"တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့တိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်ဖို့အတွက် ပထမဆုံးခြေလှမ်းက ကျွန်တော့်မေမေကို လွှတ်ပေးဖို့ ဆိုတာ စစ်တပ်က သိရှိနားလည်သဘောပေါက်သင့်တယ်"

Aung San Suu Kyi and Her son Kim Aris

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၇၈ နှစ်မြောက်မွေးနေ့အတွက် သားအငယ်အဖြစ်သူ ကင်မ်အဲရစ် ခေါ် ကိုထိန်လင်းက သတင်းစကားပါးလာပါတယ်။

ဘီဘီစီထံ​ ကင်မ်ပေးပို့လာတဲ့ သတင်းစကားတွေထဲကတချို့ကို ကောက်နုတ်တင်ပြလိုက်ပါတယ်။

ကင်မ်အဲရစ်ရဲ့သတင်းစကား

ပထမဆုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော့်မေမေနဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားအားလုံးကို လွှတ်ပေးဖို့၊ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံအစိုးရထံ အာဏာပြန်လွှဲပေးရေးအတွက် ညှိနှိုင်းရေးတွေ လမ်းဖွင့်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကတိကဝတ်ပြုဖို့ မြန်မာစစ်တပ်ကို ပန်ကြားလိုပါတယ်။

ကျွန်တော့်မေမေ အဖမ်းခံရပြီးချိန်ကစလို့ အကျဥ်းချခံရချိန်နောက်ပိုင်းတွေမှာ အဆက်အသွယ်လည်း မရခဲ့သလို မေမေ့ကိုထားရှိတဲ့နေရာ ဒါမှမဟုတ် မေမေ ထိန်းသိမ်းခံနေရတဲ့အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အကြောင်းကြားခံရတာမျိုးလည်းမရှိခဲ့ပါဘူး။

ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးရုံးကနေတဆင့်ရော လန်ဒန်မှာရှိတဲ့ မြန်မာသံရုံးကိုတိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ခဲ့တာလည်း ဘာမှ ပြန်ကြားတာ မရှိပါဘူး။

မေမေ့ကိုဖမ်းဆီးမှုဟာ လုံးဝ တရားမဝင်တဲ့ ဖမ်းဆီးမှုဖြစ်ပြီး စွပ်စွဲချက်အားလုံးဟာလည်းအလိမ်အညာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားခွင်ကြားနာမှုတွေမှာလည်း မေမေဟာ သူ့ရဲ့ရှေ့နေအဖွဲ့နဲ့ သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုကို ငြင်းပယ်ခံရပြီး မျှတပြီးဘက်လိုက်မှုမရှိတဲ့တရားခွင်မှာ စစ်ဆေးကြားနာဖို့ အခွင့်အရေးကိုလည်း ငြင်းပယ်ခံခဲ့ရပါတယ်။

Skip podcast promotion and continue reading
ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း ညနေခင်းသတင်းအစီအစဉ်

နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ

ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ

End of podcast promotion

မေမေ့ရဲ့ တရားခွင်ကြားနာမှုတွေဟာ ဘယ်လို ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာမဆို စောင့်ထိန်းရတဲ့ အခြေခံအကျဆုံး စည်းမျဥ်းစည်းကမ်းတွေကို ချိုးဖောက်ထားပါတယ်။ ကံမကောင်းစွာပဲ ဒီဖြစ်စဥ်ဟာ ဒီနေ့မြန်မာပြည်မှာ လူတော်တော်များများ ကြုံနေရတဲ့အခြေအနေပါ။

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက လူပေါင်း ၂၂,၅၃၁ ဖမ်းဆီးခံထားရပြီး အဲဒီထဲမှာ ၆၁၀ ဦးက ကလေးငယ်တွေဖြစ်ပြီး ၁၅၆ ဦး သေဒဏ်ချမှတ်ခံထားရပါတယ်။ တချို့သေဒဏ်စီရင်မှုတွေဟာ ကမ္ဘာကြီးကို ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံစေခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ တိုင်းပြည်လူဦးရေရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံနဲ့ ညီမျှတဲ့ လူဦးရေ ၁၇ ဒသမ ၆ သန်းဟာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ၊ အကာအကွယ်နဲ့ အထောက်အပံ့တွေ အရေးပေါ် လိုအပ်နေပြီလို့ ခန့်မှန်းမှုတွေရှိနေပါတယ်။

တကယ့်လက်တွေ့မှာတော့ ဒီကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်တွေထက် ပိုပြီး များနေနိုင်ပါသေးတယ်။

ဒီအခြေခံအချက်အလက်တွေအရ ပြည်သူတွေအပေါ် ရက်စက်ပြီး လူမဆန်တဲ့ ဆက်ဆံမှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့ မြန်မာစစ်အာဏာရှင်တွေကို အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ ဖိအားပေးမှုတွေ စတင်ပြုလုပ်ဖို့ အစိုးရအားလုံးကို တောင်းဆိုအပ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ဗြိတိန်အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာကိုအပယ်ခံတိုင်းပြည်အဖြစ်နဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ တခြားသော တိုင်းပြည်အများစုနည်းတူ ဗြိတိန်ရဲ့ သံတမန်တွေနဲ့ နိုင်ငံသားတွေအားလုံးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး အမျိုးသာညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG နဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးမှာ ပါဝင်ဖို့ ကျွန်တော်တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။

ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးဟာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်တွေအတွက် အရေးကြီးသလို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်မှုကို လိုချင်ရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရတရပ်ကိုရှိရေးကိုပဲ​ ရှုမြင်မယ်လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်။

Aung Sa Suu Kyi and Her Son Kim Aris

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

စိတ်ပျက်စရာပြောရရင်တော့ ကမ္ဘာ့ဒီမိုကရေစီအင်အားအကြီးဆုံး နိုင်ငံတွေလို့ ပြောရမယ့် ဂျပန်နဲ့ အိန္ဒိယလို နိုင်ငံတွေဟာ စစ်အာဏာရှင်နဲ့ ဘာမှ ပတ်သက်စရာအကြောင်းမရှိပါဘူး။

သူတို့ကို အဲဒီနိုင်ငံတွေက အကြောင်းပြချက်မျိုးစုံနဲ့ အထောက်အပံ့ပေးနေတဲ့အချက်က ကျွန်တော့်ကို အကြီးအကျယ် ဝမ်းနည်းစေပါတယ်။

အနည်းဆုံးတော့ ကျွန်တော်ငယ်ငယ်က နေထိုင်ခဲ့ပြီး သဘောကျနှစ်သက်ရတဲ့ အမှတ်ရစရာတွေရှိခဲ့တဲ့ အိန္ဒိယနဲ့ ဂျပန်မှာ ဒီအစိုးရတွေရဲ့ လူထုဆန္ဒကိုထင်ဟပ်ခြင်းမရှိတဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေက ကျွန်တော့်အတွက် အံ့သြစရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

စစ်အုပ်စုနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ လိုလားနေတဲ့ အစ္စရေး လက်နက်ကုမ္ပဏီတွေ ရှိနေတာကိုလည်း ကျွန်တော် အလွန် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိပါတယ်။

စစ်အစိုးရကို ထောက်ခံသူတိုင်းဟာ ရုရှားကိုလည်း သွယ်ဝိုက်ပြီး ထောက်ခံနေတယ်ဆိုတာကို သတိပြုရပါမယ်။

စစ်တပ်ဟာ ဒီစစ်ပွဲကို ဘယ်တော့မှ နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာလူငယ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့လွတ်လပ်မှုတွေကို ဖယ်ထုတ်ခံရတာကို ဘယ်တော့မှလက်ခံလိမ့်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီအတွက် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ တိုက်ပွဲဝင်လာကြပြီးမှ ခက်ခက်ခဲခဲရရှိထားတဲ့ တိုးတက်မှုတွေကို အလဟဿ အဆုံးရှုံးခံမှာမဟုတ်ပါဘူး။

Aung San Suu Kyi's son Kim Aris

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Free Aung San Suu Kyi campaign

Aung San Suu Kyi and Her son

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရှုပ်ထွေးပွေလီပြီး သိမ်မွေ့လှတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ ကွဲပြားနေတဲ့ အုပ်စုတွေကို စုစည်းပေးနိုင်သူဟာ ကျွန်တော့်အဖိုးလက်ထက်ကတည်းကစလို့ အခုအချိန်အထိ မေမေ တစ်ဦးတည်းပဲ ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ပြည်သူတွေ သဘောပေါက်ကြမယ်လို့ ကျွန်တော်တော့ မျှော်လင့်နေမိပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့တိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်ဖို့အတွက် ပထမဆုံးခြေလှမ်းက ကျွန်တော့်အမေကို လွှတ်ပေးဖို့ ဆိုတာ စစ်တပ်က နားလည်သဘောပေါက်သင့်တယ်။

နောက်နှစ် ဒီအချိန်ရောက်ရင် ကျွန်တော့်မေမေကို ပျော်ရွှင်ဖွယ်မွေးနေ့ဖြစ်ပါစေလို့ လူကိုယ်တိုင် ဆုတောင်းစကားပြောခွင့်ရဖို့ ကျွန်တော်မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဒီလိုမျှော်လင့်ချက်မျိုးကို ကျွန်တော်ထုတ်ဖော်ပြသတာ ဒါပထမဆုံးအကြိမ်မဟုတ်သလို အခုအချိန်မှာတော့ ကျွန်တော့်အတွေးတွေက မေမမေနဲ့အတူရှိနေတယ်ဆိုတာ မေမေ သိဖို့ပဲ မျှော်လင့်ပါတယ်။

"ပျော်ရွှင်ဖွယ်မွေးနေ့ ဖြစ်ပါစေ မေမေ"

Aung San Suu Kyi and Her son

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, ကိုထိန်လင်းရဲ့ သတင်းစကား
စစ်ကောင်စီလက်အောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အကျဥ်းကျနေ့ရက်များ