Sudan: Batatu biciwe mu myigaragambyo yo kwamagana Coup d'État ya gisirikare
Abashinzwe umutekano muri Sudan barashe amasasu nyamasasu n'imyuka iryana mu maso ku bigaragambya bashaka demokarasi, bicamo abatari munsi ya batatu, nkuko bivugwa n'akanama k'abaganga.
Ababarirwa mu bihumbi ku wa gatandatu bakoze urugendo mu murwa mukuru Khartoum no mu yindi mijyi, basaba ko Minisitiri w'intebe wahiritswe Abdalla Hamdok asubizwa ku butegetsi.
Minisiteri y'ubutegetsi bw'igihugu yahakanye ivuga ko nta masasu nyamasasu yarashwe. Impirimbanyi zivuga ko abantu babarirwa mu 100 bakomeretse.
Jenerali Abdel Fattah Burhan ni we wayoboye ihirikwa ry'ubutegetsi ku wa mbere w'iki cyumweru, asesa ubutegetsi bwa gisivile.
Uyu Jenerali, w'imyaka 61, wanashyizeho igihe cy'ibihe bidasanzwe mu gihugu, yavuze ko ibyo yakoze byari bifite ishingiro mu kurinda ko habaho "intambara hagati y'abaturage" no guhagarika isubiranamo muri politiki. Gufata ubutegetsi kw'igisirikare kwamaganwe henshi mu mahanga.
Abigaragambya i Khartoum bagaragaye bagenda n'amaguru bafite amabendera ya Sudan, batera hejuru bati, "Twanze ubutegetsi bwa gisirikare!"
Shaheen al Shaheef, wo mu kanama ko kwamagana ihirikwa ry'ubutegetsi k'i Khartoum (Khartoum Resistance Committee), yabwiye BBC ati: "Abantu hano ni abanyamahoro cyane. Iyi myigaragambyo izakomeza ibe iy'amahoro nubwo yaba yugarijwe n'imbunda".
"Ariko turabona rwose ko uko ibintu bimeze ubu kuri [Jenerali] Burhan - yatakaje abamushyigikiye bose. Iri rwose ni ihirika ry'ubutegetsi ry'umuntu umwe, nta kintu na kimwe gihari, nta wundi muntu uhari wo kumushyigikira".
Akanama k'abaganga bo muri Sudan, urwego rwigenga, kavuze ko abigaragambya batatu bapfuye nyuma yo kuraswa amasasu nyamasasu i Omdurman.
Ariko minisiteri y'ubutegetsi bw'igihugu yahakanye ivuga ko nta masasu nyamasasu yakoreshejwe ndetse ishinja abigaragambya bamwe kwibasira abapolisi.
Muri iki cyumweru abigaragambya barenga 10 ni bo bamaze gupfira mu bushyamirane n'abashinzwe umutekano.
Abategetsi bo muri Sudan bahagaritse umurongo wa internet n'ubundi buryo bw'itumanaho, banashyiraho amabwiriza yo kugabanya ingendo.
Kugeza habaye ihirikwa ry'ubutegetsi ryo ku wa mbere, Sudan yari iri mu buryo burimo ubushyamirane bw'amasezerano yo gusaranganya ubutegetsi hagati y'abategetsi ba gisivile n'aba gisirikare kuva uwari Perezida Omar al-Bashir yahirikwa ku butegetsi mu 2019.
Ayo masezerano yari agamije kwerekeza Sudan muri demokarasi, ariko yagiye ahura n'ingorane zikomeye zirimo nk'amagerageza yo guhirika ubutegetsi, igerageza riheruka rikaba ryarabaye mu kwezi kwa cyenda uyu mwaka.
Jenerali Burhan, wari ukuriye akanama ko gusaranganya ubutegetsi, yavuze ko Sudan icyiyemeje inzibacyuho (imfatakibanza mu Kirundi) yerekeza ku butegetsi bwa gisivile, amatora akaba ateganyijwe kuba mu kwezi kwa karindwi mu 2023.
