Nigeria's debt burden: Atiku ebola aka n'isi tie mkpu maka oke mbibi ego Naijirịa na-ebite

28 Ọgọọst 2019

Mgbe ikpeazụ e tinyere ya ozi ọhụrụ 16 Juun 2020

Atiku Abubakar, onye zọburu ọkwa onyeisiala n'aha PDP etiela mkpu na oke ego Naijiria na-emefu n'ịkwụ ọmụrụ nwa dị n'isi ego Naijiria bitere, na-achụzi ego na-abata n'akpa gọọmentị.

Ozi si ministri akụnaụba obodo na-egosi na ọnwa isii gara aga, e tinyere ijeri naịra itoolu na ụma iri anọ na atọ (₦943.12bn) n'ịkwụ ọmụrụ nwa a, ebe ego batara bụ ijeri narị naịra itoolu na ụma iri ise (₦950.56 bn).

Atiku sị na ya bụ ihe ya hụrụ n'akwụkwọ usoro mkpata na mmefu akụ nke agba nke mbụ nke 2020 gbagwojuru ya anya.

Ọ sị na ọmụrụnwa dị n'isi ego gọọmentị Naịjịria bitere ji pasentị iri itoolu na itoolu (99%) chụwa ego ha na-akpata.

Atiku sị "Onye arafula unu, nke a bụ ezigbo nsogbu. Ọmụrụnwa dị n'isi ego i bitere ekwesịghị ịkarị ego ị na-akpata".

Ọ dọrọ aka na ntị sị na "Ọ bụrụ na Naịjirịa achọtaghị ụzọ ọzọ ha ga-esi akpata ego, oge ga-eru mgbe ego anyị na-akpata agaghị akwụli ụgwọ anyị ji. Nke a pụtara na ndị anyị ji ụgwọ nwereike ịbịa wekọrọ akụnaụba anyị dịka mba Sri Lanka na Maldives".

Ọ kpọkuru gọọmenti etiti ka ha were ọsọ were ije wetuo aka n'ego ha na-etinye n'ọchịchị dịka ụgbọelu (nke na-ebu onyeisiala) ha kpojuru ebe niile karịdịa nke ndị ha na-ebite ego nwere, nakwa ụlọ ha na-arụgharị ebe niile ya na njem ala Bekee ndị ọrụ oyibo na-eme.

Atiku kwuru na onye ọkụ na-agba ụlọ ya anaghị achụ oke nke bụ na gọọmenti etiti kwesịrị ịchọwa ụzọ ha ga-esị akpata ego ọsịsọ, ma kwụsị ịghọ ndị mmadụ aghụghọ.

Skip Akachasị Gụọ and continue reading

Akachasị Gụọ

End of Akachasị Gụọ

Mazị Sam Ohuabunwa bụ onye ihe gbasara mkpata na mmefu akụ doro anya kwenyere na ya bụ egwu Atiku na-atụ.

Ọ sị na n'ezie, ndị ebitere ego nwereike ịbịa were akụ na ụba Naịjirịa, mana na-enwere ụzọ ọzọ ha ga-esi gbata ụgwọ ego ha karịrị ịnwere akụ na ụba Naịjirịa.

Ọ sị na "ha nwereike ịme ka ego Naịjirịa tipie etipie nke bụ na-ọnweghịzị ihe ọ ga-egoteli na mba ụwa. Onweghịzịkwa ndị ga-atụkwasa Naịjirịa obi maka iresi ha ihe ma ha ejighị ego".

Ohuabunwa kwukwara na ibite ego adịghị njọ mana ihe na-agba anyammiri na nke a bụ na ndị ọchịchị Naịjirịa anaghị eji ego ha eme ihe ga-amitara ha mkpụrụ.

Ọ sị na ụta diiri ndị ọrụ gọọmenti nke ọ na-eche na ya bụ ọrụ edocheghị ha anya.

Ọ sị na ihe mbụ ha kaara ịme bụ ịkowe akpa ha ebe aka ha ga-eru site na ịwedete aka n'ihe na-erị gọọmenti ego ma webete ndị ma ọrụ maka mkpata na mmefu akụ.

Ohuabunwa che na ka ọ dị ugbua, ọ dịka ndị ọchịchi emecheela ike ha maka na "onye ọbụla ga-agbali otu ike ya ha".

Ị ma ego ole ị ga-eketa ma e kee ụgwọ Naịjirịa ji ugbua?

Dịka ngalaba na-ahụ maka ụgwọ Naijiria ji n'ụlọ na nke e ji mba ndị ọzọ bụ Debt Management office na Bekee dere na websaịtị ha, Naijiria ji tarịị naira iri abụọ na anọ na ụma (N24.94 trillion) n'ụgwọ nke pụtara ijeri dọla iri asataọ na otu n'ụma ($81.27 billion).

Ihe nke a pụtara bụ na e kewe ya bụ ụgwọ n'etiti nde narị mmadụ abụọ (200m) bụ ụmụ Naijiria, onye Naijiria ọbụla ga-eketa naịra puku narị na puku iri abụọ na otu (N121,000).

N'ọnwa Septemba afọ 2018, ụgwọ Naijiria ji kwụbu na tarịị naịra iri abụọ na abụọ na ụma (N22.43tn.), ebe n'ọnwa June afọ 2015, ụgwọ e ji bụ naanị tarịị naira iri na abụọ na ụma (N12.12tn).

Na nso nso a, onyeisi ụlọakụ mba Afrịka a kpọrọ 'the African Development Bank' bụ Dr. Akinwumi Adesina, tiri mkpu etu ụgwọ Naijiria ji si agbalitela, nke mere na e jizi ihe dịka pasent 50 ego e nwetara wee na-akwụ ụgwọ e ji eji.