Arwynebedd yn defnyddio fformiwlâu
Triongl, paralelogram a thrapesiwm
Triongl
\(\text {Arwynebedd triongl =}~\frac{1}{2} \times \text {sail} \times \text {uchder}\)
Gellir hefyd ysgrifennu hyn fel:
\(\text {Arwynebedd = sail × uchder ÷ 2}\)
neu
\(\text {Arwynebedd =}~ \frac {sail \times uchder} {2}\)
Mae'r uchder bob amser yn golygu'r pellter Pan fydd yr ongl rhwng dwy linell yn ongl sgwâr, dywedwn fod y llinellau yn berpendicwlar. o sail i frig y triongl.
Question
Mae garddwr eisiau hadu gwely blodau trionglog.
Mae pob pecyn o hadau'n gorchuddio 600 cm2. Sawl pecyn y mae'n rhaid eu prynu?
Arwynebedd = ½ × 130 × 160 = 10,400 cm2
Pecynnau o hadau = 10,400 ÷ 600 = 17.333
Talgrynna'r ateb i ddod o hyd i'r nifer o becynnau sy'n ofynnol, sef 18.
Paralelogram
Paralelogram yw Siâp â phedair ochr syth a phedair ongl. â dau bâr o ochrau paralel. Mae'r pâr o ochrau gyferbyn yn hafal eu hyd.
\(\text {Arwynebedd paralelogram = sail × uchder}\)
Yr uchder yw'r pellter perpendicwlar o'r sail i frig y siâp.
Fel yn achos y petryal, gallwn ni ddefnyddio rhannu i gyfrifo un o'r hydoedd gan wybod yr arwynebedd:
- sail = arwynebedd ÷ uchder
- uchder = arwynebedd ÷ sail
Question
Mae logo cwmni yn baralelogram ag arwynebedd 20 cm2. Beth yw dimensiynau posibl y sail a'r uchder perpendicwlar?
1 cm a 20 cm
20 cm a 1 cm
2 cm a 10 cm
10 cm a 2 cm
4 cm a 5 cm
5 cm a 4 cm
Mae'r rhain i gyd yn ffactorau 20 oherwydd eu bod yn lluosi â'i gilydd i wneud 20.
Trapesiwm
Trapesiwm yw pedrochr ag un pâr o ochrau paralel.
Bydd y fformiwla hon yn cael ei rhoi i ti yn yr arholiad:
\(\text {Arwynebedd trapesiwm =}~\frac{1}{2}~({a+b})~\text{× uchder}\)
Pan fo a a b yn hydoedd yr ochrau paralel a'r uchder yw'r pellter perpendicwlar rhyngddynt.
Question
Cyfrifa arwynebedd y trapesiwm.
Arwynebedd = ½ × (a+b) × h
Arwynebedd = ½ × (8 + 9) × 6
Arwynebedd = ½ × 17 × 6
Arwynebedd = ½ × 102
Arwynebedd = 51 mm2
