e nwere ike ịgbagha bụ na esoghị usoro dịka iwu si kwuo."
Kedụ ihe bụ "gross misconduct?'
Duruigbo kọwara 'misconduct dịka "O nwere ihe ndị e dere sị na onyeisiala agaghị eme iji maatụ ime ihe iwu Naijiria megidere.








