Cyfartaleddau ac amrediadCanfod y cymedr o dabl

Pan fo data’n cael eu cyflwyno ar ffurf rhestr, fel yn yr enghraifft isod, er mwyn canfod y cymedr, rwyt ti’n adio nifer yr anifeiliaid anwes ac yna rhannu’r swm hwnnw â chyfanswm nifer y bobl a holwyd.

Gan y byddai’n hawdd iawn i ni wneud camgymeriad wrth adio 50 o werthoedd at ei gilydd, rhaid i ni ddefnyddio dull gwahanol pan fo’r wybodaeth yn cael ei rhoi i ni ar ffurf tabl.

Cyfrifa gymedr nifer yr anifeiliaid anwes.

1. Llunia golofn newydd ‘Cyfanswm nifer yr anifeiliaid anwes’ a chyfrifa gyfanswm nifer yr anifeiliaid anwes ym mhob grŵp trwy luosi nifer yr anifeiliaid anwes â’r amlder.

2. Wrth eu hadio at ei gilydd, cawn gyfanswm o 94 anifail anwes.

3. Rhanna gyfanswm nifer yr anifeiliaid anwes â chyfanswm y golofn amlder i ganfod y cymedr:

Cymedr = 94 ÷ 50 = 1.88

Pan fo data wedi eu grwpio nid ydyn ni bellach yn gwybod union werth bob darn o ddata.

Yn lle hynny, rydyn ni’n cyfrifo canolbwynt y grŵp a chymryd hwn fel gwerth i gynrychioli’r grŵp cyfan.

I gyfrifo’r canolbwynt, adia’r ddau ddiweddbwynt at ei gilydd a rhannu â 2.

Yna gallwn ganfod y cymedr yn yr un ffordd ag o’r blaen.