U Rwanda ruvuga ko rwasubije iwabo 'ku bushake' impunzi z'Abarundi zirenga 100

Leta y'u Rwanda yatangaje ko impunzi z'Abarundi 115 "zasubijwe mu gihugu cyazo ku bushake" ku wa kabiri zinyuze ku mupaka wa Nemba ruhana n'u Burundi, uri mu karere ka Bugesera mu burasirazuba bw'u Rwanda.

Minisiteri y'u Rwanda y'ibikorwa by'ubutabazi ivuga ko kuva ku itariki ya 27 Kanama (8) mu 2020, ku bufatanye n'ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku mpunzi (UNHCR), imaze gufasha mu gusubiza iwabo ku bushake impunzi 30,907 z'Abarundi.

Amafoto yatangajwe n'ishami ryo mu Rwanda rya UNHCR n'iyo minisiteri ku rubuga nkoranyambaga X, agaragaza izo mpunzi zifite ibikapu, n'imodoka za bisi zo mu Rwanda zibatwaye.

Bamwe muri izo mpunzi zitahutse babwiye Radio Rwanda ko bishimiye kuba basubiye iwabo, banashimira u Rwanda kuba rwari rwarabacumbikiye.

Iyo minisiteri ivuga ko kuri ubu u Rwanda rucumbikiye impunzi 52,862 z'Abarundi, zirimo 42,421 ziri mu nkambi ya Mahama mu karere ka Kirehe mu burasirazuba bw'igihugu, naho izisigaye zose zikaba ziri mu bice by'imijyi.

Iyi minisiteri yongeyeho ko ibyo bishimangira ibyo u Rwanda rwiyemeje byo kurinda no guha icyubahiro impunzi zose.

Umubano w'u Burundi n'u Rwanda wabaye mubi kuva mu mwaka wa 2015 ubwo Gitega yashinjaga Kigali kugira uruhare mu igerageza ryapfubye ryo guhirika ubutegetsi mu Burundi no gucumbikira bamwe mu bari bakuriye uwo mugambi – ikirego u Rwanda rwakomeje guhakana.

Icyo gihe impunzi zibarirwa mu bihumbi z'Abarundi zahungiye mu Rwanda nyuma y'imvururu ziciwemo abantu mu Burundi.

Leta y'u Burundi yakomeje gushinja leta y'u Rwanda kugira ingwate impunzi z'Abarundi no kudatanga abo ishinja kuba bari bakuriye umugambi wo kugerageza guhirika ubutegetsi mu 2015 ngo bagezwe mu bucamanza. U Rwanda rurabihakana.

Mu myaka ishize habaye ibikorwa by'impande zombi – Gitega na Kigali – byo kugerageza kuzahura umubano w'ibihugu byombi.

Ibintu byasubiye irudubi mu ntangiriro ya Mutarama (1) mu 2024, ubwo u Burundi bwongeraga gufunga imipaka yabwo y'ubutaka n'u Rwanda.

Mu mpera ya Mutarama (1) muri uyu mwaka wa 2025, Perezida w'u Burundi Évariste Ndayishimiye yavuze – nta gihamya atanga – ko u Rwanda rufite umugambi wo gutera igihugu cye.

Ariko muri Werurwe (3) uyu mwaka, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'u Rwanda Olivier Nduhungirehe yatangaje ko igihugu cye n'u Burundi byari biri "mu nzira yo kureka ubushyamirane no kumvikana".

Umubano hagati ya Gitega na Kigali warushijeho kuzamba ubwo u Burundi bwoherezaga ingabo zabwo – ku butumire bwa Repubulika ya Demokarasi ya Congo – gufatanya n'ingabo za FARDC kurwanya inyeshyamba za M23.

Abategetsi b'u Rwanda bagaragaje ko batishimiye icyo gikorwa kuko bashinja ingabo za FARDC gufatanya n'umutwe wa FDLR abategetsi bavuga ko uteje inkeke ku mutekano w'u Rwanda.

Abategetsi b'u Burundi na bo bagiye bumvikana bashinja u Rwanda gukorana n'umutwe wa RED-Tabara urwanya ubutegetsi bwa Gitega, kandi ko na wo ufatanya n'umutwe wa M23 byagiye bivugwa kenshi na ONU na Kinshasa ko uwo mutwe wa M23 ufashwa n'u Rwanda.

Ibyo bituma bigaragara nkaho u Burundi n'u Rwanda birimo kurwana mu ntambara mu burasirazuba bwa DR Congo, nubwo bitigeze byemezwa gutyo n'abategetsi.