အကွဲအပြဲကြီးလာတဲ့ အစ္စရေးကို ကိုင်တွယ်နေရတဲ့ နေတန်ညာဟု

အစ္စရေးရဲ့ ရာထူးသက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးမှာလည်း သြဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တဲ့ ဘင်ဂျမင် နေတန်ညာဟု က ဂါဇာစစ်ပွဲ ဟာ အရေးအကြီးဆုံး အမှန်တရားလို့ သူ ယုံကြည်ထားတာကနေ တစ်စက်ကလေးမှ သွေဖည်မသွားခဲ့ပါဘူး။

ဟားမတ်စ်က အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်နီးပါးကတည်းက သူဟာ အစ္စရေးတွေနဲ့ ပြင်ပကမ္ဘာကို တသမတ်တည်း သတင်းစကား ပြောနေခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက် တိုက်ခိုက်မှု စပြီး သုံးပတ်အကြာမှာ ဂါဇာကမ်းမြောင်ထဲကို ပထမဆုံး အကြီးစား မြေပြင် ထိုးစစ်ကို အမိန့်ပေးခဲ့တုန်းက သူက ဒါကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောခဲ့တာပါ။

အဲဒီအချိန်ကတည်းက သူက ဒီအာဘော်တွေကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ပြောနေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အမိမြေကို ကာကွယ်ဖို့ တိုက်ကြမယ်။ မဆုတ်တမ်း တိုက်မယ်။ မြေပြင်၊ ရေပြင်နဲ့ ဝေဟင်တွေမှာ တိုက်ကြမယ်။ မြေပေါ် မြေအောက်က ရန်သူတွေကို ချေမှုန်းပစ်မယ်။ ကျွန်တော်တို့ တိုက်ပြီး အောင်ပွဲဆင်ကြမယ်။"

"ဒါဟာ အဓမ္မကို ဓမ္မရဲ့ အောင်ပွဲ၊ အမှောင်ထုကို အလင်းရောင်ရဲ့ အောင်ပွဲ၊ သေခြင်းတရားကို ရှင်သန်ခြင်းရဲ့ အောင်ပွဲ ဖြစ်မယ်။ ဒီစစ်ပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့က အရင်ကထက် ပိုစည်းစည်းလုံးလုံး ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်ကြမယ်။ တရားမျှတမှုကို ဆောင်ကြဥ်းရမယ်။"

သူ့ရဲ့မိန့်ခွန်းဟာ ၁၉၄၀ ဇွန်လက ဗြိတိန်ရဲ့ ကမ္ဘာစစ်ခေါင်းဆောင် ဝင်စတန် ချာချီရဲ့ - "ငါတို့ ကမ်းခြေတွေမှာ တိုက်ကြမယ်" ဆိုတဲ့ မိန့်ခွန်း ပြောဟန်ကို အတုယူခဲ့ပါတယ်။ ဒီမိန့်ခွန်းကို ပြင်သစ်မြောက်ပိုင်းမှာ ဗြိတိန်က ဂျာမနီကို ရှုံးနိမ့်ပြီး မဟာမိတ်စစ်သား ၃၃၈,၀၀၀ ကျော်ကို ဒန်းကတ်မြို့ကနေ ကယ်တင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရတဲ့ အချိန်အပြီးမှာ ပြောခဲ့တာပါ။

ချာချီက "ကျွန်တော်တို့ ဘယ်တော့မှ အညံ့မခံဘူး" ဆိုတဲ့ နာမည်ကျော် မိန့်ခွန်းနိဂုံးကို ဗြိတိသျှတွေကို မပြောခင်တုန်းက သူတို့ဟာ "ဧရာမ စစ်ရေးရှုံးနိမ့်မှုကြီး" ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်မထားခဲ့ပါဘူး။

ဟားမတ်စ်ဟာ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာ အစ္စရေးကို တစ်ရက်တည်းနဲ့ အဆိုးရွားဆုံး ရှုံးနိမ့်မှုကို ခံစားစေခဲ့ပါတယ်။ နယ်စပ်တွေကို ချိုးဖြတ်ဝင်လာနိုင်တယ်၊ လူအများအပြားကို သတ်ပစ်ပြီး လူတွေကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ထိတ်လန့်မှုဟာ အစ္စရေးမှာ အခုထိ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ခံစားနေရဆဲပါပဲ။

ဒါဟာ စစ်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေ၊ စစ်ပွဲတိုက်နေတဲ့ နည်းတွေ၊ စစ်ပွဲဘယ်လို အဆုံးသတ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ပုံဖော်နေတာတွေအတွက် အဓိကအချက်တစ်ခုပါပဲ။

အစ္စရေး အများစုက သူတို့ စစ်ပွဲရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ် သံသယ မရှိခဲ့ကြပေမဲ့ နေတန်ညာဟုရဲ့ "အရင်ကထက် ပိုပြီး စည်းလုံးညီညွတ်လိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်ဟာ နှစ်နှစ်နီးပါးအကြာမှာ အစ္စရေးရဲ့ အခြေအနေနဲ့ လုံးဝ ကိုက်ညီမနေပါဘူး။

အစ္စရေးဟာ သမိုင်းတစ်လျှောက် မကြုံဖူးအောင် ကွဲပြားနေပါတယ်။

ဟားမတ်စ်က တိုက်ခိုက်တဲ့ အချိန်ကတည်းက အကြီးအကျယ် စိတ်ဝမ်းကွဲနေစေခဲ့တဲ့ နေတန်ညာဟု ဟာ ချောက်ကမ်းပါးတွေလို ပိုကြီးလာတဲ့ အစ္စရေးရဲ့ ဧရာမ သဘောထားကွဲမှု အက်ကြောင်းကြီးကို ကိုင်တွယ်နေရတာပါ။

ဂါဇာရဲ့ ဒုက္ခအပေါ် အစ္စရေးရဲ့ သဘောထား

တဲလ်အဗိမြို့မှာ နေတန်ညာဟု ကိုဆန္ဒပြတဲ့ ဘေးတစ်နေရာမှာ ရာနဲ့ချီတဲ့ အစ္စရေးတွေဟာ ဂါဇာမှာ အစ္စရေးက သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ပါလက်စတိုင်း ကလေးတွေနာမည်ပါတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေကို ကိုင်ပြီး တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် ရပ်နေခဲ့ကြပါတယ်။

အဲဒီဆိုင်းဘုတ် အများစုမှာ ပြုံးနေတဲ့ ကောင်လေး၊ကောင်မလေးတွေရဲ့ ဓာတ်ပုံနဲ့ ဘေးမှာ သူတို့ မွေးတဲ့နေ့နဲ့ သေတဲ့နေ့တွေ ရေးထားပါတယ်။ ဓာတ်ပုံ မရှိတဲ့ ကလေးတွေကိုတော့ ပန်းပွင့်ပုံလေးတွေနဲ့ ပြထားပါတယ်။

သတ်ဖြတ်မှုတွေကိုရပ်တန့်ဖို့ တိတ်ဆိတ်တဲ့ ဆန္ဒပြမှုတွေ ပိုကြီးမားလာပါတယ်။ တချို့က လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းတွေရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ ဆန္ဒပြကြပြီး ဂါဇာကို ဗုံးကြဲဖို့ ရောက်လာတဲ့ လေယာဉ်မှူးတွေ အာရုံစိုက်လာအောင် ကြိုးပမ်းကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ လူနည်းစုရဲ့အမြင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့က နောက်ဆုံးရခဲ့တဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အစ္စရေးက ချိုးဖောက်ပြီး စစ်ပွဲကို ပြန်ဦးတည်ခဲ့ပြီးနောက်မှာ အစ္စရေးကို သူတို့ စတင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြတာလို့ ဦးဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ တီမီနာ ပီရက်ဇ် ကပြောပါတယ်။

"သီတင်းတစ်ပတ်တည်းမှာပဲ ကလေးတွေ ဘယ်လောက်သေသွားပြီလဲဆိုတာကို သိခဲ့ရပါတယ်။ မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ လူတွေငတ်မွတ်နေတာတွေ ဖြစ်နေတဲ့အခါ နှုတ်ဆိတ်မနေနိုင်ပါဘူး။"

"လမ်းပေါ်မှာ တကယ့်ကိုကောင်းတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေကို တွေ့ရပါတယ်။ ကျေးဇူးပါလို့ လူတွေက ပြောတာမျိုးပေါ့။ ပြီးတော့ လူအများက ကျိန်ဆဲကြတာနဲ့ အဲဒီဓာတ်ပုံတွေ ကြောင့် ဒေါသထွက်တာနဲ့ တကယ့်ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ကြတာလည်း ရှိပါတယ်။"

သစ္စာဖောက်တွေလို့ အခေါ်မခံရဘူးလားလို့ မေးတော့ - "ဟုတ်ပါတယ်၊ အတော်များများက ဒီလိုပြောကြတယ်။ ဒီလိုတွေးတယ်၊ ဒီလိုလုပ်တယ်ဆိုရင် ဂါဇာကိုသွားပြီး နေသင့်တာပေါ့လို့ ပြောပါတယ်။"

"ပြည်သူ့အစိုးရကို ဝေဖန်တာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အခြေခံ အယူအဆတစ်ခုဆိုတာကို သူတို့ နားမလည်နိုင်ကြဘူး။"

မတ်လမှာ အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) က နောက်ဆုံး အပစ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ပြီး ဂါဇာမှာ ပြန်တိုက်ချိန်က စလို့ ကောက်ယူထားတဲ့ လူထုထင်မြင်ချက်စစ်တမ်းတွေအရ ဂါဇာမှာရှိတဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေရဲ့ ဒုက္ခခံစားရမှုကို အစ္စရေးက ဂျူးလူမျိုး အများစုက စိတ်မပူပန်ကြဘူးလို့ ဖော်ပြနေပါတယ်။

အစ္စရေးဒီမိုကရေစီအင်စတီကျုရဲ့ ဇူလိုင်လ နောက်ဆုံး ၃ ရက်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့တဲ့ စစ်တမ်းနမူနာအရ လူဦးရေရဲ့ ၅ ပုံ ၄ ပုံရှိတဲ့ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်းသော အစ္စရေးဂျူးတွေဟာ စစ်ပွဲရဲ့ အကန့်အသတ်တွေကြားက အစ္စရေးဟာ "ဂါဇာမှာရှိတဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေကို မလိုအပ်ဘဲ ဒုက္ခမပေးမိအောင် အထူး ကြိုးပမ်းနေတယ်" လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။

"ဂါဇာမှာရှိတဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေ အငတ်ဘေးနဲ့ ခံစားနေရတာတွေအပေါ်ကိုရော စိတ်ပူနေလား ဒါမှမဟုတ် စိတ်မပူဘူးလား" ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်တဲ့ မေးခွန်းမျိုးတွေကိုလည်း စစ်တမ်းကောက်သူတွေက မေးခဲ့ပါတယ်။

၇၉ ရာခိုင်နှုန်း‌သော အစ္စရေး ဂျူးလူမျိုးတွေက ပြဿနာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောခဲ့ကြပါတယ်။ တစ်ချိန် တည်းမှာပဲ အစ္စရေးက ပါလက်စတိုင်းအာရပ်တွေကို ဒီမေးခွန်းပဲမေးမြန်းတဲ့အခါ ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းက တို့အရမ်းစိုးရိမ်တာ ဒါမှမဟုတ် တော်တော်ကလေး စိုးရိမ်နေကြတယ်ဆိုတာကို တွေ့ရပါတယ်။

ဟားမတ်စ်၊ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ကြုံသူတွေ၊ အကူအညီပေးရေးအလုပ်သမားတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားအစိုးရတွေဟာ ဂါဇာက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဒုက္ခတွေကို လိမ်ညာ ပြောဆိုနေတယ်လို့ နေတန်ညာဟု၊ သူ့ရဲ့ဝန်ကြီးတွေနဲ့ ပြောခွင့်ရသူတွေက အခိုင်အမာပြောပါတယ်။

နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေအတွက် သြဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ တစ်ခုကို လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နေတန်ညာဟု က ဂါဇာက အစာငတ်မွတ်မှုအစီရင်ခံစာတွေကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပါတယ်။

"အလိမ်အညာတွေကို ဖော်ရရင်... တစ်ခုပဲရှိပါတယ်။ ဂါဇာမှာတကယ်ငတ်ပြတ်နေတာက အဖမ်းခံ ထားရတဲ့ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဓားစာခံတွေပါ။"

နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက အစ္စရေးကို ဝေဖန်တာကို ဂျူးဆန့်ကျင်ရေးဝါဒနဲ့ တန်းတူလို့ သူက သဘောထားခဲ့ပါတယ်။

အစားအစာအတွက် ရုန်းကန်နေရတဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေကို အစ္စရေး စစ်သားတွေ သတ်ဖြတ်တဲ့ အငတ်ဘေးအကြောင်း ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်နဲ့ ဂျာမနီအပါအဝင် အစ္စရေးရဲ့ မဟာမိတ်တွေက ရှုတ်ချခဲ့တဲ့ဖော်ပြချက်တွေကို ဥရောပမှာ ဂျူးတွေအပေါ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းကြောင်းနောက်ခံနဲ့လည်း မြင်ကြည့်သင့်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့ကို ခရစ်ယာန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဖျက်ဆီးနေတယ်၊ ရေတွင်းတွေကို အဆိပ်ခတ်တယ်၊ခရစ်ယာန်ကလေးတွေကို သွေးအတွက် သတ်ဖြတ်နေတယ်လို့ အပြောခံရတယ်။"

"အဲဒီလို လိမ်ညာမှုတွေဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့တဲ့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ လူသတ်ပွဲတွေ၊ လူအုပ်စုလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေ၊ နေရာရွှေ့ပြောင်းခံရမှုတွေ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဆိုးဆုံး လူသတ်ပွဲဖြစ်တဲ့ ဟိုလိုကော့စ်နဲ့ အဆုံးသတ်ခဲ့ပါတယ်။

"အခုဆိုရင်လည်း ဂျူးနိုင်ငံတော်ကို အလားတူပဲ အပုပ်ချ ပြောဆိုနေကြပါတယ်။"

ဓားစာခံတွေ သေနေကြရတယ်

"ပါလက်စတိုင်းတွေသေတာနဲ့ ဒုက္ခရောက်တာတွေကို အစ္စရေးမီဒီယာတွေက မဖော်ပြဘူး" လို့ မစ္စ ပီရက်ဇ်က အပြစ်တင်လိုက်ပါတယ်။

အဲဒီအကြောင်းအရာက ဝက်စ်ဟမ်း ယူနိုက်တက် ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း အေယာလ် ဘာကိုဗစ် စီစဉ်တင်ဆက်တဲ့ နာမည်ကျော် စနေည ရုပ်သံ စကားပြောအစီအစဉ် ပေါ်ရောက်လာတဲ့အခါ ပြောဆိုဆွေးနွေးစရာ အဓိကအချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ပုံမှန် ဧည့်သည်တွေထဲက တစ်ယောက်ကတော့ အစ္စရေး အမျိုးသမီး သတင်းသမားတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အီမန်နျူရယ် အဲလ်ဘာ့ဇ်-ဖဲ့လ်ပ်စ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ အရင်က ဆွေးနွေးဖူးတဲ့အတိုင်း ဓားစာခံတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေ ခံစားနေတာတွေနဲ့ ဂါဇာမှာ တိုက်ခိုက်ရင်း သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အစ္စရေး စစ်သားတွေအကြောင်းကို ဆွေးနွေးနေခဲ့ကြပါတယ်။

အဲဒီနောက် အစ္စရေးရဲ့ တီဗီတွေမှာ ပြောလေ့ပြောထမရှိခဲ့တဲ့အကြောင်းအရာတွေကို ဖော်ပြဖို့က သတင်းထောက်တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ သူ့ရဲ့တာဝန်ဖြစ်တယ်လို့ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သူက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

"စစ်ပွဲက ဂါဇာက ပါလက်စတိုင်း အများအပြားကိုလည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ကျွန်မ ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒါက ရိုးရိုးပဲ ပြောတာပါ။ ဘယ်လို နိုင်ငံရေးရှုထောင့်မျိုးမှ မပါပါဘူး။ "

အသံတွေ မြင့်လာကြပါတယ်။ အီရယ်လ် ဗာကိုဗစ်ဟာ စကားပြောရာမှာ မထိန်းမသိမ်းပြောဆိုတတ်တဲ့ ရုပ်သံအစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် လူတွေသိကြပါတယ်။

မစ္စ အဲလ်ဘာ့ဇ်-ဖဲလ်ပ်စ် ပြင်သစ်တီဗီအတွက်လည်း သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ပါတယ်။ သူက အေယာလ် ဘာကိုဗစ်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို ပြန်ပြောပြပါတယ်။

"သူက ဂါဇာကလူတွေကို စိတ်ပူစရာမလိုပါဘူး၊ သူတို့က ကျွန်တော့်ရဲ့ရန်သူတွေပဲလို့ ပြောတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန်မက 'အဲဒီကနေ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာပုံရိပ်တွေအတွက် ကျွန်မစိတ်ပူတယ်လို့ ' လို့ ပြန်ပြောခဲ့တယ်။"

"ပြီးတော့ သူက ကောင်းပြီ၊ ခင်ဗျားပြောချင်တာကို ဆုံးအောင်ပြောပါ။ ဒါဟာ အစ္စရေးပြည်သူတွေရဲ့အမြင်ကို အတော်ကိုယ်စားပြုပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အစ္စရေးသတင်းထောက်တွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း သူက ကာကွယ်ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

"ကျွန်မကတော့ ကမ္ဘာက အစ္စရေး အစိုးရနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအကြောင်း သိထားတဲ့ အရာတွေထဲက ၉၅ % ကို အစ္စရေး သတင်းသမားတွေ ဆီကလာတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။"

"ဒါပေမဲ့ တစ်ခုခုကို ပြောတာနဲ့ ပြနေတာမှာ ကွာခြားချက် ကြီးကြီးမားမားရှိတယ်လို့ ကျွန်မထင်တယ်။ ပြီးတော့ IDF က မြေပြင်ပေါ်မှာ စစ်ပွဲကို ဘယ်လိုအနိုင်ရနေတယ်ဆိုတာကို အဓိကထားပြသနေတဲ့ ဂါဇာရဲ့ အပေါ်စီးက ပုံရိပ်တွေကိုပဲ မြင်ရလိမ့်မယ်။"

"လူသားဆန်တဲ့အကြောင်းအရာတွေ မပါဘူး။ တကယ့်လူသား မျက်နှာတွေကို မမြင်ရဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အစ္စရေးတွေဟာလည်း နာကျင်နေကြတယ်။ ပြီးတော့ အကြောင်းအရာဖြစ်စဥ်တွေဟာ အစ္စရေးအထဲမှာလည်း ဖြစ်နေတာကြောင့်ပါ။"

အကြောင်းပြချက်ကတော့ အစ္စရေးတွေဟာ စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို ခံစားနေရဆဲ ဖြစ်လို့ပါလို့ မစ္စ အဲလ်ဘာ့ဇ်-ဖဲလ်ပ်စ်က ယုံကြည်ပါတယ်။

"ပြင်ပကမ္ဘာမှာကတော့ ဂါဇာအကြောင်းကို ဖော်ပြနေပြီး ဂါဇာကလူတွေ ခံစားနေရတာတွေအကြောင်းကို ပြောနေကြပါတယ်။ ဒါက မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးတွေ စိတ်ဒဏ်ရာ ဘယ်လောက်အထိ ရနေလဲဆိုတာကို အသိအမှတ် မပြုကြဘူးလို့ ကျွန်မ ထင်ပါတယ်။"

"ကျွန်မတို့က စိတ်ဒဏ်ရာကို ကျော်လွန်သွားတဲ့ကာလမျိုး မဟုတ်သေးပါဘူး။ စိတ်ဒဏ်ရာ ဒုက္ခတွေဖြစ်နေကြတုန်းပါ။ ဟားမတ်စ်ရဲ့ လိုဏ်ဂူတွေထဲမှာ ဓားစာခံတွေ သေနေကြတယ်။ ဓားစာခံတွေ အတွက် အပေးအယူ လုပ်ဖို့နဲ့ နည်းလမ်းရှာဖို့အတွက် အစိုးရကို ပြည်သူတွေက တောင်းပန်နေ ကြရတယ်။"

"ဓားစာခံတွေ အိမ်ကို ပြန်လာနိုင်မှသာ ပြန်လည်ကုစားမှုကို အဲဒီနောက်မှ ပြန်လုပ်နိုင်မှာပါ။ အစ္စရေး လူထုရဲ့ နာကျင်မှု၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့ အဖြစ်က ဘယ်လောက်အထိ ခံစားနေရသေးလဲဆိုတာကို အစ္စရေးရဲ့ အပြင်ဘက်လူတွေက အလုံးစုံ ခံစားနားလည်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။"

သည်းခံနိုင်ဖို့ခက်ခဲလွန်းတယ်

အစ္စရေးဓားစာခံ အယောက် ၂၀ လောက်ဟာ ဂါဇာမှာ အသက်ရှင်နေနိုင်သေးတယ်လို့ ယုံကြည်ထားကြဆဲပါ။

ဂါဇာက ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေထဲက ဆိုးဆိုးရွားရွား ပိန်ချုံးနေတဲ့ လူငယ်နှစ်ဦးပုံကို ဟားမတ်စ်တွေ တင်ခဲ့တဲ့ ဗီဒီယိုတွေကြောင့် ဘယ်လိုနိုင်ငံရေးအမြင်ရှိပါစေ အစ္စရေးပြည်သူအားလုံး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ ကံကြမ္မာက အစ္စရေး အများစုရဲ့ စစ်ပွဲအပေါ်ထားတဲ့ သဘောထားရဲ့ ထိပ်ဆုံးနဲ့ အဓိကနေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။

တိုးတက်တဲ့အတွေးအမြင်ရှိတဲ့ နေ့စဥ်သတင်းစာ Haaretz မှာ နေတန်ညာဟု ရဲ့ စစ်ပွဲကိုကိုင်တွယ်ပုံကို မကြာခဏ ဝေဖန်ရေးသားသူလည်းဖြစ်၊ စစ်တမ်းကောက်ယူသူလည်းဖြစ်တဲ့ ဒါလီယာ ရှချ်ဟိန်ဒ်လင်နဲ့ တဲလ်အဗိ မှာရှိတဲ့ အစ္စရေးစစ်တပ်ဌာနချုပ်ဘေးက "ဓားစာခံများအောက်မေ့ဖွယ် ရင်ပြင်"မှာ ဘီဘီစီက တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလကတည်းက အဲဒီနေရာဟာ ဓားစာခံတွေရဲ့ မိသားစုတွေ ဂါဇာကနေ ပြန်ထွက်လာနိုင်ရေး မိသားစုဝင်တွေ စုစည်းတွေ့ဆုံကြတဲ့ အဓိကနေရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

"စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ဖို့ကို အစ္စရေးအများစုက ဇွဲကောင်းကောင်းနဲ့ ထောက်ခံနေကြတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကတော့ ဓားစာခံတွေကို ပြန်ရနိုင်ဖို့ပါ" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဂါဇာထဲက ပါလက်စတိုင်းတွေအတွက် အစ္စရေးတွေက စိုးရိမ်မှု သိပ်မရှိရတဲ့အကြောင်း ပြောဖြစ်တဲ့ အခါမှာတော့ သူက- "တစ်စိတ်တစ်ဒေသအားဖြင့် ဟားမတ်စ်ရဲ့လုပ်ကြံဇာတ်ခင်းတာတွေ၊ ဒုက္ခတွေဟာ ချဲ့ကားပြောဆိုထားတာတွေလို့ အစ္စရေးအများစုက ယုံကြည်ထားကြတာကြောင့်ပါ" လို့ ဆိုပါတယ်။

အစ္စရေးတွေက ပြဿနာဟာ လူထုဆက်ဆံရေးလုပ်ဆောင်ပုံကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆတတ်ကြတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"အစ္စရေးကလူတွေဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးကိစ္စကိုပဲ တော်တော်လေး ပြောနေခဲ့ကြပါတယ်။"

အစ္စရေးအပေါ် ဝေဖန်မှုတွေဟာ လူထုဆက်ဆံရေး မကောင်းတာကြောင့်လို့ အပြစ်တင်တတ်တဲ့ အဲဒီစိတ်က စစ်ပွဲအတွင်းမှာ ပိုပြီး အရှိန်အဟုန် မြှင့်လာခဲ့ပြီး အငတ်ဘေး စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့အခါမှာတော့ လွန်လွန်ကဲကဲ ဖြစ်သွားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"လယ်ယာစွန်းတွေကတော့ လုပ်ကြံဇာတ်လမ်းတွေလို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ အစ္စရေး မီဒီယာတွေက အဲဒါတွေကို စပြီးပြောလာရင်တောင် ဟားမတ်စ်တွေ ဇာတ်လမ်းတွေကို ချဲ့ကားနေတာလို့ သူတို့က ထင်ကြပါတယ်။"

"ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးအများစုက ဒီကိစ္စကို သိပ်မပြောကြဘူးလို့ ထင်ရတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့အတွက် အရမ်းခက်ခဲလို့ပဲ။ ဒါက ကိုယ့်အချင်းချင်း တိုးတိုးတိတ်တိတ်ပြောကြတဲ့အခါမှ ကြားရတဲ့အရာမျိုးပါပဲ။"

သူတို့ဟာ ဓားစာခံတွေ၊ ဂါဇာမှာ တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ သူတို့မိသားစုဝင်တွေအတွက် အရမ်းကို စိတ်ပူနေကြတာကြောင့် အစ္စရေးက တစ်ခုခု မှားနေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်ကို မခံစားနိုင်ကြပါဘူး။

ဝေဖန်ရတာလွယ်တယ်

တဲလ် အဗိက အစ္စရေးတွေနဲ့ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမြို့တွေက ဘာသာရေးမစွက်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ အစ္စရေးရဲ့ စစ်ဆင်နွှဲမှုဟာ တရားမျှတတယ်ဆိုတာကို သဘောမတူသူ အနည်းအကျဥ်းကိုပဲ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

အစ္စရေး သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ အနောက်ဘက်ကမ်း အတွင်းဘက်က မြေသားလမ်းတစ်လျှောက်မှာ အက်ရှ် ကိုးဒက်ရှ်လို့ ခေါ်တဲ့ ဂျူးအခြေချနေရာတစ်နေရာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီနေရာဟာ အသေးစား အခြေချစခန်းတွေစုနေတဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ မျိုးဆက်တစ်ဆက်လောက်ကတော့ ဒီနေရာတွေဟာ တောင်ကုန်းတွေပေါ်က ရွေ့လျားသွားလာသူတွေရဲ့ ကားတွေစုဝေးတဲ့ နေရာတခုဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ ကောင်းကောင်းအခြေကျ နေပါပြီ။

လော့စ်အိန်ဂျလိစ်ကလာတဲ့ ကလေး ၇ ယောက် ဖခင်ဖြစ်သူ အဲရွန် ကက်ဇော့ဖ်ဟာ ဝိုင်စက်ရုံနဲ့ "အခြေချသူများ" လို့ ခေါ်တဲ့ ဘားတစ်ခုကို ဖန်တီးထားပါတယ်။ အဲဒီနေရာဟာ အမေရိကန် အနောက်ပိုင်းရဲ့ နေရာလေးတစ်ခုလို ခံစားရပါတယ်။ သူက သူ့ရဲ့ ဝိုင်ကို "ဗျာဒိတ်ရည်" လို့ နာမည်ပေးထားပါတယ်။

ဒီနေရာဟာ သူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက်သာမက အထူးသဖြင့် အဲဒီကို လာလည်ပတ်ကြတဲ့ လက်ယာစွန်းဝါဒီတွေနဲ့ ဘာသာရေးသမား ဖောက်သည်တွေအတွက်ပါ လူမှုရေးစုံရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ဘားကိုလာသူ အတော်တော်များများဟာ လက်နက်တွေ ကိုယ်စီ ကိုင်ဆောင်ထားကြပါတယ်။

သဲတွေဖုန်တွေပေနေတဲ့ ယူနီဖောင်းဝတ်ထားတဲ့ စစ်သားတစ်ယောက်က သူ့ရဲ့ M-16 ကို ပေါင်ပေါ်တင်ပြီး ဘာဂါစား၊ ဝိုင်နီသောက်နေပါတယ်။

တခြားလူတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ ရိုင်ဖယ်တွေကို ဘားနောက်မှာ ထားခဲ့ကြပါတယ်။

အမျိုးသမီးတစ်ယောက်က ပန်းပွင့်တွေနဲ့ ဂါဝန်အင်္ကျီပေါ်မှာ 9mm ပစ္စတိုကို ကြိုးသိုင်း လွယ်ထားပါတယ်။ ဘားထောင့်က စားပွဲဝိုင်းက လူငယ်တွေဟာ ဂါဇာမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး စိတ်ဖိစီးတာတွေကို အပန်းလာဖြေနေကြတာလို့ အဲရွန်က ပြောပါတယ်။

အဲရွန်ဟာလည်း IDF ရဲ့ အရန်တပ်သားဖြစ်ပြီး သူက ဂါဇာမှာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ အစ္စရေးလုပ်ရပ်တွေရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ်မှာ သူဟာ သံသယ မရှိပါဘူး။

"ဂါဇာက ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းထဲကို လာခဲ့ပါ" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"အောက်ဆီဂျင်မရ၊ စိုထိုင်းပူပြင်းနေတဲ့ကြားထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေနောက်မှာ ပုန်းပြီး ခင်ဗျားတို့ကို ပစ်နေတဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ တိုက်ကြည့်ပါလား။"

"အဲဒီလို လုပ်နေတဲ့သူတွေကို အဲယားကွန်းခန်းထဲကနေ ထိုင်ပြီး ဝေဖန်ဖို့ကတော့ အရမ်းလွယ်တယ်။ စစ်ပွဲဆိုတာက မလွယ်ဘူး။"

အစ္စရေး အတော်များများက စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ချင်နေကြတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အခုပဲ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ဆိုရင်ရော ဘယ်လိုလဲလို့ သူ့ကို မေးကြည့်ပါတယ်။

"တစ်ခါတလေမှာ ဖြစ်ချင်တိုင်း ချက်ချင်း လုပ်လို့မရဘူးလေ။ လူတွေက အရာအားလုံးကို နိဗ္ဗာန်ဘုံလို ဖြစ်ချင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကမ္ဘာကြီးက အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး။"

"အရာရာတိုင်းက အချိန်ယူရတယ်။ ဒါက စိတ်မကောင်းစရာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒါက လက်တွေ့ပါ။"

အောက်တိုဘာ ၇ ရက်မတိုင်မီက ထောက်ခံမှု ပြိုလဲခြင်း

၂၀၂၃ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ မတိုင်ခင် လတွေမှာ တရားစီရင်ရေးစနစ် ပြောင်းလဲဖို့ အစီအစဉ်တွေလုပ်ခဲ့တာကြောင့် ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို တိုက်ခိုက်တာလို့ ရှုမြင်ပြီး အစ္စရေး ထောင်ပေါင်းများစွာဟာ လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။

"ဒီအစိုးရဟာ စစ်မဖြစ်ခင်ကတည်းက လူကြိုက်များတဲ့ အစိုးရတစ်ရပ် ဟုတ်မနေခဲ့ဘူး"လို့ " မစ္စ ရှချ်ဟိန်ဒ်လင်က ပြောပါတယ်။

"စစ်ပွဲစတာနဲ့ တခြားနိုင်ငံအများစုမှာဆို အစိုးရကို ထောက်ခံအားပေးမှုတွေ ရှိလာပေမဲ့ ဒီမှာတော့ ထောက်ခံမှုဟာ လုံးဝ ပြိုလဲခဲ့ပါတယ်။"

အစ္စရေးရဲ့ လက်ယာစွန်းဝါဒီတွေထဲက နေတန်ညာဟု ကို နိုင်ငံရေးအရထောက်ခံသူတွေဟာ ဟားမတ်စ်အပေါ် အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှု မရမချင်း စစ်ပွဲကို မရပ်နိုင်ဘူးလို့ သူပြောတာကို လက်ခံကြတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ လူထုစစ်တမ်း အဆင့်အတန်းဟာ အောက်ဆုံးအခြေအနေကနေ ပြန်ကောင်းလာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူက အတိုက်အခံပါတီတွေရဲ့နောက်မှာ ရှိနေဆဲပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

နေတန်ညာဟုဟာ ရာထူးမှာ ဆက်နေဖို့အတွက် စစ်ပွဲကို အချိန်ဆွဲနေကြောင်း အထောက်အထားတွေနဲ့ ထောက်ပြတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ သာမန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးအနေနဲ့ဆိုရင် အောက်တိုဘာ ၇ ရက် ၂၀၂၃ မှာ ဟားမတ်စ် တိုက်ခိုက်ခွင့်ရသွားတဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပျက်ကွက်မှုတွေအတွက် အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို သူ ရင်ဆိုင်ရမှာပါ။

ဒါ့အပြင် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်လောက်တဲ့ အကြောင်းပြချက်ရှိတဲ့ ခြစားမှုစွဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သူ့ရဲ့ ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်တဲ့ စစ်ဆေးမှုဟာလည်း နှေးရာကနေ မြန်လာမှာပါ။

သူ့ရဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့ထဲက အမျိုးသားရေးဝါဒီ ပြင်းထန်သူတွေဖြစ်တဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘေဇာလယ် စမော့ထရစ်ခ်ျနဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဝန်ကြီး အီတာမာ ဘင်-ဂဗီယာ တို့က ဟားမတ်စ်နဲ့ သဘောတူညီမှုတစ်ခုခု လုပ်မယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့ အစိုးရကို ဖြုတ်ချမယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပါတယ်။

သူတို့ဟာ ဟားမတ်စ်ကို အနိုင်ရဖို့သာမက ဂါဇာကို သိမ်း၊ ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးတွေကို ဖယ်ရှားပြီး ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူတွေကို ဝင်ရောက်နေထိုင်စေချင်နေကြပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဓားစာခံတွေရဲ့ မိသားစုတွေက ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေ မသေဆုံးခင် ဟားမတ်စ်နဲ့ သဘောတူညီမှုတစ်ခု ရယူဖို့ နေတန်ညာဟု ကို အသနားခံခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်က အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှုရတဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်ရမယ်ဆိုတဲ့ သူ့ရဲ့ လက်သုံးစကားကို ထပ်ခါတလဲလဲ အလေးအနက် ပြောပါတယ်။ ပြီးတော့ ဓားစာခံမိသားစု အများအပြားကို ထိတ်လန့်စေပြီး အစ္စရေးရဲ့ မဟာမိတ်အများအပြားရဲ့ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရတဲ့ ထိုးစစ်အသစ်တစ်ခုကို သူက ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

နေတန်ညာဟုရဲ့ အစီအစဉ်တွေကို IDF ရဲ့ လက်ရှိခေါင်းဆောင်ပိုင်းကလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ် အေယာလ် ဇာမီယာက ဂါဇာမှာ ထိုးစစ်အသစ်ဆင်ဖို့ နေတန်ညာဟု ရဲ့ အစီအစဉ်ကို သူ ဆန့်ကျင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ဓားစာခံတွေကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကျပ်အတည်းကို ပိုဆိုးစေနိုင်တယ်လို့ အစိုးရအဖွဲ့ကို ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

စစ်ဆင်နွှဲပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ အဆင်မပြေတော့တဲ့ သူ့ရှေ့မှာတာဝန်ထမ်းခဲ့တဲ့ အရင် စစ်ဦးစီးချုပ် ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်သွားပြီးနောက်မှာ ဇာမီယာကို မတ်လမှာ ခန့်ခဲ့တာပါ။

အခုတော့ နေတန်ညာဟု ဟာ ဇာမီယာကို နုတ်ထွက်အောင် ဖိအားပေးမယ်လို့ အစ္စရေးမီဒီယာ တွေကထင်ကြေးပေးနေကြပါတယ်။

ဇာမီယာဟာ နက်တန်ယာဟုရဲ့ အစီအစဉ်ကို စိန်ခေါ်ခဲ့တဲ့အတွက် သူ့ကို "ထုတ်ပယ်ခံရမယ့်သူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရပြီးဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အံ့ဖွယ်ကာလတစ်ခု

ဒီစစ်ပွဲဟာ အစ္စရေးရဲ့ ဘာသာရေးကင်းတဲ့ အယူအဆရှိသူတွေနဲ့ ဘာသာရေးအစွဲပြင်းသူတွေကြား အဆိုးဆုံး အကွဲအပြဲကို ပိုကြီးလာစေခဲ့ပါတယ်။

တဲလ်အဗိက ဘာသာရေးမစွက်တဲ့ အစ္စရေးတွေနဲ့ ဂျေရုဆလင်က ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းတဲ့ အစ္စရေးတွေရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကြားကို သွားကြည့်ရင် မတူညီတဲ့ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံကြား သွားလာနေရသလို ခံစားရစေပါတယ်။

စစ်ပွဲဆိုတာ အမြဲတမ်း နာကျင်စေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးရဲ့ ဘာသာရေး အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေးဝါဒီ တချို့အတွက်တော့ ဒါဟာ အခွင့်အရေးတစ်ခုပါ။ ကယ်တင်ရှင်ကိုယ်တော် ကြွလာတာကို အစပျိုးပေးတဲ့ အံ့ဖွယ်ကာလတစ်ခုလိုတောင် သူတို့က မြင်ပါတယ်။

စမော့ထရစ်ခ်ျရဲ့ 'ဘာသာကိုင်းရှိုင်းသော ဇီယွန်ပါတီ'က ဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ အိုးရစ် စထရော့ခ် က ပြီးခဲ့တဲ့နွေရာသီက စစ်ပွဲဟာ သူတို့ ဦးတည်ချက်ဘက်ကို ပြောင်းပေးခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

"ကျွန်မရဲ့ အမြင်အရတော့ ဒါက အံသြဖွယ် အချိန်ကာလလိုပါပဲ" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဘုရားသခင်က အစ္စရေးကို မောရှေထံ ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့တဲ့ ဘုရားသခင်ရဲ့ တရားဥပဒေဖြစ်တဲ့ တိုရာက အုပ်ချုပ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့ အခွင့်အရေး ပေးတာလို့ တချို့က မြင်ကြပါတယ်။ ဒါကို ဟီဘရူးကျမ်းစာငါးစောင်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်ပွဲဟာ မြေပုံကို ပြောင်းပစ်ချင်တဲ့ သူတို့ဆန္ဒကိုလည်း ပိုမြန်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ သူတို့က မြေထဲပင်လယ်နဲ့ ဂျော်ဒန်မြစ်ကြားက မြေအားလုံးကို ဘုရားသခင်က ဂျူးတွေကို ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဂါဇာနဲ့ အနောက်ဘက်ကမ်းမှာ အရှေ့ဂျေရုဆလင်ကို မြို့တော်အဖြစ်ထားပြီး လွတ်လပ်တဲ့နိုင်ငံတစ်ခု တည်ထောင်ခြင်းအားဖြင့် အစ္စရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်နေကြသေးတဲ့ လူနည်းလာနေတဲ့ ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးတွေအတွက် နေရာမရှိပါဘူး။

စမော့ထရစ်ခ်ျက ဂျော်ဒန်မြစ်ရဲ့ နှစ်ဖက်စလုံးနဲ့ ဂျော်ဒန်ကို ပေါင်းစည်းပြီး ဆီးရီးယားမြို့တော် ဒမတ်စကပ်စ်အထိ ဂျူးနိုင်ငံ ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဘာသာရေးဥပဒေကို ချဲ့ထွင်တာဟာ အစ္စရေး အစိုးရရဲ့ မူဝါဒမဟုတ်သလို အစ္စရေးရဲ့ နယ်နိမိတ်ကို ဂျော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ပြီး ချဲ့ထွင်ဖို့လည်း မရည်ရွယ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံထူထောင်ဖို့ကို တားဆီးတာကတော့ နေတန်ညာဟု ညွန့်ပေါင်းအစိုးရရဲ့ အခြေခံမူတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ဟာ စမော့ထရစ်ခ်ျနဲ့ ဘင်-ဂဗီယာတို့က ထောက်ခံမှသာ အစိုးရအဖြစ် ဆက်တည်ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်အပေါ် သူတို့ဟာ တော်တော် သြဇာကြီးပါတယ်။

ပါလက်စတိုင်းတွေ နိုင်ငံထူထောင်ဖို့ လိုချင်နေတဲ့ ဂါဇာနဲ့ အနောက်ဘက်ကမ်းအတွက် သူ့ရဲ့အမြင်ကို မေလ ၆ ရက်နေ့ မှာ စမော့ထရစ်ခ်ျက ချပြခဲ့ပါတယ်။

ဗြိတိန်အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံအများစုကတော့ အာရပ်လူမျိုးတွေနဲ့ ဂျူးတွေ နှစ်ဖက်စလုံး လိုချင်နေကြတဲ့ မြေကို ထိန်းချုပ်ဖို့၊ ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော် ကြာမြင့်နေတဲ့ ပဋိပက္ခကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် အစ္စရေးဘေးမှာ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတစ်ခု တည်ထောင်တာဟာ တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းလို့ ရှုမြင်ကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စမော့ထရစ်ခ်ျက ၆ လအတွင်း ဂါဇာကလူတွေဟာ နေရာခပ်ကျဥ်းကျဥ်းတစ်ခုမှာသာ အကန့်အသတ်နဲ့ နေရမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ကျန်တဲ့ နယ်မြေတွေကိုတော့ "လုံးဝ ဖျက်ဆီးပစ်မယ်" ပြီးတော့ "အပြောင်ရှင်းပစ်မယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

ဂါဇာက ပါလက်စတိုင်းတွေဟာ "လုံးဝစိတ်ဓာတ်ကျပြီး ဂါဇာမှာ မျှော်လင့်ချက်မရှိတော့ဘူး၊ ဘာမှမရှိတော့ဘူးဆိုတာ နားလည်သွားပြီး တခြားနေရာတွေမှာ ဘဝသစ်စတင်ဖို့ နေရာပြောင်းရွှေ့ဖို့ ရှာဖွေနေကြလိမ့်မယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

မြို့ဟောင်းက တင်းမာမှုများ

အစ္စရေးတွေ ဝင်သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ဂျေရုဆလင်မြို့ဟောင်းထဲမှာ ဩဂုတ်လ ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့က အစ္စရေးဂျူးတွေက 'ထိရှား ဘအာ့ဗ်နေ့' အထိမ်းအမှတ် ကျင်းပနေချိန်မှာ ပါလက်စတိုင်းသား အများအပြားဟာ ဆိုင်တွေ၊ အလုပ်တွေ ပိတ်ပြီး လမ်းမပေါ် မထွက်ဘဲ နေခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါဟာ ဂျေရုဆလင်ရဲ့ ပထမဆုံး ဂျူးဘုရားကျောင်းကို ဘေဘီလုံတွေ ဖျက်ဆီးခဲ့တာနဲ့ ဒုတိယဘုရားကျောင်းကို ရိုမန်တွေက ဖျက်ဆီးခဲ့တာတွေအတွက် အောက်မေ့သတိရတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုရားကျောင်းတွေ တည်ရှိခဲ့တဲ့ နေရာဟာ နောက်ပိုင်းမှာ မွတ်ဆလင်တွေအတွက် တတိယမြောက် အထွတ်အမြတ်အထားဆုံးနေရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

အခု ဒီနေရာကို အလ်-အက္ကဆာဗလီနဲ့ ရွှေရောင်အမိုးခုံး ကျောင်းဆောင်က လွှမ်းမိုးထားပါတယ်။

မွတ်ဆလင်တွေရဲ့ ယုံကြည်မှုအရ အလ်-အက္ကဆာဗလီဟာ ပရောဖက် မိုဟာမက် မက္ကာမြို့ကနေ ညအချိန် ခရီးစဉ်ကို အဆုံးသတ်ခဲ့တဲ့နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွှေရောင်အမိုးခုံး ကျောင်းဆောင်ကတော့ ပရောဖက် မိုဟာမက် ကောင်းကင်ကို တက်ကြွခဲ့တဲ့နေရာဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

အစ္စရေးတွေနဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေအတွက် ဘာသာရေးနဲ့ အမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်တဲ့ နေရာမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် ဥပဒေတွေနဲ့ ဓလေ့ထုံးတမ်း တချို့ကို လိုက်နာကြရပါတယ်။

စည်းမျဉ်းတစ်ခုကတော့ ပါလက်စတိုင်းတွေက 'မြင့်မြတ်တဲ့ ကွန်းခိုရာ' လို့ သိကြတဲ့ အလ်-အက္ကဆာ ဗလီဝင်းအတွင်း ဂျူးတွေ ဆုတောင်းတာကို တားမြစ်ထားပါတယ်။ အဲဒါကို မကြာသေးတဲ့ နှစ်တွေအတွင်း ဘင်-ဂဗီယာရဲ့ အားပေးမှုနဲ့ ချိုးဖောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

'ထိရှား ဘအာ့ဗ်နေ့'မှာ သူကိုယ်တိုင် အဲဒီနေရာကို သွားပြီး ဆုတောင်းပွဲကို ဦးဆောင်ခဲ့တာ၊ ထိရှလွယ်ပြီး တင်းမာနေတဲ့ ဘာသာရေးမြို့မှာ ဒီလိုလုပ်တာကို တချို့က နိုင်ငံရေးလှုံ့ဆော်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် မြင်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဘင်-ဂဗီယာက မြို့ဟောင်းရဲ့ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့လမ်းတွေကနေ အစ္စရေးတွေက ဘုရားကျောင်းတောင် လို့ ခေါ်တဲ့ နေရာရဲ့ ဝင်ပေါက်တွေဆီ လျှောက်သွားနေချိန်မှာ သူ့ရဲ့ နောက်လိုက် ဒါဇင်နဲ့ချီတဲ့သူတွေနဲ့၊ သူ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဝန်ကြီးအနေနဲ့ တာဝန်ယူထားတဲ့ တပ်ဖွဲ့က လက်နက်ကိုင် ရဲတွေကလည်း နောက်ကနေ လိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။

သူက ဆုတောင်းတာအပြင် ဂျေရုဆလင်မှာ သူရှိနေတာနဲ့ ဆုတောင်းတာကို ဂါဇာက စစ်ပွဲနဲ့ သူအစ္စရေးကို ပြောင်းလဲချင်ပုံတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး မိန့်ခွန်းတစ်ခုလည်း ပြောပါတယ်။

အစာငတ်မွတ်နေတဲ့ အစ္စရေးဓားစာခံနှစ်ယောက်ရဲ့ ဗီဒီယိုတွေဟာ အစ္စရေးနိုင်ငံကို ဖိအားပေးဖို့ ကြိုးစားတာဖြစ်ပြီး ဒါကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်ရမယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သက်သေပြခဲ့တဲ့နေရာဟာ ဘုရားကျောင်းတောင် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေရာကနေပဲ အရေးကြီးတဲ့ မက်ဆေ့ချ်တစ်ခု ပေးပါမယ်။ အဲဒါတော့ ဒီနေ့မှာပဲ ဂါဇာကမ်းမြောင် တစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ရမယ်။ ဂါဇာကမ်းမြောင် တစ်ခုလုံးကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နယ်မြေအဖြစ် ကြေညာရမယ်။ ဟားမတ်စ် အဖွဲ့ဝင်တိုင်းကို နှိမ်နင်းပစ်မယ်၊ သူတို့တွေ သူတို့ဘာသာ ထွက်သွားအောင် လုပ်ရမယ်။"

"ဒီနည်းနဲ့ပဲ ဓားစာခံတွေကို ပြန်ခေါ်နိုင်ပြီး စစ်ပွဲကို အနိုင်ယူရမှာပါပဲ။"

အိမ်ပြန်လိုချင်တယ်

ဘင်-ဂဗီယာ ထွက်သွားပြီးနောက် သူ့ရဲ့ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းတဲ့ လူငယ်ထောက်ခံသူ အများအပြားဟာ အမိုးအောက်က စင်္ကြန်တစ်ခုမှာ ဆက်ဆုတောင်းနေခဲ့ကြပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ ဆုတောင်းသံတွေဟာ အမိုးအောက်မှာ ပဲ့တင်ထပ်နေပါတယ်။ အေတာရက်နဲ့ တာမာလို့ ခေါ်တဲ့ အမျိုးသမီးငယ်နှစ်ယောက်ကတော့ ဘာသာရေး အထိမ်းအမှတ်နေ့အတွက် ဝမ်းနည်းနေခဲ့ပေမဲ့ အနာဂတ်အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားနေပုံရပါတယ်။ ဘုရားကျောင်းတောင်ဟာ ဂျူးဘာသာရဲ့ နှလုံးသားဖြစ်တယ်လို့ ဘာကြောင့် ယုံကြည်ရကြောင်း ရှင်းပြပါတယ်။

အေတာရက်က ဘုရားကျောင်းတွေ ဖျက်ဆီးခံရတာဟာ "ကိုယ်ခန္ဓာရှိနေပေမဲ့ နှလုံးသား မရှိတော့သလိုပါပဲ" လို့ ဆိုပါတယ်။

"ဓားစာခံတွေကို ပြန်လိုချင်တယ်ဆိုတာ ပြောချင်ပါတယ်။ လူတိုင်းကို ငြိမ်းချမ်းစေချင်ပါတယ်။ ဒါက ကျွန်မတို့ သာမကဘဲ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက်ပါ နှလုံးသားတစ်ခုပါပဲ။ ဘုရားသခင် ဒီနေရာမှာ ရှိနေတဲ့အခါ ကမ္ဘာကြီးဟာ ငြိမ်းချမ်းမှာပါပဲ။"

သူတို့က အဲဒီနေရာမှာ တတိယဘုရားကျောင်း ဆောက်လုပ်ဖို့အတွက် နေ့တိုင်း ဆုတောင်းကြတယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

"ဒီနေရာဟာ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီကတည်းက ကျွန်မတို့ရဲ့ အိမ်ဖြစ်ပါတယ်။ အခု ကျွန်မတို့ ဒီကို ပြန်ရောက်နေပြီ။ ကျွန်မတို့ရဲ့ အိမ်ကို ပြန်လိုချင်ပါတယ်။"

ဒါဆိုရင် အခု အဲဒီနေရာမှာ ရှိနေတဲ့ မွတ်ဆလင် ဘာသာရေးနေရာတွေ ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲလို့ မေးတဲ့အခါ သူတို့ မသိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

အေတာရက်နဲ့ တာမာတို့က ဘာသာရေးစိတ် ပြင်းပြနေတဲ့ နူးညံ့တဲ့ ဝိညာဉ်တွေလိုပါပဲ။

အကြီးတန်း သံတမန် သတင်းအသိုင်းအဝိုင်းအရ အစ္စရေးရဲ့ အာရပ်အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေအတွက် အဆိုးဆုံး အိပ်မက်ဟာ အကြမ်းဖက် ဂျူးအစွန်းရောက်တစ်ယောက်က တတိယဘုရားကျောင်း ဖြစ်လာစေဖို့အတွက် အလ်-အက္ကဆာ ဗလီကို ဖျက်ဆီးဖို့ ကြိုးစားနိုင်ပြီး အဲဒါကနေ ဒေသတစ်ခုလုံးကို မီးမွှေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားစေနိုင်တာကို စိုးရိမ်ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

'အစ္စရေးက အတွင်းက အက်နေတာ'

နိုင်ငံရေးအယူအဆ အစွန်းတစ်ဖက်မှာတော့ နေတန်ညာဟု ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်သူ စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အဗရမ် ဘဂ် ရှိပါတယ်။

သူဟာ အရင်တုန်းက အစ္စရေးရဲ့ အထင်ရှားဆုံး သဘောထားမတင်းမာတဲ့၊ လက်ဝဲ နိုင်ငံရေးသမားတွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ ၁၉၉၉ ကနေ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ ကန်ဆက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့သူပါ။ အဲဒီမတိုင်ခင်ကတော့ ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားတဲ့ ဇီယွန်ဝါဒီ အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဂျူးအေဂျင်စီနဲ့ ကမ္ဘာ့ဇီယွန်ဝါဒီ အဖွဲ့အစည်းတို့ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပါတယ်။

ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ သူက စစ်ပွဲဟာ နိုင်ငံကို ပြောင်းလဲဖို့ အံ့ဩဖွယ်အခွင့်အရေးတစ်ခုအဖြစ် မမြင်တဲ့သူတွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။

အစ္စရေးတွေဟာ "ဘာသာရေးအရ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အားငယ်မှုနှစ်ခုကြားမှာ ရောက်နေတယ်" လို့ မစ္စတာ ဘဂ်က ပြောပါတယ်။ အလယ်အလတ်လမ်းဆိုတာမရှိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

"အစ္စရေး လူနည်းစုနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အများစုက ကျွန်တော်တို့ဟာ အံ့သြဖွယ်အချိန်တစ်ခု ရောက်နေပြီလို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။ ဒါက အခွင့်အရေးပဲ။ ဘုရားသခင်က ပေးတာ။ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ပြန်ချိန်ညှိဖို့၊ ပြန်ဖွဲ့စည်းဖို့၊ တစ်ခုခု ပြန်လုပ်ဖို့ တစ်သက်မှာ တစ်ခါ ရတဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခုလို့ ယုံနေကြတာပါ။"

"ဒါပေမဲ့ အစ္စရေး အများအပြားကတော့ တခြားအမြင်တစ်မျိုး ရှိနေကြတယ်။ အဲဒါက ဘာအတွက်လဲ၊ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ၊ ငါတို့က ဘာလို့ အဲဒီအတွက် ပေးဆပ်ရတာလဲ။ ဒါက အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ စစ်ပွဲပဲ။ အဲဒီ အယူအဆနှစ်ခုကြားမှာ ကြားနေသူ ဘယ်သူ မရှိပါဘူး။ အစ္စရေးဟာ ကွဲပြဲ၊ ပျက်စီး၊ ဆုတ်ဖြဲခံထားရတဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ဖြစ်နေပါပြီ။"

အစ္စရေးအစိုးရအပေါ် စိတ်ပျက်မှုနဲ့ ဒေါသတွေကို နေတန်ညာဟု နုတ်ထွက်ဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ ပုံမှန်ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

တဲလ်အဗိက ပူပြင်းစိုစွတ်တဲ့ ညတစ်ညမှာ အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တဲ့၊ ဘာသာရေးမစွက်တဲ့ အတိုက်အခံတွေဟာ အပြာနဲ့အဖြူရောင် ဒေးဗစ်ကြယ် အလံကို ဝှေ့ယမ်းကြ၊ ကြွေးကြော်သံတွေအော်ကြ၊ ဗုံတွေတီးကြပြီးနောက် နိုင်ငံတော်သီချင်းအတွက် တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်နေခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် စစ်ပွဲရပ်ဖို့ တောင်းဆိုနေကြတဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က အငြိမ်းစား တပ်မှူးဟောင်းတွေရဲ့ မိန့်ခွန်းတွေကို သူတို့ နားထောင်ခဲ့ကြပါတယ်။

စင်နောက်ကွယ်မှာတော့ နေတန်ညာဟု အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လူထုစုဝေးပွဲ အများအပြားရဲ့ စီစဉ်သူဖြစ်သူ နာဗာ ရိုဆယ်လီယိုက သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။

"နေတန်ညာဟု ရဲ့ အစိုးရကို အစားထိုးချင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဓားစာခံအားလုံးကို သဘောတူညီချက်တစ်ခုနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြန်ခေါ်လာပြီး နက်တန်ယာဟုရဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ချင်ပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ဂါဇာစစ်ပွဲက လုံးဝ နိုင်ငံရေးသက်သက် ဖြစ်နေပါပြီ။ နေတန်ညာဟုနဲ့ သူ့ရဲ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ နိုင်ငံရေး အသက်ဆက်နိုင်ရေးအတွက်ပဲ အသုံးတော်ခံနေတဲ့ စစ်ပွဲ ဖြစ်နေပါပြီ။"

တချို့က သူ့ကို ဟားမတ်စ်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြန်ပြောနေတာလို့ စွပ်စွဲနိုင်သလားလို့ မေးကြည့်ခဲ့ပါတယ်။

တစ်နှစ်ကျော်ကြာက အစ္စရေး တပ်ဖွဲ့တွေ ဂါဇာကနေ ဆုတ်ခွာသွားမယ်၊ အစ္စရေးတွေ ပြန်ထွက်သွားပြီးတာနဲ့ စစ်ပွဲကို ပြန်မတိုက်တော့ဘူးလို့ အမေရိကန်နဲ့ တခြားသူတွေက အာမခံပေးမယ်ဆိုရင် ဓားစာခံအားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးမယ်လို့ ဟားမတ်စ်ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးကတော့ ဟားမတ်စ်တွေ လက်နက် အပြည့်အဝ ချရမယ်၊ ဂါဇာရဲ့ အနာဂတ်မှာ ဘယ်လိုအခန်းကဏ္ဍကမှ မပါရဘူး၊ အစ္စရေးကတော့ နောက်ဘာဆက်လုပ်မလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ခွင့်နဲ့အတူ ဂါဇာမှာ လုံခြုံရေးထိန်းချုပ်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်ပွဲရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ဟာ ဟားမတ်စ်အတွက် အနိုင်ရမှုတစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို မစ္စ ရိုဆယ်လီယိုက ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။

"ဒါက ဝါဒဖြန့်တာပါ။ ကျွန်မတို့မှာ စစ်တပ်ကောင်းကောင်း ရှိသားပဲ။ ဂါဇာကမ်းမြောင်အပြင်ကနေ နယ်စပ်ကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။"

"သူတို့က ဂါဇာကို သိမ်းပိုက်ပြီး အဲဒီကလူတွေကို ရွှေ့ပြောင်းစေချင်တယ်လို့ စိတ်ကူးထားတာ မဟုတ်ရင် အဲဒီမှာ ဆက်နေဖို့ အကြောင်း မရှိပါဘူး။"

"အစ္စရေးတွေကို ကာကွယ်ပေးနေပါတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကို မယုံပါဘူး။ ကာကွယ်ပေးချင်တယ်ဆိုရင် အစ္စရေးတွေ ပြန်ထူထောင်နိုင်ဖို့၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း ပြန်ကောင်းလာဖို့ ဒီစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီးသား ဖြစ်ရမှာလေ။"

ဘုရားအလိုတော်အတိုင်း

လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်တွေအတွင်းမှာ အစ္စရေးရဲ့ ဘက်နှစ်ဖက်က အခြေအနေတွေကို တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။

တဲလ်အဗိက ဘာသာရေးမစွက်တဲ့ လက်ဝဲသမားတွေဟာ ပါလက်စတိုင်း ကလေးတွေ သတ်ဖြတ်ခံရတာကို တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ဆန္ဒပြတာတွေကနေ လွှတ်တော်အကြီးအကဲဟောင်း အဗ်ရမ် ဘာ့ဂ် ဖော်ပြခဲ့တဲ့ "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားပျက်မှု"တွေကို သိခဲ့ရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း အစ္စရေးက သူ့ရဲ့မဟာမိတ်တချို့ရော ရန်သူတွေရောရဲ့ ဖိအားနဲ့ ပြစ်တင်ရှုတ်ချလာတာတွေကို လျစ်လျူရှုသင့်တယ်ဆိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ ခံစားချက်တွေကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့က ဟားမတ်စ်လုပ်ခဲ့တာတွေ၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေထဲက ရက်စက်တဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ အစ္စရေးဓားစာခံတွေကို ဆက်ဖမ်းထားတာတွေကြောင့် အစ္စရေးရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ တရားမျှတတယ်လို့ ခံစားနေကြပါတယ်။

ဓားစာခံလဲလှယ်ရေး သဘောတူညီမှု ရဖို့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်က ငြင်းဆန်နေတဲ့အတွက် အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က စိတ်ပျက်လာနေတယ်လို့ တီးတိုးသံတွေ ထွက်ပေါ်နေပေမဲ့ ထရမ့်က လူသိရှင်ကြား ထောက်ခံနေဆဲပါ။

အဲဒီကြားမှာပဲ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်က နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်ဖို့ စီစဉ်နေပါတယ်။ ပြီးတော့ အစ္စရေးရဲ့ မဟာမိတ်နိုင်ငံတွေဟာလည်း ဂျူးမုန်းတီးရေးဝါဒ အမြစ်တွယ်နေကြတယ်လို့ စွပ်စွဲနေပါတယ်။

သူ့ကို ထောက်ခံတဲ့ ဇီယွန်ဝါဒီတွေကတော့ ဘုရားသခင်က သူတို့နဲ့အတူ ရှိနေပြီး အံ့ချီးဖွယ်တွေကို ပေးနေတယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

အနောက်ဘက်ကမ်းထဲက ဂျော်ဒန်တောင်ကြားကို မျက်နှာမူထားတဲ့ "အခြေချသူများ" ဝိုင်ဘားမှာ အဲရွန် ကက်ဇော့ဖ်နဲ့ သူ့သူငယ်ချင်းတွေ ရှိနေပါတယ်။ သူတို့ဟာ ကျမ်းစာတွေရဲ့ ဗျာဒိတ်တော်လာတွေကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်နေကြတယ်လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။

သမ္မာကျမ်းစာခေတ်က နည်းနဲ့ စိုက်တဲ့ စပျစ်သီးတွေနဲ့ ချက်ထားတဲ့ ဝိုင်တွေကို သူတို့က ဂုဏ်ယူ သောက်သုံးနေကြပါတယ်။

စိတ်သက်သက်သာသာနဲ့ ပျော်နေကြတဲ့ သူ့ဖောက်သည်တွေကတော့ တဲလ်အဗိမှာ နက်တန်ယာဟုကို ဆန္ဒပြနေကြတဲ့၊ ဘာသာရေးမစွက်တဲ့ လစ်ဘရယ်ဝါဒီတွေဟာ အတိတ်မှာနေထိုင်နေတဲ့ အစ္စရေးတွေပဲလို့ ယူဆနေကြပါတယ်။

အခု သူတို့နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဟာ သူတို့လက်ထဲမှာ၊ ပြီးတော့ ဘုရားသခင်ရဲ့လက်ထဲမှာ ရှိနေတယ်၊ အရာအားလုံးဟာ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် အဆုံးသတ်သွားလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။