Uwaba Visi Perezida wa Biden: Kamala Harris yatoranyijwe nk'uwo baziyamamazanya

Joe Biden, umukandida-perezida w'ishyaka ry'abademokarate, yaraye ahisemo senateri Kamala Harris nk'uwo baziyamamazanya - uyu abaye umugore wa mbere w'umwirabura kandi ufite inkomoko muri Aziya ugenwe kuri uwo mwanya.

Madamu Harris nawe wifuzaga kwiyamamariza kuba perezida, ni senateri wa leta ya California ufite inkomoko mu Buhinde no muri Jamaica. Amaze igihe atekerezwaho nk'uwaba visi perezida.

Yahoze ari umucamanza mukuru wa California. Amaze igihe ashishikariza polisi gukora amavugurura, mu gihe mu gihugu bakomeje kwamagana irondabwoko bashinja polisi.

Bwana Biden azahatana na Perezida Donald Trump mu matora ya perezida yo ku itariki ya 3 y'ukwezi kwa cumi na kumwe uyu mwaka.

Mu kiganiro n'abanyamakuru mu biro bye White House ejo ku wa kabiri, Bwana Trump, wo mu ishyaka ry'abarepubulikani, yavuze ko Madamu Harris ari "nimero yanjye ya mbere nahitamo mu bo mu igerageza".

Yavuze ko anejejwe n'uwo Bwana Biden yahisemo, yongeraho ko Madamu Harris "yitwaye nabi cyane" ubwo yashakaga kuba uzahagararira ishyaka ry'abademokarate mu matora.

Ku itariki ya 7 y'ukwezi kwa cumi, mu mujyi wa Salt Lake muri leta ya Utah, Madamu Harris azagirana ikiganiro mpaka na Visi Perezida Mike Pence, ari we Bwana Trump yahisemo baziyamamazanya nk'uwakomeza kumubera Visi Perezida yongeye gutorwa.

Mu mwaka ushize ubwo yari agihatanira guhagararira ishyaka rye nk'umukandida-perezida, Kamala Harris yigaragaje nk'umuntu uvugana imbaraga nyinshi, yibasira bikomeye Donald Trump.

Inshingano ze mu kwiyamamaza

Inshingano z'uwiyamamazanya n'umukandida-perezida nk'uwaba visi perezida we aramutse atowe, ntabwo iteka ziba zisobanutse neza.

Zimwe mu nshingano akunze kugira ni uguharanira gushyira ku karubanda intege nke z'umukandida bahatanye, mu gihe umukandida-perezida wo mu ishyaka rye we ashishikariye gutangaza imigabo n'imigambi y'ishyaka ryabo, nkuko bivugwa n'umunyamakuru wa BBC Anthony Zurcher uri muri Amerika.

Itegekonshinga ry'Amerika rivuga ko visi perezida yahita aba perezida mu gihe perezida yaba apfuye cyangwa avuye ku butegetsi manda ye igikomeje.

Bwana Biden azuzuza imyaka 78 mu kwezi kwa cumi na kumwe, bivuze ko atowe yaba abaye perezida wa mbere mukuru mu myaka ubayeho mu mateka y'Amerika (Ronald Reagan yari afite imyaka 77 ubwo yavaga ku butegetsi).

Iyi myaka ya Bwana Biden ivuze ko uyu yahisemo ngo baziyamamazanye ashobora gukurikiranirwa hafi cyane mu buryo bw'inyongera.

Mu mateka y'Amerika, abandi bagore babiri gusa ni bo bagenwe nk'abiyamamariza kuba visi perezida.

Abo ni Sarah Palin w'ishyaka ry'abarepubulikani mu mwaka wa 2008 na Geraldine Ferraro w'ishyaka ry'abademokarate mu mwaka wa 1984. Nta numwe muri bo wageze kuri uwo mwanya.

Nta mugore n'umwe utari umuzungu wigeze yemezwa nk'umukandida-perezida muri Amerika mu mashyaka abiri akomeye muri politike y'iki gihugu. Nta mugore n'umwe kandi wigeze aba perezida w'Amerika.

Biden na Harris bavuze iki?

Bwana Biden yanditse ku rubuga rwa Twitter ko "atewe icyubahiro cyinshi" no kugena Madamu Harris nk'uwaba visi perezida we aramutse atsinze amatora.

Biden yavuze ko Madamu Harris ari "umurwanyi utagira ubwoba w'uyu mugabo muto [Biden], kandi ni umwe mu bakorera rubanda neza cyane muri iki gihugu".

Yavuze ko yakoranye bya hafi n'umuhungu we Beau Biden wapfuye mu 2015, ubwo Madamu Harris yari umucamanza mukuru wa California.

Yanditse kuri Twitter ati: "Narabitegereje ubwo bahangaraga amabanki akomeye, bagateza imbere abakozi ndetse bakarinda ko abagore n'abana bakorerwa ihohoterwa".

"Icyo gihe banteraga ishema, n'ubu ntewe ishema no kumugira [Harris] nk'uwo tuzafatanya muri uku kwiyamamaza".

Nyuma, Madamu Harris yanditse kuri Twitter ko Bwana Biden "ashobora kunga ubumwe bw'Abanyamerika kuko yamaze ubuzima bwe aturwanirira. Kandi nka perezida, azubaka Amerika ihuye neza n'ibyo twifuza kugenderaho [nk'Abanyamerika]".

"Ntewe icyubahiro no kwifatanya na we nk'uwagenwe n'ishyaka ryacu nka Visi Perezida, no gukora icyo ari cyo cyose ngo mugire umukuru w'ikirenga wacu".

Ubuyobozi bw'ibikorwa byo kwamamaza bwatangaje ko Bwana Biden na Madamu Harris, kuri uyu wa gatatu nyuma ya saa sita, mu mujyi wa Wilmington muri leta ya Delaware, bavuga ijambo ku:

"gukorera hamwe mu kugarukana roho y'igihugu no kurwanirira imiryango ikora akazi ngo iteze imbere igihugu".

Mu kwezi kwa gatatu, Bwana Biden yasezeranyije ko azagena umugore nk'uwo baziyamamazanya wamubera visi perezida aramutse atsinze amatora.

Mu mezi ya vuba ashize, yotswaga igitutu cyo guhitamo umugore w'umwirabura, muri iki gihe igihugu cyugarijwe n'umwuka mubi mu baturage kubera urugomo polisi ishinjwa gukorera Abanyamerika bakomoka muri Afurika - aba bakaba ari ingenzi mu batora ishyaka ry'abademokarate.

Kamala Harris ni nde?

Madamu Harris w'imyaka 55, mu kwezi kwa cumi na kabiri mu mwaka ushize yavuye mu byo gushaka kwiyamamariza kuba perezida, nyuma yo kunanirwa gutsindira kuba umukandida w'abademokarate.

Mu biganiro mpaka byo mu ntangiriro byo gushaka kuba umukandida perezida mu ishyaka ry'abademokarate, yagiye aterana amagambo na Bwana Biden, cyane cyane nk'aho yamunenze ku gushimagiza umubano w'"ubwubahane" mu kazi Biden yavuze ko yagiranye n'abahoze ari abasenateri bashyigikiraga ivanguramoko.

Uyu wo mu ishyaka ry'abademokarate, yavukiye mu mujyi wa Oakland muri leta ya California, ku babyeyi b'abimukira: nyina wavukiye mu Buhinde na se wavukiye muri Jamaica.

Yaje kwiga kuri Kaminuza ya Howard, imwe mu zikomeye mu gihugu zifite amateka yo kwigwamwo n'abirabura. Yavuze ko igihe yahamaze kiri mu byamwigishije cyane mu buzima bwe.

Madamu Harris avuga ko iteka yamye anyurwa no kuba uwo ari we kandi avuga ko yibona gusa nk'"Umunyamerika".

Mu mwaka ushize wa 2019, yabwiye ikinyamakuru the Washington Post ko abanyapolitike badakwiye kumva ko bagomba kwishyira mu ruhande runaka kubera ibara ry'uruhu rwabo cyangwa inkomoko yabo.

Icyo gihe yagize ati: "Icyo mvuga ni iki: Ndi uwo ndi we. Nyurwa n'ibyo. Ushobora gushaka kubitahura, ariko ntacyo bintwaye".