Tirffurfiau arfordirol – CBACOgofâu, bwâu, staciau a stympiau

Mae ogofâu, bwâu, staciau a stympiau yn arweddion erydol cyffredin ar bentir.

1. Mae craciau yn cael eu ffurfio yn y pentir drwy brosesau erydol gweithred hydrolig a sgrafellu.
2. Wrth i’r tonnau grafu ochrau’r crac, mae’n dechrau agor i ffurfio ogof.
3. Mae’r ogof yn mynd yn fwy ac yn y diwedd yn torri drwy’r pentir i ffurfio bwa.
4. Mae gwaelod y bwa yn mynd yn lletach o hyd drwy ragor o erydiad, nes bod ei do’n mynd yn rhy drwm ac yn cwympo i’r môr. Mae hyn yn gadael stac (colofn o graig ar ei phen ei hun). Mae Staciau Elegug (‘Stack Rocks’) yn Sir Benfro yn enghreifftiau rhagorol o staciau.
5. Mae gwaelod y stac yn cael ei dandorri nes bod y stac yn cwympo ac yn ffurfio stwmp.