Dewis syniad
Ar ôl cynhyrchu syniadau creadigol, mae nifer o dechnegau sy'n gallu cael eu defnyddio er mwyn penderfynu pa syniad sy’n addas i’w ddatblygu. Mae’r rhain yn cynnwys:
- dadansoddiad SWOT
- matricsau penderfynu
- adborth
Dadansoddiad SWOT
Mae SWOT yn acronym sydd wedi ei ffurfio o’r geiriau Saesneg:
- Strengths
- Weaknesses
- Opportunities
- Threats
Y geiriau Cymraeg i’w cofio wrth wneud Dull o asesu cryfderau a gwendidau ynghyd â chyfleoedd a bygythiadau allanol. Acronym yw SWOT, sydd wedi ei ffurfio o’r geiriau Saesneg hyn: yw:
- cryfderau
- gwendidau
- cyfleoedd
- bygythiadau
Bydd gwneud dadansoddiad SWOT yn dy helpu i ganfod pa syniadau sy’n werth eu datblygu.
- Mae cryfderau yn nodweddion sy’n rhoi mantais i ti dros rywun arall.
- Mae gwendidau yn nodweddion sy’n dy roi dan anfantais o gymharu â rhywun arall.
- Mae cyfleoedd yn nodweddion mae’n bosibl manteisio arnyn nhw.
- Mae bygythiadau yn nodweddion a allai achosi problemau.
Gellir meddwl am bob syniad creadigol yn nhermau ei gryfderau, gwendidau, cyfleoedd a bygythiadau.
Weithiau, bydd un syniad yn sefyll allan oherwydd bod ganddo fwy o gryfderau a chyfleoedd na’r syniadau eraill. Ar y llaw arall, gall syniad gael ei wrthod os oes ganddo fwy o wendidau a bygythiadau na’r syniadau eraill.
Matricsau penderfynu
Offeryn arall sy'n helpu i ddewis syniad yw Tabl sy’n helpu i werthuso a blaenoriaethu gwahanol ddewisiadau neu syniadau..
Mae’n golygu ysytyried pa ffactorau sy’n bwysig wrth ddewis y syniad gorau, rhoi sgôr pwyntiau iddyn nhw a’u gosod mewn Rhestru eitemau mewn trefn benodol.. Fel arfer y syniad sydd â’r sgôr pwyntiau uchaf yw’r syniad gorau i'w ddatblygu.
Enghraifft
Wrth ystyried cynnal ymgyrch i leihau sbwriel yn yr ardal leol, y ffactorau pwysig i’w hystyried yw:
- cost yr ymgyrch – gallai unrhyw beth sy'n rhy ddrud fod yn anymarferol
- yr amser sydd ei angen i gwblhau'r ymgyrch
- lefel yr arbenigedd sydd ei hangen i gynnal yr ymgyrch ac i greu adnoddau
Ar ôl penderfynu ar y ffactorau hyn, bydd hi'n bosibl creu matrics penderfynu.
I greu matrics penderfynu, mae’r syniadau’n cael eu rhoi yn y golofn syniadau. Yna gellir rhoi marc allan o 5 neu 10, er enghraifft, i bob Rheol neu amod mae’n rhaid eu bodloni. Mae maen prawf yn cael ei ddefnyddio’n aml mewn chwiliadau. Lluosog – meini prawf.. Yr allwedd ar gyfer y meini prawf yw:
- Cost – lle mae cost uchel = 1, a chost isel = 5
- Amser – lle mae llawer o amser = 1, a dim llawer o amser = 5
- Arbenigedd – lle mae angen lefel uchel = 1, a lefel isel = 5
Yna mae angen adio sgorau pob un o’r meini prawf at ei gilydd. Yn olaf, bydd pob syniad yn cael ei osod mewn trefn restrol.
Yn yr enghraifft hon, dosbarthu taflenni sydd wedi cael y sgôr uchaf. Er hyn, mae’r cyflwyniadau mewn ysgolion cynradd wedi cael sgôr uchel hefyd. Drwy gynnal dadansoddiad SWOT neu sesiwn chwe het feddwl de Bono, bydd modd dewis y syniad terfynol fydd yn cael ei ddatblygu.
Adborth
Mae’n bosibl defnyddio adborth i ddewis syniadau drwy gasglu ymchwil Mae ymchwil ansoddol yn ceisio ateb cwestiynau ynglŷn â pham a sut y mae pobl yn ymddwyn mewn ffordd benodol. Mae’n darparu gwybodaeth fanwl am ymddygiad dyn. neu Mae ymchwil meintiol yn egluro ffenomena drwy gasglu data rhifiadol. Mae’r data hyn yn cael eu dadansoddi wedyn gan ddefnyddio dulliau mathemategol..
Un enghraifft o ymchwil ansoddol fyddai cyfweld rhywun am ei farn ynglŷn â pha mor lwyddiannus fyddai rhoi cyflwyniad mewn ysgol gynradd ar y pwnc o leihau sbwriel yn yr ardal leol. Gellid gofyn i bennaeth ysgol gynradd gymryd rhan mewn cyfweliad o'r fath.
Ar y llaw arall, byddai arolwg ar-lein yn dy helpu i ganfod a yw’r gymuned leol yn gwrando ar y radio, ac os felly, ar ba orsafoedd mae pobl yn gwrando.
