White House ivuga ko Amerika yahagaritse guha Ukraine intwaro zimwe na zimwe

Perezida wa Ukraine Volodymyr Zelensky yicaye iruhande rwa Perezida w'Amerika Donald Trump mu nama ya OTAN muri Kamena (6) mu mwaka wa 2025.

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Perezida wa Ukraine Volodymyr Zelensky (ibumoso) yahuye na Perezida w'Amerika Donald Trump mu nama ya OTAN yabaye mu kwezi gushize
    • Umwanditsi, James Chater
    • Igikorwa, BBC News

Ibiro bya perezida w'Amerika (White House) byavuze ko iki gihugu cyahagaritse guha Ukraine intwaro zimwe na zimwe, mu gihe intambara y'Uburusiya muri Ukraine yakajije umurego.

Ku wa kabiri, umuvugizi wa White House, Anna Kelly, yavuze ko icyo cyemezo cyafashwe mu rwego rwo "gushyira imbere inyungu z'Amerika", nyuma y'isuzuma ryakozwe na minisiteri y'ingabo ku "bufasha bwa gisirikare" bw'Amerika "ku bindi bihugu".

Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Ukraine yasohoye itangazo ivuga ko "itinza cyangwa isubika iryo ari ryo ryose mu gufasha ubushobozi bwo kwirinda bwa Ukraine ryashishikariza gusa umushotoranyi gukomeza intambara n'iterabwoba, aho gushaka amahoro".

Yashimangiye by'umwihariko ko Ukraine icyeneye kongerera imbaraga ubwirinzi bwayo bwo mu kirere – mu gihe Uburusiya bukomeje kumisha ibisasu bya misile n'ibitero by'indege nto z'intambara zitajyamo umupilote (drone) hafi buri joro.

Kuri uyu wa gatatu, umudipolomate w'Amerika ukorera mu murwa mukuru Kyiv wa Ukraine yatumiwe na minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Ukraine kugira ngo bagirane ibiganiro.

Ariko minisiteri y'ingabo ya Ukraine yavuze ko itarakira ubutumwa bw'Amerika buyimenyesha ku mugaragaro "ihagarikwa cyangwa isubirwamo" ry'intwaro ihabwa n'Amerika, ndetse yashishikarije abantu kudahwihwisa bagendeye ku makuru y'igice.

Gusa mu itangazo ryayo, minisiteri y'ingabo yanavuze ko inzira yo kurangiza intambara ari "inyuze mu gitutu gihoraho kandi gihuriweho ku mushotoranyi".

Abategetsi bo muri Amerika ntibahise bavuga ubwoko bw'intwaro burimo guhagarikwa.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Igitangazamakuru ABC News cyo muri Amerika cyatangaje ko intwaro zirimo gutinzwa zishobora kuba zirimo ubwirinzi bwa Patriot bwo gufata ibisasu, ibisasu by'imbunda za rutura zo mu bwoko bwa Howitzer, ibisasu bya misile hamwe n'ibikoresho byifashishwa mu kohereza (kurasa) za 'grenade'.

Amerika isanzwe yarahaye Ukraine imfashanyo ya gisirikare ifite agaciro ka miliyari zibarirwa muri za mirongo z'amadolari, kuva Uburusiya bugabye igitero gisesuye kuri Ukraine muri Gashyantare (2) mu mwaka wa 2022, bituma bamwe mu bo mu butegetsi bwa Trump bavuga ko bahangayikishijwe no kuba ububiko bw'intwaro bw'Amerika busigayemo nkeya cyane.

Elbridge Colby, Minisitiri w'ingabo wungirije w'Amerika ushinzwe igenamigambi, yavuze ko minisiteri y'ingabo "ikomeje guha Perezida amahitamo asobanutse cyane yo gukomeza guha Ukraine imfashanyo ya gisirikare".

Colby yongeyeho ko ari na ko "minisiteri [y'ingabo] ikomeje gusuzuma byimbitse no kujyanisha uburyo bwayo bwo kugera kuri iyi ntego ari na ko ibungabunga kuba ingabo z'Amerika zihora ziteguye ku byihutirwa by'ubutegetsi mu bya gisirikare".

Umutegetsi wo muri Amerika yavuze ko icyo cyemezo cyashingiwe ku guhangayika gutewe n'igabanuka cyane ry'ububiko bw'intwaro bw'Amerika, nkuko byatangajwe n'igitangazamakuru CBS News, gikorana na BBC muri Amerika.

Kelly, wa muvugizi wa White House, yakomoje ku bitero by'Amerika byo mu kwezi gushize ku bigo bitatu bya nikleyeri bya Irani, yongeraho ati:

"Imbaraga z'ingabo za Leta Zunze Ubumwe [z'Amerika] ziracyari ntashidikanywaho - [ibyo] wabibaza Irani."

Iki cyemezo gifashwe nyuma gato yuko mu cyumweru gishize Perezida Donald Trump ahuye na mugenzi we wa Ukraine Volodymyr Zelensky mu nama y'umuryango wo gutabarana w'Uburayi n'Amerika (OTAN) yabereye mu Buholandi.

Icyo gihe, Trump yavuze ko abategetsi b'Amerika "tugiye kureba niba dushobora kugira zimwe tubaha", ubwo yari abajijwe na BBC ku guha Ukraine ubwirinzi bwo mu kirere bw'inyongera bwa Patriot burwanya ibisasu bya misile.

Akomoza ku kiganiro yagiranye na Zelensky, Trump yagize ati: "Rimwe na rimwe twagiranye ibihe bibi gacye ariko nta kindi gihe yanyitwayeho neza cyane kurusha ubu."

Bombi bagiranye ubushyamirane bukomeye mu cyumba cyitwa Oval Office cyo muri White House, mu mpera ya Gashyantare(2) uyu mwaka.

Nyuma yaho, Trump yavuze ko abaye ahagaritse imfashanyo ya gisirikare kuri Ukraine ubutegetsi bw'uwo yasimbuye Biden bwari bwaragennye yo guha Ukraine. Guhanahana amakuru y'ubutasi na ko kwarahagaritswe.

Nyuma ibyo byombi byongeye gusubukurwa.

Mu mpera ya Mata (4) uyu mwaka, Amerika na Ukraine byashyize umukono ku masezerano yo gutuma Amerika ishobora kugera ku mabuye y'agaciro ya Ukraine, nk'ingurane y'ubufasha bwa gisirikare kuri Ukraine.

Macron na Putin bavuganye kuri telefone

Mu yandi makuru, ku wa kabiri Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron yavuganye kuri telefone na mugenzi we w'Uburusiya Vladimir Putin - bwa mbere mu gihe kirenga imyaka ibiri n'amezi atandatu cyari gishize.

Ibiro bya Macron byavuze ko bavuganye kuri telefone mu gihe cy'amasaha arenga abiri, byongeraho ko Perezida Macron yashishikarije ko habaho agahenge muri Ukraine.

Putin yasubije yegeka iyi ntambara ku burengerazuba bw'isi.

Itangazo ryasohowe n'ibiro bya perezida w'Uburusiya (Kremlin) rivuga ko Putin yibukije Macron ko ibihugu byo mu burengerazuba bimaze "imyaka myinshi byirengagiza inyungu z'umutekano z'Uburusiya" ndetse ko "byashinze ibirindiro bikomeye muri Ukraine byo kurwanya Uburusiya".

Ihagarikwa ry'iyi mfashanyo ya gisirikare y'Amerika ribaye mu gihe Uburusiya bwakajije umurego mu ntambara yabwo muri Ukraine.

Mu mpera y'icyumweru gishize, Uburusiya bwagabye kimwe mu bitero binini cyane byo mu kirere kuri Ukraine kibayeho kuva intambara itangiye.

Muri icyo gitero bwakoresheje amoko arenga 500 y'intwaro, arimo na 'drone', ibisasu bya misile byo mu bwoko bwa 'ballistic' na misile zo mu bwoko bwa 'cruise'.

Ku wa kabiri, abantu batatu biciwe mu gitero Ukraine yagabye ku ruganda rwo mu Burusiya mu mujyi wa Izhevsk, mu ntera ya kilometero zirenga 1,000 uvuye ku mupaka wabwo na Ukraine.

Kuri ubu Uburusiya bugenzura hafi 20% by'ubutaka bwa Ukraine, harimo n'umwigimbakirwa wa Crimea bwiyometseho mu mwaka wa 2014.