Prosesau afonydd – CBACDalgylchoedd afonydd

Mae symud o gwrs uchaf afon i’r cwrs isaf yn effeithio ar gyfraddau erydiad, trawsgludiad a dyddodiad. Mae hyn yn arwain at ddatblygu tirffurfiau bach a mawr.

Part ofDaearyddiaethTirweddau a phrosesau ffisegol

Dalgylchoedd afonydd

Gall swm y dŵr sydd mewn afon amrywio dros gyfnod. Mae deall y yn ein helpu i ddeall sut a pham y mae swm y dŵr yn amrywio.

Dalgylch afon yw’r darn o dir o gwmpas yr afon sy’n cael ei ddraenio gan yr afon a’i .

  • gwahanfa ddŵr – y darn o dir uchel sy’n ffurfio ymylon dalgylch afon
  • tarddiad – man cychwyn afon
  • aber – y man lle mae afon yn cyrraedd y môr
  • cydlifiad – y man lle mae dwy afon yn ymuno â’i gilydd
  • llednant – afon neu nant fach sy’n ymuno ag afon fwy
  • sianel – y man lle mae’r afon yn llifo
Mae’r afon yn cychwyn yn ei tharddle, ac yn llifo i lawr y sianel i’r aber. Mae llednentydd yn llifo i’r sianeli mewn cydlifiadau. Ffin y gorlifdir yw’r wahanfa ddŵr.