Prosesau afonydd – CBACProffiliau afon

Mae symud o gwrs uchaf afon i’r cwrs isaf yn effeithio ar gyfraddau erydiad, trawsgludiad a dyddodiad. Mae hyn yn arwain at ddatblygu tirffurfiau bach a mawr.

Part ofDaearyddiaethTirweddau a phrosesau ffisegol

Proffiliau afon

Hydbroffil

Mae hydbroffil yn dangos sut y mae’r afon yn newid yn ystod ei chwrs o’r (lle mae’n cychwyn) i’r (lle mae’n cyrraedd y môr).

Mae gan ran uchaf yr afon lwyth gwely mwy - yn fwy garw, ac mae mwy o gynnwrf a ffrithiant yno. Rhan isaf yr afon sydd â’r trawstoriad mwyaf, y radiws hydrolig mwyaf a’r cyflymder a’r arllwysiad mwyaf

Cwrs uchaf – dyma ble mae’r afon yn cychwyn ac fel arfer mae ar dir uchel. Mae gan yr afon mawr yn y cwrs uchaf, gan nad yw wedi cael ei dorri’n ddarnau llai drwy eto.

Cwrs isaf – yng nghwrs olaf yr afon mae’r tir yn llawer mwy gwastad. Gwaddod mân yw llwyth yr afon, gan fod erydiad wedi torri’r creigiau’n ddarnau llai.

Trawsbroffil

yw golwg o’r o un ochr i’r llall.

Mae sianel yr afon yn gul yn ei tharddle (A), yn lletach yn y canol (B) ac yn lletach eto yn yr aber (C).

A - wrth i’r afon lifo ar i lawr mae yn cynyddu. Mae’r sianel yn fas ac yn gul gan nad oes llawer o ddŵr ynddi.

B - wrth i’r afon lifo i’r cwrs canol, mae rhywfaint o erydiad fertigol, ond mwy o . O ganlyniad, mae’r sianel yn lletach ac yn ddyfnach.

C - yn y cwrs isaf mae llawer llai o erydiad ac mae dyddodiad yn cael mwy o ddylanwad. Ychydig o erydiad ochrol sy’n digwydd yma. Dyma ran letaf a dyfnaf y sianel.