Archifau Ebrill 2010

Petawn i'n gallu troi'r cloc yn ôl a newid amser, dyma'r adeg i wneud hynny!

Gôl-geidwad oeddwn i pan yn ifanc. Ond, doedd y cyfleoedd ddim yno, ac fe roedd yna ddigon ohonynt yn bodoli fel arwyr, megis Bert Trautmann ( yr Almaenwr o Manchester City) , y Cymro o Arsenal, Jack Kelsey ac yn nes ymlaen y golwr o Rwsia, Lev Yashin ynghyd a'r Sais, Gordon Banks.

Ond erbyn heddiw mae'r dyhead am fod yn golwr yn ymddangos fel petai'n perthyn i'r gorffennol, er bod Cymru o bosib yn ffodus o gael Boaz Myhill (Glyn ydi ei enw go iawn o, ac mae'n ofid mawr na allaf ddweud fod Glyn yn y gôl i Gymru!), a hefyd mae Wayne Hennessey ar gael.

Mi fyddai Manchester City wedi rhoi unrhyw beth am droi'r cloc yn ôl i gyfnod Bert Trautmann yr wythnos yma, gyda dim ond un nad yw yn ddigon da i Sunderland yn dod ar fenthyg i geisio sicrhau lle iddynt yn Ewrop y tymor nesaf.

Petawn i ond yn rhyw ugain oed unwaith eto!!

Pan oeddwn fachgen, fel bachgen y chwaraewn, fel bachgen y deallwn, ac fel bachgen y meddyliwn er mai barn llawer ydoedd ystyried y gôl-geidwad fel rhywun nad oedd yn llawn llathen!

Heblaw am Trautmann, Yashin a Banks, golwr oedd un o fy arwyr llenyddol hefyd - y Ffrancwr, Albert Camus, ac fe ddywedodd o ei fod yn ddyledus i bêl droed am ddysgu popeth iddo ac am wneud iddo ddeall moesoldeb dynol.

Ond heddiw, i ble'r aeth y golwyr i gyd? Does fawr olwg ar y Neville Southall newydd y dyddiau yma!

Pan dyfodd llawer o'r golgeidwaid ifanc yn ddynion, hwyrach y rhoddwyd heibio'r pethau bachgennaidd fel arbed ciciau o'r smotyn a thyfu i fyny o fod yn flaenwyr, sgorwyr a chreawdwyr ganol cae!

Ond i mi, mae'r chwant am gael fy ystyried fel golgeidwad wedi parhau gydol oes, hwyrach fod hyn, ac athroniaeth Camus o bosib , yn egluro popeth amdanaf!

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Pan welais i Abertawe yn ennill oddi cartref yn Vicarage Road yn erbyn Watford rai wythnosau yn ôl, roeddwn yn sicr y bydden nhw'n chwarae yn y gemau ail-gyfle ddiwedd y tymor.

Mae Watford yn lle anodd i fynd iddo, yn chwarae'r bêl uchel a hir, yn pwyso yn gyson ac ar y noson arbennig yma roedd yna wynt a glaw trwm. Ond fe sgoriodd Shefki Kuqi a gyda chymeriad fe lwyddodd Abertawe i gipio'r tri phwynt.

Roedd yna dipyn o amheuaeth wedi'r cweir yn Bloomfield Road yn erbyn Blackpool o 5-1 ond roeddwn ni yn dal i deimlo fod yna ddigon o fwlch rhyngddyn nhw a'r timau eraill. Ers hynny, wrth gwrs, mae pethau wedi mynd o chwith yn gyffredinol i dîm Paul Sousa a phnawn Sul maen nhw'n dibynnu ar Bristol City i wneud ffafr â nhw.

'Dw i'n rhagweld Abertawe yn curo Doncaster yn y Liberty ond 'dw i hefyd yn rhagweld Blackpool yn curo Bristol City yn Bloomfield Road. Mae Ian Holloway wedi gwneud gwaith rhagorol yno. Heb os, mae o'n un o wir gymeriadau'r gêm, y ddawn ganddo i ysbrydoli chwaraewyr a phob tro yn cynnal cyfweliadau ffraeth a diddorol.

Yn ei gyd-destun mae hwn wedi bod yn dymor rhagorol i Abertawe; yn adeiladu ar y seiliau a osodwyd gan Roberto Martinez. Ond wrth gwrs mae disgwyliadau'r cefnogwyr yn codi ac mi fydd yna siom aruthrol bnawn Sul os bydd pethau yn mynd yn erbyn yr Elyrch yn Blackpool.

Mi fydd yna densiwn, does dim dwywaith am hynny. Mi roeddwn yn Wolves y Sadwrn diwethaf yn eu gêm nhw yn erbyn Blackburn. Gôl yr un oedd hi ac yn sgil Burnley yn colli yn erbyn Lerpwl 24 awr yn ddiweddarach mae Wolves yn aros i fyny am dymor arall yn Uwch Gynghrair Lloegr.

Ond doedden nhw ddim yn gwybod hynny am dri o'r gloch bnawn Sadwrn. Yn sgwrsio gyda Mick McCarthy ar ôl y gêm mi gyfaddefodd o fod yna densiwn wedi bod gydol yr wythnos, y chwaraewyr yn gwybod beth oedd yn rhaid ei wneud, y cefnogwyr yn disgwyl iddyn nhw wneud hynny ac roedd hynny'n amlwg ar y cae. Ac fel yna bydd hi i Abertawe yr wythnos yma.

A hefyd yn Sheffield. Beth am y gêm rhwng Wednesday a Crystal Palace? Mi fydd un o'r clybiau mawr yna yn mynd i lawr i Adran Un. Palas druan, yn nwylo'r gweinyddwyr, yn colli deg pwynt.

Ac i unrhyw reolwr sydd yn cwyno am benderfyniad gan ddyfarnwr, wel ydach chi'n cofio yn gynharach yn y tymor yn Ashton Gate pan sgoriodd Palas yn erbyn Bristol City. Ond ni welodd y dyfarnwr na'r llumanwr y bêl yn croesi'r llinell yn glir. Pe bai honno yn cyfrif mi fyddai Palas yn ddiogel.

Cyn cloi - dau bwnc. Rheolwr y flwyddyn? Eddie Howe o Bournemouth yn fy nhyb i. Ac oeddech chi 'n gwybod fod rownd derfynol Cwpan Cymru y penwythnos yma rhwng Bangor a Phort Talbot. Os oeddech chi, siawns eich bod chi yn y lleiafrif.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

I'r Sadwrn olaf ac mae'r frwydr am bencampwriaeth Uwchgynghrair Cymru yn parhau.

Yn dilyn canlyniadau Llanelli ganol wythnos, mae tîm tre'r Sosban yn parhau a'r gobaith ond petai'r Seintiau yn fuddugol yn Aberystwyth, yna i'r canolbarth yr aiff y goron.

Mae'n wybyddus mai ar gae artiffisial mae'r Seintiau yn chwarae ac mae llawer o'r farn fod hyn yn rhoi mantais iddynt, wedi'r cwbwl tydi'r tîm heb golli adre drwy'r tymor.

O ystyried trafferthion Llanelli a'u cae go iawn y tymor yma, hwyrach y byddai hwythau yn meddwl y byddai'n well fod wedi cael cae artiffisial!

Ond cyn rhuthro i feirniadu onid yw bron pob tîm yn yr Uwchgynghrair yn ymarfer ar gaeau tebyg, a hynny dwywaith yr wythnos! Fe ddylent felly fod wedi dod yn hen gyfarwydd ar sut i chwarae ar gaeau artiffisial.

Mae cae tebyg wedi cael ei osod yn stadiwm CSKA Moscow ond fe wadodd eu rheolwr Leonid Slutsky unrhyw awgrym fod hyn o fantais iddynt, gan gyfeirio at berfformiadau gwael tîm cenedlaethol Rwsia a gynhaliwyd yn y stadiwm.

A ydi caeau o'r math yma yn fantais ac a ddylid eu cael mewn Uwchgynghreirau cenedlaethol - ai dyma'r ffordd tuag at y dyfodol hwyrach?

Gadewch i ni wybod eich barn.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Gêm fawr i Lanelli bnawn Sadwrn - a hwyrach rhai mwy byth yr wythnos nesaf!

Ond oes yna unrhyw synnwyr mewn gofyn i dim chwarae chwe gêm mewn pythefnos a hynny pan maent yn ymdrechu i ennill yr Uwchgynghrair?

Gofynwyd am estyniad i'r tymor, sydd i ddod i ben ar Ebrill 24, er mwyn sicrhau tegwch cystadleuol, ac roedd hyn yn anochel yn dilyn y gaeaf gwael a gafwyd, gyda nifer fawr o gemau yn cael eu gohirio.

Ond na, ni chaniatwyd.

Dwi wedi ei chael yn anodd i ddeall agwedd swyddogion pêl-droed ers pan gefais fy ngyhuddo o beidio a rhoi tîm gorau Trefynnnon ar y cae mewn gêm gwpan leol ganol wythnos beth amser yn ôl.

Fy ateb oedd, os oedd y swyddogion yn gwybod beth oedd tîm gorau Treffynnon, yna byddai croeso iddynt enwi y tîm ar gyfer y gêm nesaf, yn enwedig o ystyried canlyniadau Treffynnon dros y cyfnod!

Chafwyd fawr o ateb heblaw neges gorchmynion i gau fy ngheg!

Oes yna unrhyw reswm dros fynnu fod pethau yn dod i ben ddiwedd Ebrill? Ydi'r byd ar fin dod i ben ar Fai y cyntaf?

'Da fyd im yw dyfod Mai' meddai Dafydd ap Gwilym sydd yn gwneud imi feddwl mai trefnydd gemau oedd Mr Ap Gwilym, ac yn ysu am gael y gemau ' allan o'r ffordd' er mwyn cael seibiant o fis Mai ymlaen!

Wn i ddim am Uwchgynghrair unrhyw wlad, heblaw Cymru, a fyddai'n mynnu fod rhaid i dîm sydd yn yr un sefyllfa a Llanelli chwarae cymaint o gemau allweddol mewn pythefnos, os am geisio cipio'r goron.

Tydi sefyllfa fel yma yn gwneud dim i gyflwyno delwedd yr Uwchgynghrair fel un a hygrededd Ewropeaidd sydd yn ceisio codi safonnau ar gyfer y detholoedig rai y tymor nesaf.

Bu trafodaethau a phenderfyniadau dwys ynglyn a sut i achub Uwchgynghrair Cymru drwy gydol y tymor (a hwyrach nad yw y rhain chwaith heb ddod i ben) , ond nid achub yr Uwchgynghrair sydd ei angen erbyn heddiw, ond gwneud yr Uwchgynghrair yn werth ei achub.

Tydi'r drefn weinyddol, ar hyn o bryd, a'r ffordd y mae Llanelli wedi cael eu trin, ddim yn fy argyhoeddi fod y fath achubiaeth am ddigwydd.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Mewn sgwrs gyda'r diweddar Bill Shankly, gofynnais iddo beth oedd y gwahaniaeth rhwng hyfforddi timau pêl-droed yn ei gyfnod o fel chwaraewr (yn y 1930au) a phan oedd yn rheolwr yn y saithdegau pan oedd Lerpwl yn bencampwyr ar bopeth bron.

Ei ateb oedd dweud mai yn ei gyfnod o fel chwaraewr roedd gwisgo sanau gwlan trwm, siorts hir a thrymach a chrysau hirach a thrymach fyth yn golygu fod rhaid ymarfer yn gyson petai ond i allu sicrhau y byddai yn gallu rhedeg o gwmpas am awr a hanner yn y fath ddillad!

Roedd Shankly yn credu fod y newid yng nghyflwr a gwneuthuriad y dillad erbyn ei gyfnod fel rheolwr wedi arwain at well chwaraewyr, pêl-droed cyflymach a safonau uwch o fewn y gêm yn gyffredinol.

Rwy'n cyfeirio at hyn gan mai pwnc llosg yr wythnos ydi pa mor dda ydi Lionel Messi, ac ai dyma'r chwaraewr gorau a fu erioed?

Rhag ofn eich bod wedi bod ar blaned arall, dyma'r dyn o Farcelona a chwalodd Arsenal mewn ychydig dros ugain munud nos Fawrth. Ac os ydych wedi bod blaned arall, hwyrach i chi fod wedi dod ar draws Messi tra roeddych yno!

Wrth gymharu chwaraewyr, mae'n anodd gwneud hynny heb ystyried amgylchiadau y cyfnod pan oeddynt yn chwarae.

A oedd John Charles neu Johann Cruyff yn well gan ystyried y taclo ffyrnig a oedd yn cael ei ganiatau yr adeg honno, neu a oedd George Best yn ddi-guro wrth ddawnsio dros ffyrnigrwydd y taclo ac osgoi y troseddau a fyddai wedi malu ei gorff yn ddarnau?

A oedd llwyddiant Pele yn fwy nag un Messi, neu a fyddai Maradona wedi bod yn well byth petai o wedi derbyn y math o gefnogaeth meddygol, dietegol a seicolegol ac â geir heddiw?

Onid mwy priodol fyddai disgrifio chwaraewr fel y gorau o'i genhedlaeth, gan ei osod yng nghyd-destun ei gyfnod, na chymharu rhywun i chwaraewyr o gyfnodau pan oedd cyd-destun y chwarae yn wahanol?

Clywais ddadl ymysg cyn chwaraewyr Everton yn ddiweddar yn cymharu galluoedd y golwyr Gordon West a Neville Southall.

Barn Gordon West oedd mai o oedd y gorau mewn du a gwyn, ac mai Neville Southall oedd y gorau mewn lliw!

Mae un peth yn sicr, mae Lionel Messi wedi creu campwaith pêl-droedaidd lliwgar sy'n disgleirio fel enfys llachar cyfoes, ac yn gosod y gor-ganmoliaeth a roddir i lawer gormod o chwaraewyr llwyd a chyffredin cyfoes mewn cyd-destun priodol.

Ai Messi ydi'r Messeia cyfoes? Gadewch i ni wybod.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Y cwestiwn fydd yn cael ei ofyn ar Taro'r Post ddydd Llun fydd:

'Pa un ydi gêm genedlaethol Cymru? Pêl-droed neu rygbi?'

Ymysg y cyfranwyr i'r drafodaeth bydd Gary Pritchard a Non Evans o dîm rygbi merched Cymru.

Cofiwch ymuno gyda mi brynhawn Llun ar Radio Cymru am 12:00 BST.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?

Does 'na ddim llawer o chwaraewyr sydd yn dangos teyrngarwch hiroes i'w clybiau y dyddiau yma, ond mae Aled Rowlands yn chwaraewr gwahanol i'r mwyafrif.

Ymunodd Aled â chlwb Derwyddon Cefn yn 1993 wedi cyfnod gydag Aelwyd y Rhos yng Nghynghrair Ardal Wrecsam. Ond methu â chael gêm gyda Threffynnon oedd y tu ôl i newid clwb.

Y dyddiau yna roedd yn bosibl i chwaraewr arwyddo gyda dau dîm (mewn dau wahanol gynghrair) ac roedd Aled ar lyfrau Treffynnon yn Uwchgynghrair Cymru yn ogystal ag ar lyfrau Aelwyd y Rhos.

Yn anffodus, ni allwn addo lle cyson iddo yn nhîm Treffynnon, ac fe gytunodd Aled a minnau mai symud i roi arweiniad i'r Derwyddon, yng nghynghrair gogledd Cymru fyddai'r gorau.

Colled Treffynnon efallai, ond roedd y Derwyddon ar eu hennill, gydag Aled yn eu harwain i Uwchgynghrair Cymru ac yn dangos fod ganddo'r gallu i gystadlu yn gyson ymysg y gorau.

Mae wedi rhoi gwasanaeth i'r tîm o Gefn Mawr am ddwy flynedd ar bymtheg, ac wedi bod yn un o'r prif resymau dros barhad y clwb yn yr Uwchgynghrair, a hynny yn aml yn erbyn pob disgwyl.

Eleni, mae rhesymau teithio, a hwyrach effeithiau anafiadau, yn golygu na all yr amddiffynnwr dibynadwy yma barhau i chwarae ar y lefel uchaf ac mae wedi dychwelyd i'w wreiddiau, gan ymuno gyda thîm Aelwyd y Rhos unwaith eto.

Diolch i Aled am ddangos beth ydi teyrngarwch ac ymroddiad i'w ardal, ac am hybu'r gêm yn yr ardal yma o ogledd ddwyrain Cymru.

Gresyn nad oes yna fwy o chwaraewyr a all ddangos yr un cymeriad y dyddiau yma.

• Llyfrnodi gyda
• del.icio.us |
• Digg |
• Newsvine |
• NowPublic |
• Reddit
• - Beth yw hwn?