Freagairtean do neo-ionannachd shòisealta agus eaconamachFreagairtean riaghaltais do neo-ionannachd shòisealta agus eaconamach

Oidhirpean riaghaltasan agus bhuidhnean eile airson cuideachadh le buaidhean neo-ionannachd shòisealta agus eaconamach.

Part ofNuadh-eòlasNeo-ionannachd

Freagairtean riaghaltais do neo-ionannachd shòisealta agus eaconamach

Dè th' anns an stàit shochair?

Dealbh le eisimpleirean de na seirbheisean shochairean sòisealta a tha ri fhaotainn san RA

Dè an eachdraidh a th' aig stàit shochairean na RA?

Tha freumhan na RA ann am molaidhean a chuir an neach-poilitigs agus an t-eaconomair Lord Beveridge air adhart rè an Dara Cogaidh.

Am Morair Beveridge ag obair aig deasg
Figure caption,
Am Morair Beveridge

An dèidh sgrios a' chogaidh, bha aig Breatainn ri togail às ùr. Bhathar a' faicinn gun deach ìobairt choitcheann nàiseanta a dhèanamh airson an cogadh a bhuannachadh. Mar sin, bhathar a' faireachdainn gum bu chòir 'lìon shàbhailteachd' choitcheann, nàiseanta a bhith ann, air a pàigheadh le cìsean agus airson taic a thoirt do dhaoine ann an èis, mar clann, daoine gun obair, seann daoine agus daoine a bha tinn.

Ciamar a tha an stàit shochairean air atharrachadh?

Tha riaghaltas às dèidh riaghaltas air feuchainn ri dèanamh cinnteach gu bheil feumalachdan bunaiteach na beatha aig a h-uile duine – teachd-a-steach gu leòr, taigheadas, foghlam agus cùram-slàinte le taic a mhaireas "bhon chreathaill dhan uaigh". Ach nuair a chaidh stàit nan sochairean a stèidheachadh, cha b' urrainn fios a bhith duine cho eadar-dhealaichte 's a bhiodh comann-sòisealta na RA an-diugh.

  • Tha an dùil-aoise airson fireannaich agus boireannaich air èirigh gu mòr. Bidh buaidh aig a seo air cosgais pheinnseanan, cùram slàinte agus cùram sòisealta. Ann an 2023/24, a rèir figearan bho Roinn na h-Obrach 's nam Peinnsean, chosg an RA £134.8 billean air sochairean luchd-peinnsein a-mhàin.
  • Le sluagh a tha a' dol am meud agus a' fàs nas sine, cuide ri leasachaidhean ann an seirbheisean cùram slàinte a tha a' gabhail a-steach dhrugaichean agus lannsaireachd tar-chuir, tha iarrtas agus cosgais cùram slàinte air a dhol suas gu mòr. Ann an 2013-24 bha cosg air slàinte anns an RA air a thuairmeas aig £245 billean.
  • Tha an àireamh de dh'inbhich a tha aig aois obrach agus nach eil air chothrom obair air thuarastal a ghabhail airson iomadh adhbhar air a dhol suas gu mòr.

Bhidio – Neo-ionannachd eaconamach

Coimhead a' bhidio seo agus faigh a-mach mu gach ullachadh a tha an riaghaltas air a dhèanamh airson bhuidhnean sònraichte.

Targeted help for specific groups

Ciamar a tha seirbheisean shochairean air am maoineachadh?

Tha dùbhlain air a bhith aig dùthchannan leasaichte air feadh an t-saoghail ann a bhith a' faighinn maoin (airgead) gu leòr airson seirbheisean shochairean a mhaoineachadh. Tha Alba agus an RA an aon rud. Cho math ri bhith a' lorg barrachd maoin airson sluagh a tha a' fàs nas sine, cùram slàinte agus taic do dh'inbhich aig aois obrach agus na teaghlaichean aca nach urrainn obair, tha dùbhlain ann cuideachd ann a bhith a' dèiligeadh ri barrachd mì-fheum stuthan, barrachd reamhrachd agus an comann-sòisealta a' sùileachadh barrachd.

Ged a tha a' mhòr-chuid de dhaoine anns an RA a' cur taic ri stàit nan sochairean, uaireannan tha frionas eadar daoine a tha ag obair agus a' pàigheadh chìsean agus feadhainn nach eil ag obair agus a tha a' faighinn taic bho stàit nan sochairean, mar eisimpleir ann an sochairean stàite. Ann an sgrùdaidhean air feadh na RA, tha mu thrì cairteil dhe na daoine a tha a' freagairt a' toirt taic gu cunbhalach dhan bheachd gum bu chòir dhan riaghaltas barrachd a chosg air an NHS airson seirbheisean a leasachadh. Ach nuair a thig e chun an riaghaltas a bhith a' cosg barrachd airgid air sochairean stàite, chan eil ach mu aon neach a-mach à ceud a' toirt taic gu cunbhalach.

Staitistigean na RA ann an 2023 (sa Ghearran nas lugha na tha e ag ràdh):

  • Bha 4.3% de shluagh na RA gun obair (An t-Iuchar 2023)
  • Bha 12.6m neach a' faighinn Peinnsean na Stàite (suas 140,000 bhon bhliadhna roimhe sin)
  • B' e an dùil-aoise do leanaban a rugadh ann an Alba ann an 2019-2021 76.6 do dh'fhireannaich agus 80.8 do bhoireannaich
  • Bha 3.1m de dh'inbhich anns an RA a' faighinn Pàigheadh Neo-eisimeileachd Phearsanta (Personal Independence Payment no PIP), le 1.6m a' faighinn Cuibhreann Taic Cosnaidh (Employment Support Allowance no ESA)