Amerika: Ingendo z'indege zirenga 5,000 zahagaritswe
- Umwanditsi, Ana Faguy
- Igihe co gusoma: iminota 3
Umuyaga ukomeye wibasiye inkombe z'iburasirazuba bwa Amerika kuri uyu wa Mbere, uzana urubura rwinshi rwaciye agahigo mu mateka, bituma ubuzima bwa miliyoni z'abantu buhungabana ndetse ibihumbi by'ingendo z'indege bihagarikwa.
Mu bice bimwe bya Rhode Island na Massachusetts, haguye urubura rungana hafi na santimetero 94, mu gihe muri Central Park ya New York City haguye urubura rurenga santimetero 48, nk'uko byatangajwe n'ikigo cy'igihugu gishinzwe ubumenyi bw'ikirere (National Weather Service).
Ikigo cya leta ya New York gishinzwe umutekano cyaburiye abaturage ko ingendo ziri hafi yo kudashoboka na gato muri iyo leta.
Inzu n'ibigo by'ubucuruzi birenga 600,000 ku nkombe z'iburasirazuba byabuze amashanyarazi, aho New Jersey na Massachusetts ari zo zagizweho ingaruka zikomeye kurusha izindi.
Impanuro zo kwirinda inkubi y'urubura (winter storm warnings) zageze henshi kuva muri North Carolina kugera mu majyaruguru ya Maine, ndetse no mu bice bimwe byo mu burasirazuba bwa Canada.
Urubura rwari ruteganyijwe gukomeza kugwa umunsi wose wo ku wa mbere, nk'uko byatangajwe na National Weather Service, aho mu bice bimwe biri hafi y'inkombe zo mu majyaruguru y'iburasirazuba hateganyijwe kugera kuri santimetero 61 z'urubura bitarenze kuri uyu wa Kabiri mu gitondo.
Rhode Island, ari na yo leta ntoya kurusha izindi muri Amerika, isa n'iyakiriye urubura rwinshi kurusha izindi muri iyi nkubi y'umuyaga yuzuyemo urubura rudasanzwe.
Nk'uko itangazamakuru ryaho ribivuga, iyi yabaye inkubi y'urubura mbi kurusha izindi zose zigeze kwibasira iyo leta.
Mu murwa mukuru wayo, Providence, haguye urubura rungana na santimetero 91, rurenze kure agahigo kari gasanzweho ka santimetero 72,5 kari karabayeho muri Gashyantare (2) 1978.
Umuhanga mu by'iteganyagihe wo muri National Weather Service i Boston, Candice Hrencecin, yabwiye The New York Times ati: "Rwarushijeho guca agahigo ku buryo budasanzwe. Natwe ubwacu twatunguwe kimwe n'abandi bose."
Kubera ubukana bw'ibi bihe, ingendo zitari ngombwa zarahagaritswe muri Rhode Island, ndetse no muri Connecticut ituranye na yo. Guverineri wa Massachusetts, Maura Healey, na we yashyizeho itegeko ryo guhagarika ingendo zitari ngombwa.
Mu itangazo yashyize ku rubuga rwe rwa interineti, yagize ati: "Nashyizeho itegeko rihagarika ingendo zose zitari ngombwa mu majyepfo y'iburasirazuba bwa Massachusetts, ndetse ngabanya umuvuduko ku muhanda munini wa Pike ukagera kuri kilometero 40 ku isaha."
Yakomeje agira ati: "Urubura rwinshi rutuma umuntu atabona aho agana, ruri gutuma ingendo ziba ziteje akaga gakomeye. Nuramuka ugize ikibazo ku muhanda, ubufasha bushobora kukugeraho bigoranye… Ndakangurira abantu bose kwirinda kujya mu mihanda aho bari hose, bagume mu nzu zabo aho batuye."
Muri Massachusetts honyine, abantu hafi 300,000 ntibafite amashanyarazi, nk'uko byatangajwe n'urubuga poweroutage.us, harimo 85% by'abakiriya bo muri Barnstable County, igizwe n'akarere kose ka Cape Cod.
Muri New York City, itegeko ryo guhagarika ingendo ryatumye uyu mujyi utuwe n'abantu barenga miliyoni 8 usigara usa n'uwahagaritse ubuzima burundu. Imihanda yose, amayira manini n'ibiraro byari byafunzwe kugeza ku manywa yo ku munsi w'ejo hashize.
Muri Connecticut na New Jersey, hari impungenge ko ibiti n'amashami byagwaga bishobora guteza ingaruka zikomeye ku mihanda, ndetse bikongera ikibazo cyo kubura amashanyarazi.
Muri Providence, umuvugizi w'umujyi yabwiye The Providence Journal ko ibinyabiziga birenga 300 byari byakuwe ku mihanda (gutozwa) kubera ko byari byapakiwe mu nzira y'imashini zisukura ahari urubura (snowploughs).
Gusa, mu masaha ya nyuma ya saa sita ku wa mbere, ibikorwa byo gukura imodoka ku mihanda byarahagaze, maze abatwara ibinyabiziga batangira gufasha abantu kwegura imodoka zabo zari zafatiwe mu rubura.
Hagati aho, abantu bashakaga gutembera hirya no hino muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika kuri uyu wa Mbere, bahuye n'ingorane zikomeye.
Umubare w'indege zahagaritswe imbere mu gihugu, zijyamo cyangwa zisohoka muri Amerika wageze ku zirenga 5,706, nk'uko byagaragajwe n'urubuga rukurikirana ingendo z'indege FlightAware.
Urwo rubuga rwerekanye ko 98% by'indege ziva ku kibuga cy'indege cya LaGuardia Airport zahagaritswe, naho 91% by'indege ziva ku JFK Airport; ikibuga cy'ingenzi cya New York gisanzwe cyakira abagenzi barenga 335,000 ku munsi, na zo zarahagaritswe.
Ibi bibuga byombi byari byibasiwe n'urubura rungana na santimetero 48.
Ku wa Mbere kandi, ikibuga cy'indege cya Logan International Airport cyahagaritse 92% by'indege zisohoka, naho Newark Liberty International Airport gihagarika 92%, mu gihe Philadelphia International Airport cyagabanyije ingendo ku kigero cya 80%.
Ako karere kazakomeza guhura n'ingaruka z'urubura no ku wa Kabiri, aho hitezwe ko indege zirenga 2,000 zijya muri Amerika cyangwa zisohokamo zizahagarikwa, ibibuga by'indege bya Boston na New York bikaba ari byo byibasiwe cyane kurusha ibindi.












