Cymharu dwy set o ddata
Gall fod yn ddefnyddiol i ni gymharu dwy set o ddata gan ddefnyddio’r cymedr, y modd neu’r canolrif er mwyn llunio casgliadau am yr wybodaeth a gyflwynir.
Efallai dy fod yn dewis un mesur yn lle un arall oherwydd ei gywirdeb, neu’n dewis yr un gorau i gefnogi’r hyn rwyt ti eisiau ei ddangos.
Question
Mae Robert ac Emily yn paratoi ar gyfer eu TGAU Mathemateg. Dyma’u canlyniadau mewn 10 papur ymarfer:
Robert: 63, 86, 64, 67, 71, 42, 79, 64, 80, 64
Emily: 61, 73, 82, 90, 61, 67, 76, 40, 80, 62
- Gan ddefnyddio’r cymedr, penderfyna pwy sy’n perfformio orau yn eu profion Mathemateg.
- Gallai Robert ddefnyddio’r cymedr, y modd neu’r canolrif i awgrymu ei fod yn well nag Emily mewn Mathemateg?
A fyddai hyn yn cynrychioli eu canlyniadau mewn ffordd deg?
1. Mae’r cymedr yn awgrymu bod Emily yn perfformio’n well na Robert.
Cymedr Robert = 68
Cymedr Emily = 69.2
2. Mae cymedr Emily yn uwch, sy’n awgrymu ei bod yn well.
Mae canolrif Emily, sef 70 marc, o’i gymharu â 65.5 Robert, unwaith eto’n awgrymu bod Emily yn well.
64 yw modd Robert ac, o’i gymharu â modd Emily, sef 61 marc, gallen ni ei ddefnyddio fel tystiolaeth bod Robert yn perfformio’n well mewn mathemateg.
Ni fyddai hon yn ffordd deg o gynrychioli’r data - er bod Robert wedi sgorio 64 fwy nag unwaith, gan mai dim ond deirgwaith y digwyddodd hyn, nid yw’r modd yn ddangosydd dibynadwy ar gyfer gweddill ei ganlyniadau.
Question
Mae dau ddisgybl yn ymarfer ar gyfer ras wib dros 100 m. Dyma’r amseroedd yn eu hymarferion (mae pob un o’r amseroedd mewn eiliadau):
Disgybl A: 20, 19, 22, 18, 20, 21, 18, 35
Disgybl B: 18, 19, 18, 21, 21, 21, 23, 22
Pa fesur canolduedd allai’r ddau ddisgybl ei ddefnyddio i brofi mai nhw yw’r gwibiwr cyflymaf?
Gallai Disgybl A ddefnyddio un ai’r canolrif neu’r modd a dweud ei fod ‘ar gyfartaledd’ 1 eiliad yn gyflymach na disgybl B..
Gallai Disgybl B ddefnyddio’r cymedr a dweud ei fod ‘ar gyfartaledd’ 1.25 eiliad yn gyflymach na disgybl B.
